Uchwała SN III CZP 2/15 — ważne dla zabużan (i nie tylko)

Całkowicie sygnalizacyjnie zwracam uwagę i nie będę nawet próbował kusić losu i komentować.

8 maja 2015 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę, która może być istotna dla wszystkich osób, dla których ważny jest los tzw. mienia zabużańskiego (i nie tylko) (III CZP 2/15) — a zwłaszcza tych zabużan (i nie tylko), którzy mają czasem problemy z rzekomo wydębionymi zaświadczeniami. Otóż na pytanie o to czy wydanie zaświadczenia stwierdzającego uprawnienie do ubiegania się o odszkodowanie za mienie zabużańskie może być kwalifikowane jako niesłuszne uzyskanie korzyści z majątku Skarbu Państwa.

Teza uchwały Sądu Najwyższego III CZP 2/15 brzmi następująco:

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych (Dz.U. Nr 44, poz. 255 ze zm.) ma zastosowanie tylko wtedy, gdy do niesłusznego uzyskania korzyści z majątku Skarbu Państwa dochodzi bezpośrednio na mocy samej czynności prawnej lub decyzji administracyjnej przenoszącej własność lub inne prawo majątkowe.

Pytania, na które udzielił odpowiedzi Sąd Najwyższy, brzmią:

1) Czy wydanie osobie fizycznej przez organ administracji państwowej zaświadczenia stwierdzającego uprawnienie do ubiegania się o odszkodowanie za mienie nieruchome pozostawione na terenach nie wchodzących w skład obecnego państwa polskiego (tzw. mienie zabużańskie), stanowi przeniesienie na tę osobę innego prawa majątkowego w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych (Dz.U. Nr 44, poz. 255), a w razie negatywnej odpowiedzi na to pytanie,

2) czy niesłuszne uzyskanie korzyści z majątku Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 ustawy powołanej w pkt. 1 musi być bezpośrednim skutkiem czynności prawnej lub decyzji administracyjnej przenoszącej własność lub inne prawo majątkowe na niepaństwowe osoby prawne lub osoby fizyczne?

I chociaż w zapytaniu mowa jest o mieniu zabużańskim i przypadkach naciągania przez niektórych nieuczciwych pseudo-zabużan na zwrot czegoś, co rzekomo zostało utracone — uchwała odnosi się jak sądzę do wszystkich stanów prawnych, do których zastosowanie może mieć art. 1 ust. 1 ustawy o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych:

art. 1 ustawy o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych:
1. Jeżeli wskutek czynności prawnej lub decyzji administracyjnej przenoszącej własność lub inne prawo majątkowe na niepaństwowe osoby prawne lub osoby fizyczne osoby te uzyskały niesłusznie korzyść z majątku Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych, sąd może oznaczyć sposób i wysokość wyrównania strat, a nawet rozwiązać umowę rozstrzygając o rozliczeniu między stronami.
2. Jeżeli ten, kto uzyskał korzyść, o której mowa w ust. 1, rozporządził tą korzyścią na rzecz osoby trzeciej pod tytułem darmym, wówczas obowiązana do wydania jest ta osoba trzecia.
3. Przepis ust. 1 ma zastosowanie do czynności i decyzji administracyjnych dokonanych po wejściu w życie ustawy z dnia 23 października 1987 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady funkcjonowania gospodarki narodowej.

Tekst wrzucam do rubryki prawa człowieka, bo ochrona własności to przecież jedno z nich.