Zakaz używania munduru wojskowego (art. 61 par. 1 kw)

A na weekend smaczek nie lada: otóż kilka dni temu w Dzienniku Ustaw ukazało się rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 lutego 2016 r. w sprawie zakazu używania munduru wojskowego lub jego części (Dz.U. z 2016 r. poz. 354).


Zakaz używania munduru wojskowego

Mamy zakaz używania munduru wojskowego — ja na szczęście mam na sobie spodnie M65, na które żandarmeria może sobie tylko popatrzeć (fot. M. Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Przepisy wprowadzają (a właściwie utrzymują, o czym poniżej) następujące zakazy:

  • zakaz używania munduru wojskowego, kompletnego lub jego części, a dotyczy to wszystkich rodzajów munduru — wieczorowego, galowego, wyjściowego, służbowego, polowego, ćwiczebnego i specjalnego;
  • do części stanowiących elementy składowe umundurowania objętych zakazem zaliczono m.in.: sweter, beret, pas żołnierski, oznaki wojskowe (lista jest naprawdę bardzo długa, por. par. 2 ust. 2 rozporządzenia);
  • zakaz używania munduru nie dotyczy niektórych elementów uniformu noszonych przez członków organizacji społecznych działających na rzecz obronności, młodzieży uczestniczącej w szkoleniach obronnych oraz umundurowania noszonego podczas uroczystości patriotycznych. Cały mundur mogą nosić rezerwiści lub żołnierze przeniesieni w stan spoczynku, weterani i kombatanci — oraz artyści w czasie wojskowych występów artystycznych i aktorzy w czasie kręcenia filmów.

Tytułem wyjaśnienia: to nie jest wielka nowość MON kierowanego przez Antoniego Macierewicza, podobny akt został wydany 11 lat temu (i bodajże na jego podstawie wojsko protestowało przeciwko przebraniu w mundur aktora Tomasza Karolaka w reklamie aut).

Natomiast na pewno warto zapamiętać, że uprawnienie do używania mundurów może kontrolować Żandarmeria Wojskowa (art. 12 ust. 3 ustawy o odznakach i mundurach), natomiast publiczne noszenie munduru, do którego nie ma się prawa, jest wykroczeniem, za które grozi grzywna do 1 tys. złotych (art. 61 par. 1 kw). (Zwrócę może uwagę, że przepis penalizuje noszenie munduru, ale raczej nie jego części, zatem moim zdaniem założenie pasa i beretu nie jest karalne.)

  • pawel

    A jak, można rozpoznać, że np. sweter jest wojskowy, a nie cywilny?

  • Te kaszmirowe czy szetlandy czy merynosy nosi cywilbanda. Wojskowy oddaje honory ;o)

  • robal_pl

    Tylko to dotyczy AKTUALNEGO wzoru munduru, bo te nieaktualne wzory to chyba już nie są mundurem tylko strojem munduropodobnym. Oficjalnie.
    Mam nadzieję…
    A tak przy okazji.. to czy, nawet aktualny, mundur z odprutymi kieszeniami nadal jest mundurem i podlega ograniczeniom?

  • Z tymi mundurami, to jak z wszystkimi przepisami „nie wiadomo o co chodziło, oprócz tego, żeby dało się przyczepić” — art. 61 par. 2 kw: Kto ustanawia, wytwarza, rozpowszechnia publicznie, używa lub nosi: godło, chorągiew albo inną odznakę lub mundur, co do których został wydany zakaz, albo odznakę lub mundur organizacji prawnie nieistniejącej, albo odznakę lub mundur, na których ustanowienie lub noszenie nie uzyskano wymaganego zezwolenia — więc stary, ale może nieistniejący, a może zakazany, a może jednak tylko w ramach działań rekonstrukcyjnych… Sam nie wiem :(

  • Adam314

    A co z mundurami innych krajów? Dużo ludzi nosi amerykańskie bojówki lub inne elementy umundurowania obcych wojsk. Sam mam kurtkę moro, spodnie i koszulę kupione z demobilu armii USA.

  • No na szczęście Macierewicz nie został jeszcze ani szefem Pentagonu ani Stawki, więc raczej ani budionówka, ani digitale nie są objęte jego zarządzeniami… Natomiast wykroczeniówce w ogóle nic do tego, dopóki nie zaczniesz całkowicie udawać jakiegoś SEALS-a (a osobiście uważam, że nawet full-uniform nie podlega penalizacji, ale to tylko moje zdanie i mogę je zmienić).

  • Co to znaczy organizacji prawnie nieistniejącej? Chodzi o organizację (strukturę), która została np zlikwidowana jak ZOMO, wojska PRL (to jest to samo co wojska IIIRP?) itp?

    A co z wojskami specjalnymi?

    Czyli nie można już chodzić na czarno lub korzystać z suchych skafandrów do nurkowania?

  • Ooo a ja mam szalone pytanie, czy w budach wojskowych można chodzić?

  • Nie mam bladego pojęcia.

    Skoro nieistniejąca, to właściwie „nie ma i nie było” — czyli np. włożenie munduru Armii Włościańskiej Księstwa Kisielińskiego podlega karze (medale z konserw, baretki z kapsli, pagony z dętek rowerowych, białe portki z neoprenu, etc.).

    Ale mam nadzieję, że to tylko (moja) złośliwa nadinterpretacja).

  • Jacek

    A mundur ze Star Treka, niby nie istnieje, a jednak większość widziała?

  • b52t

    Element munduru. ;-)

  • Podobnie jak onuce :)

  • b52t

    Ale to w Rosji, choć ponoć ostatnio zrezygnowali z tego tradycyjnego elementu ubioru wojaków.

  • Więc :) chodzić można, nie wiem czy są wygodne (te, które były na wyposażeniu za komuny, to była tragedia, miałem takie, nosiłem z odprutymi ochraniaczami).

    Na „liście Macierewicza” obuwia wojskowego brak ;-) ale może jest tak, że mundur składa się z butów i munduru właściwego, wówczas buty mieściłyby się w ogólnym pojęciu „mundur” ;-)

  • rozek12

    Jestem fotgrafem amatorem i zdarza mi się dosyć często śmigać po lasach i bagnach w zdobycznych wojskowych portkach i kurtkach z demobilu (łatwiej podejść zwierzynę) więc nowe uwarunkowania prawne dotyczą mnie bezpośrednio. Mam takie pytanie- w którym momencie mundur przestaje być mundurem? Czy chodzi tylko o aktualne wzory? Czy przykładowo odprucie lub zaszycie kieszeni pozwoli na uniknięcie sankcji? A jeśli przerobi się spodnie na szorty?

  • One nie są takie nowe, one są stare, ale wiecznie żywe :)

    Zachęcam do przeczytania samego rozporządzenia, gdzie są wskazane pojedyncze elementy munduru z „listy Macierewicza” — zakładam, że tak naprawdę zwiedzasz las w pewnych częściach uniformu, więc może nie jest tak źle.

    Czy wyrwanie kieszeni i pagonów załatwia sprawę? Coś mi świta, że to wówczas nie będzie mundur (ani jego element, bo to już nieregulaminowe jest). Ale tak naprawdę to jeden z tych przepisów, co pierwszy sierżant ŻW więcej będzie kojarzył, niźli magisterek prawa.

    BTW właśnie naszło mnie na jakieś digital desert. O ile tkanina jest lżejsza niż w NyCo zastosowane w M65 (bo dla mnie to są zimowe sorty).

  • `pierwszy sierżant ŻW więcej będzie kojarzył, niźli magisterek prawa’
    Ano :)
    Praktyk:
    `Jeśli mundur posiada cechy zbliżone do współcześnie noszonego munduru to noszenie go bez uprawnień jest przestępstwem. Spróbujcie założyć współczesny mundur policyjny i wyjść w tym na miasto. Wystarczy spodnie i koszula. Bez oznaczeń przynależności garnizonowej, stopnia i dystynkcji. Nie dojdziecie w nim do najbliższego skrzyżowania. Zaraz zostaniecie zatrzymani jako „przebierańcy” i dobrze jeśli taka „przygoda” zakończy się tylko na komisariacie i skierowaniem sprawy do sądu. Gorzej jeśli osadzeniem na „dołku” i otrzymaniem sankcji prokuratorskich .’

  • Plesser

    A ja mam do Redaktora pytanie pozamerytoryczne i
    związane ze zdjęciami ze spacerów leśnych. Od tygodnia jesteśmy, obecnie
    tymczasowym, domem dla sporego owczarka, który niestety nie toleruje psów
    żadnej płci, wieku i wielkości. Na wszystkie reaguje atakami prewencyjnej
    agresji. W rezultacie życie na wrocławskim Oporowie jest od strony spacerowej
    mocno utrudnione. Poszukuję dlatego gotowych recept na podwrocławskie lasów pod
    kątem podjechania samochodem i wyprowadzenia psa traktem leśnym nie
    uczęszczanym zazwyczaj przez psich spacerowiczów. Czy Redaktor jako psiarz może
    w tej kwestii pomóc udzielając jakichkolwiek podpowiedzi?

  • Tak żeby zupełnie nieuczęszczane to nic nie wiem, zwłaszcza w okolicy Oporowa, ale:

    – niezłym rozwiązaniem może być wał między Janówkiem a zalewem przy Prężycach (albo od Prężyc w kierunku Brzegu Dolnego, też fajnie; niby dość daleko ale A8 może ułatwić życie). Nie obiecam, że nie będzie tam psów, ale na pewno 1/50 tego co w parkach wrocławskich. Gorzej jeśli pies lubi gonić zwierzynę, bo saren i dzików tam tyle co w IV księdze „Pana Tadeusza”

    https://www.openstreetmap.org/#map=15/51.2434/16.8449

    – jeśli już mowa o A8, to można podjechać w okolice pól irygacyjnych, jeśli pies jest b. ostry, to tam prawie nikogo nie spotkacie (przy czym opowieści o strasznym fetorze są mocno przesadzone), natomiast miejmy nadzieję, że nie fascynuje się ptactwem:

    https://www.openstreetmap.org/#map=14/51.1804/16.9663

    – natomiast nieco więcej ludzi i psów będzie w Lesie Rędzińskim (aż do Lesicy):

    https://www.openstreetmap.org/#map=15/51.1681/16.9445

    – bliżej Oporowa będą lasy, łąki i pola między Jarnołtowem (Karczma Rzym) a Lutynią i Gałowem (i dalej). Z tym, że tam ostatni raz byłem jakoś we wrześniu, nie wiem czy coś się nie pozmieniało (a mogło, ponieważ ten las bardzo ucierpiał po lipcowym huraganie i sporo wycinali). Tam bywa stosunkowo mało ludzi:

    https://www.openstreetmap.org/#map=14/51.1148/16.8410

    – no i wały nadodrzańskie od Wyspy Opatowickiej w górę rzeki, którymkolwiek brzegiem, nieduże kółko można zamknąć dzięki mostowi na Wschodniej Obwodnicy Wrocławia, większe — przez śluzę w Ratowicach (przy czym to już dystans naprawdę niezły):

    https://www.openstreetmap.org/#map=16/51.0315/17.2588

  • Plesser

    Dziękuję za wszystkie wskazówki. Będziemy eksplorować.

  • przemek

    Witam, mam pytanie: czy mogę nosić mundur polowy po odbyciu zasadniczej służby wojskowej i będąc też żołnierzem zawodowym w przeszłości. Obecnie pracuję w wolnym zawodzie. Proszę o konkretne odpowiedzi osób zorientowanych temacie.

  • Nie jestem praktykiem, ale kłania się art. 67 ust. 3a ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz rozporządzenie MON z 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach o uzyskanie zezwolenia przez żołnierzy niepełniących czynnej służby wojskowej na noszenie umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych:

    – żołnierz rezerwy lub przeniesiony w stan spoczynku,
    – tylko za zezwoleniem (decyzja szefa WSW),
    – tylko w przypadku: święta państwowego, uroczystości związanych z walką o suwerenność i niepodległość, prelekcja, spotkanie autorskie lub uroczystości osobiste i rodzinne.

  • patryk8099

    Niech żyje rewolucja

  • KonJarek

    Czyli paradowanie naszego ministra MON w mundurze US Army z polskimi naszywkami mamy traktować jako stosowanie się do zakazu noszenia munduru przez osoby nieuprawnione? Przecież on nosi mundur, tyle że obcego wojska. Tak wygląda demonstrowanie patriotyzmu przez „największego patriotę 2016 roku”.

  • Myślę, że w jego przypadku można się powołać na starą cesarską zasadę — władca może przybrać mundur każdej jednostki, ba, może być nawet pułkownikiem jazdy w regimencie jego kuzyna (jak Wiluś w Petersburgu, etc.).

    Poza tym, jeśli paradował poza granicami RP, to kodeks wykroczeń tam nie sięga :)