Kodeks cywilny: forma dokumentowa i elektroniczna czynności prawnej już w Dzienniku Ustaw

Całkowicie na marginesie: wczoraj w Dzienniku Ustaw opublikowano interesującą nowelizację kodeksu cywilnego — czyli ustawę z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny, ustawy — Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311).

Znowelizowane przepisy to przede wszystkim wprowadzenie nowych, nieznanych wcześniej form czynności prawnychobok dotychczasowej formy pisemnej w kodeksie cywilnym pojawia się forma dokumentowa i elektroniczna.

art. 73 § 1 kc:
Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, dokumentową albo elektroniczną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności.

Podobnie jak w przypadku formy pisemnej czynności prawnych, niezachowanie wymaganej formy dokumentowej i elektronicznej będzie miało skutek ad probationem.

art 74 § 1 kc:
Zastrzeżenie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Przepisu tego nie stosuje się, gdy zachowanie formy pisemnej, dokumentowej albo elektronicznej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej.

Definicja formy dokumentowej (art. 77(2)-77(3) kc brzmi na tyle nietrzyznacznie, że spodziewam się interesujących sporów i deliberacji — co to jest „nośnik” informacji? co to znaczy „umożliwiający” zapoznanie się z treścią? czy „nośnik” może być cyfrowy — a jeśli tak, to na ile może to kolidować z formą elektroniczną?

art. 77(2) kc:
Do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie.

art. 77(3) kc:
Dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią.

Forma elektroniczna czynności prawnych (art. 78(1) kc) budzi mniej wątpliwości (tu ciekawostką może być, że wraz z uchyleniem art. 78 par. 2 kc e-podpis przestaje być jedną z postaci formy pisemnej).

art. 78(1) kc:
§ 1. Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
§ 2. Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, chyba że ustawa lub czynność prawna zastrzega inaczej.

Nowelizacja obejmuje też znaczne części kodeksu postępowania cywilnego — wreszcie adres z CEIDG staje się „dobrym” adresem do doręczeń pism procesowych (art. 133 par. 2a kpc) — oraz parę innych ustaw, jednak tym zmianom może przyjrzymy się za czas jakiś.

Nowelizacja wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia — ogłoszenie w Dzienniku Ustaw nastąpiło 7 września 2015 r. — zatem przepisy kodeksu cywilnego o formie dokumentowej i elektronicznej wejdą w życie 8 września 2016 r. (Od tego dnia cytowane powyżej normy będą miały takie właśnie brzmienie.)

  • b52t

    2015 – ustawdawca zauważył, że ludzie mają Internety („z siedzibą w Warszawie”). Lepiej późno niź później.
    Oprócz tego nowelizacją zezwolono na zapłatę w polskiej walucie zobowiązania wyrażonego w obecej walucie pod pewnymi warunkami I z pewnymi wyłączeniami.

  • sjs

    Ciekawe ile razy zostanie to zmienione niż rzeczywiście wejdzie w życie.

  • Biorąc pod uwagę, że projekt pochodzi z okolic 2007 roku i w tzw. międzyczasie — w warstwie projektowej był nie raz zmieniany — może już się ustabilizuje. W końcu to nie obowiązek meldunkowy ;-)