Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego

Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego może zawierać żądanie uchylenia całości albo części tego wyroku, przy czym sąd jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym przez stronę. Sąd nie może uchylić wyroku arbitrażowego w części jeżeli strona żądała uchylenia wyroku w całości, a zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. — teza z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2014 r., (sygn. akt VI ACa 311/14)

Interesujące orzeczenie dotyczące rozpatrywania sporów przez sądy arbitrażowe — a ściśle: możliwości uchylenia wyroku sądu polubownego — pojawiło się w bazie wyroków stołecznej apelacji.

Sprawa dotyczyła sporu o umowę dotyczącą transakcji rynku finansowego (opcji walutowych) między jakimś przedsiębiorcą a bankiem. Zgodnie z klauzulą w umowie spory z niej wynikające poddane zostały kognicji sądu polubownego przy Związku Banków Polskich (tzw. zapis na sąd polubowny). W arbitrażu został wydany wyrok, w którym odmówiono uwzględnienia opartego na art. 388 kodeksu cywilnego (wyzysk) powództwa o unieważnienie umowy opcji (przedsiębiorca żądał tego m.in. powołując się na błąd i nieprawidłowości przy zawieraniu umowy). Z rozliczeń banku wynikało natomiast zadłużenie klienta na kwotę przeszło 24 mln złotych. Przedsiębiorca zdecydował się na wniesienie powództwa do sądu polubownego przy ZBP, domagając się m.in. unieważnienia opcji, jednak arbitraż oddalił pozew.

Sprawa o opcje trafiła, w drodze skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego (art. 1206 kpc), do sąd powszechnego, który orzekł o jej częściowym uwzględnieniu — czyli o częściowym uchyleniu wyroku sądu polubownego — słusznie wskazując jednak przy tym, iż postępowanie skargowe nie może prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy, albowiem prowadziłoby to do podważenia istoty arbitrażu. Nadto zakres kontroli sądu ogranicza się do zbadania zarzutów podniesionych w skardze, która oczywiście musi zasadzać się na ustawowych przesłankach zaskarżenia orzeczenia wydanego przez sąd polubowny.

Od takiego rozstrzygnięcia apelował powód, podnosząc m.in. nieprawidłowe założenie, iż wyrok arbitrażowy zaskarżony w całości może być w wyniku postępowania skargowego uchylony tylko w części. Ponadto przedsiębiorca twierdził, że zniesiony częściowo wyrok sądu arbitrażowego nie może być utrzymany w mocy, ponieważ prowadzi to do zniekształcenia jego sensu jako całości.

Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzuty przedsiębiorcy, przyznając w szczególności, że skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego może dotyczyć części lub całości orzeczenia, zaś sąd rozpoznający skargę jest związany żądaniem. Skarga taka ma charakter kasatoryjny, zatem związany treścią żądania strony sąd rozpoznający odwołanie od wyroku sądu arbitrażowego może albo ją uwzględnić w całości, albo oddalić w całości — ale nie może uwzględnić jej tylko częściowo. Natomiast samo w sobie orzeczenie wydane w arbitrażu także może być zaskarżone częściowo, o tyle oczywiście, o ile takie „urwane” orzeczenie nadal nadaje się do wykonania.
Sąd Okręgowy nie mógł zatem orzec o uchyleniu zaskarżonego wyroku w części, jeśli w ogóle znalazł podstawy do uwzględnienia skargi — jego powinnością było uwzględnienie jej w całości, a co za tym idzie zniweczenie wyroku sądu polubownego w całości. Co więcej sąd powszechny nie jest uprawniony do zmiany wyroku sądu polubownego — wyłącznym środkiem zaskarżenia takiego orzeczenia jest właśnie skarga, której skutkiem jest albo utrzymanie wyroku w mocy, albo jego uchylenie.

  • CommentsCommunicationMajor

    I jak sąd uchyli wyrok z arbitrażu w całości, to co dalej? Kolejny arbitraż?

  • To będzie zależało od regulaminu danego sądu. Hipotetycznie możliwe są aż 3.5 rozwiązania:
    – kolejny arbitraż w tym samym sądzie,
    – umorzenie postępowania względnie oddalenie powództwa,
    – poddanie sporu pod kognicję sądu powszechnego.

    Strony mogą się też umówić na:
    – kolejny arbitraż przed innym sądem.

  • anonim

    24 miliardy złotych?

  • Sorry, miliony :) Za bardzo wziąłem sobie do serca fraszkę Jana Kochanowskiego „Na matematyka”, żeby przejmować się szeregami cyfr ;-)

    Ziemię pomierzył i głębokie morze,
    Wie, jako wstają i zachodzą zorze;
    Wiatrom rozumie, praktykuje komu,
    A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.