Rzeczy znalezione doczekały się nowej regulacji

A teraz coś znów z innej beczki — rzeczy znalezione doczekały się nowej regulacji. Już za chwileczkę, już za momencik, po trzymiesięcznym vacatio legis, w życie wchodzi ustawa z 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz.U. 2015 poz. 397) zmieniająca nieco regulacje dotyczące praw i obowiązków uczciwego znalazcy.

rzeczy znalezione

Rzecz znaleziona w Górach Stołowych (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)

Nie wdając się w szczegółowy opis podobieństw i różnic względem dotychczasowego brzmienia przepisów kodeksu cywilnego można powiedzieć, że:

  • przepisy o rzeczach znalezionych stosuje się obecnie do rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej (ważne dla poszukiwaczy skarbów, których nie brak na przykład w okolicach Piskorzowic), ale nie do zabytków archeologicznych;
  • przepisy ustawy stosuje się do zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły (por. odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zwierzę);
  • osoba, która znalazła jakąś rzecz i zna jej właściciela, ma powinność zawiadomić go o znalezieniu rzeczy i wezwać do jej odbioru;
  • jeśli osoba uprawniona do odbioru rzeczy nie jest znana, powiadamiamy właściwego starostę (biuro rzeczy znalezionych);
  • jeśli znalezioną rzeczą jest broń czy amunicja, a także dowód osobisty lub paszport, oddajemy ją na policję (wreszcie jest to jasno powiedziane — nie będzie absurdów w rodzaju zarzutu nielegalnego posiadania amunicji, bo „wziął i przyniósł na komisariat, a przecież powinien był zostawić, wezwać patrol i poczekać”);
  • znalazca może żądać znaleźnego w wysokości 1/10 wartości rzeczy, pod warunkiem jednak (i) zgłoszenia roszczenia najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej, (ii) przechowania rzeczy (tu stosuje się przepisy art. 835 i nast. kc, czyli przechowanie — z tym, że jest ono nieodpłatne, co nie wyklucza żądania zwrotu poniesionych kosztów) oraz (iii) dopełnienia tip-top wszystkich powinności z ustawy;
  • za znalezienie zabytku lub materiału archiwalnego, który stał się własnością Skarbu Państwa, przysługuje nagroda (nb. koresponduje to z art. 34 ustawy o ochronie zabytków, która podobne uprawnienie kształtuje wobec osób, które odkryły zabytek archeologiczny;
  • jest parę zmian w kodeksie cywilnym: uchylone zostaną art. 183-186 kc i art. 188 kc (te kwestie przeskakują właśnie do ustawy), zmieniają się także zasady nabycia własności przez znalazcę (art.187 i art. 189 kc);
  • ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pojawia się cały nowy rozdział pt. „Krajowy rejestr utraconych dóbr kultury” (art. 24a-24f), w którym będą wpisywane przedmioty utracone wskutek przestępstwa;
  • krajowy rejestr utraconych dóbr kultury ma być prowadzony w systemie teleinformatycznym i jawny dla każdego — konsekwencją tej regulacji będzie to, że od dnia dokonania wpisu dio KRUDK „nikt nie może zasłaniać się nieznajomością danych ujawnionych w tym rejestrze”;
  • konsekwencją powołania rejstru jest to, że nie będzie można np. zasiedzieć własności ruchomości, która została doń wpisana (dodany art. 174 par. 2 kc wyłączać ma możliwość zasiedzenia).

Od siebie dodam tylko, że w takich działaniach ustawodawcy nie podoba mi się jedno: rozmywanie przepisów, przez co coraz trudniejsze jest ich czytanie. Teraz, kiedy już napisałem tekścik poświęcony ustawie o rzeczach znalezionych, pewnie już będę pamiętał, że takie coś jest w Dzienniku Ustaw, ale u licha: komu przy zdrowych zmysłach rozsądek podpowie, że może być taka ustawa i że może warto jej poszukać?

5 comments for “Rzeczy znalezione doczekały się nowej regulacji

  1. Robal_pl
    19 czerwca 2015 at 08:26

    Ano niestety obowiązkową codzienną lekturą powinien być dla każdego Dziennik Ustaw. Może jakby ludzie musieli czytać codziennie kilkaset stron to by rozpędzili Sejm i Senat za produkowanie takich ilości kupy.

  2. Katarzyna Pokrzywa
    2 listopada 2015 at 20:30

    A komu przyjdzie na myśl, że ta ustawa dotyczy zwierząt? :)

    • 2 listopada 2015 at 21:17

      Każdemu, kto ją przeczyta (albo chociaż przejrzy ze zrozumieniem).

  3. Ania
    12 stycznia 2016 at 09:16

    A co z rzeczami, które przed dniem 21 czerwca zostały przekazane staroście i nie zostały odebrane? stosuje sie stare zasady? a zatem starosta przekazuje naczelnikowi urzedu skarbowego?

    • 12 stycznia 2016 at 09:30

      Myślę, że stosuje się nową ustawę — nawet jeśli „wpływ” był pod rządami poprzednich przepisów, to one już nie obowiązują (brak przepisów przejściowych, które by mówiły coś innego).

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.