Ustawa o samorządzie gminnym — tekst jednolity 2017 r.

Stricte informacyjnie (i pro-studencko: wszakże lada moment kolejne roczniki żaków zaczną trzepać temat samorządności lokalnej): w Dzienniku Ustaw ukazał się tekst jednolity ustawy z 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1875).


ustawa o samorządzie gminnym tekst jednolity 2017

Wójta (burmistrza, prezydenta) jako organ wykonawczy gminy wybiera się w wyborach powszechnych (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Ustawa reguluje m.in. takie kwestie jak:

  • definicja gminy — jest nią zarówno wspólnota samorządowa tworzona przez mieszkańców gminy jak i odpowiednie terytorium (pamiętam, że np. prawo francuskie przewiduje istnienie gminy niezamieszkałej);
  • osobowość prawną gminy (gmina jest osobą prawną, por. art. 33-43 kc);
  • sposób tworzenia i ustalania granic gmin (rozporządzeniem Rady Ministrów), a także łączenia i podziału gmin;
  • określenie zadań własnych gminy — zalicza się do nich zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (m.in. ład przestrzenny, gospodarka nieruchomościami, gminne drogi, mosty, wodociągi, kanalizacja, śmieci, lokalny transport zbiorowy, pomoc społeczna i opieka zdrowotna, gminna zieleń i cmentarze, etc. etc.);
  • zadania zlecone z zakresu administracji rządowej — w drodze ustawy lub porozumienia zawartego z organem administracji;
  • organy gminy — rada gminy jako organ stanowiący i kontrolny (plus zasada domniemania kompetencji rady) oraz wójt (burmistrz, prezydent) jako organ wykonawczy;
  • zasadę jawności działania gminy (por. przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej);
  • zakaz łączenia mandatu radnego z zatrudnieniem w urzędzie tej gminy lub kierowania jednostką zależną od gminy, zakaz przyjmowania zleceń od wójta, zakaz podejmowania przez radnych zajęć powodujących utratę zaufania (plus zakaz przyjmowania prezentów), zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z użyciem mienia komunalnego;
  • sposób składania oświadczeń majątkowych przez członków organów gmin (plus jawność tych oświadczeń, plus konsekwencje niezłożenia oświadczenia majątkowego — wygaśnięcie mandatu);
  • ochrona stosunku pracy radnego (pracodawca może zwolnić radnego tylko za zgodą rady gminy);
  • zakaz łączenia mandatu radnego m.in. z mandatem poselskim, senatora;
  • zakres kompetencji wójta (m.in. reprezentacja gminy, wykonywanie uchwał i budżetu, gospodarowanie mieniem komunalnym, obsada stanowisk kierowniczych w jednostkach gminnych);
  • sposób stanowienia przez radę aktów prawa miejscowego czyli uchwał (por. art. 87 ust. 2 Konstytucji RP);
  • definicję mienia komunalnego i sposób prowadzenia gospodarki finansowej;
  • sposób tworzenia i funkcjonowania związków międzygminnych;
  • sprawowanie nadzoru nad działalnością gmin (kompetencje w tym zakresie przysługują premierowi i wojewodom, a w zakresie spraw finansowych — regionalne izby obrachunkowe);
  • w ramach tego nadzoru można uchylić sprzeczną z prawem (nieważną) uchwałę rady gminy — gminie przysługuje od takiej decyzji odwołanie do WSA/NSA;
  • możliwość prywatnego zaskarżenia uchwały przez każdą osobę, której interes prawny został naruszony wskutek wydania uchwały;
  • możliwość rozwiązania rady gminy, która notorycznie narusza ustawy lub Konstytucję RP (uchwałą Sejmu wydaną na wniosek Prezesa Rady Ministrów).

I to by było na tyle (na razie).