Naruszenie przepisów ustawy (i rozporządzeń!) o cmentarzach

Na zakończenie wątku cmentarnego to co tygrysy lubią najbardziej — kary, sankcje, penalizacje. Czyli co grozi za naruszenie przepisów ustawy o cmentarzach?


naruszenie przepisów ustawy cmentarzach

Naruszenie przepisów ustawy o cmentarzach jest wykroczeniem — ale już znieważenie zwłok ludzkich jest przestępstwem (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Rozchodzi się oczywiście o — bardzo pojemny przez swoją blankietowość — art. 18 ustawy o cmentarzach, zgodnie z którym naruszenie przepisów o chowaniu zmarłych jest wykroczeniem, za które można zostać ukaranym grzywną do 5 tys. złotych lub karą aresztu.

art. 18 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2017 r. poz. 912)
1. Kto narusza przepisy niniejszej ustawy lub rozporządzeń wydanych na jej podstawie, podlega karze aresztu lub grzywny.
2. Orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Nie jestem ekspertem od prawa karnego ale wydaje mi się, że taka norma karna może budzić wiele wątpliwości:

  • penalizacji podlega naruszenie przepisów rozporządzeń wykonawczych do ustawy o cmentarzach, tymczasem zarówno z zasady konstytucyjnej (art. 42 ust. 1 Konstytucji RP) jak i z definicji wykroczenia (art. 1 kw) wynika, że odpowiedzialność karną można ponosić tylko za popełnienie czynu określonego w ustawie (por. „Naruszenie przepisów porządkowych — choćby lokalnych uchwał gminnych (art. 54 kw)”);
  • takimi aktami są m.in. rozporządzenie MZ z 2007 r. w sprawie wydawania pozwoleń i zaświadczeń na przewóz zwłok i szczątków ludzkich (Dz.U. z 2007 r. nr 249 poz. 1866), rozporządzenie MZ z 2009 r. w sprawie trybu i warunków przekazywania zwłok do celów naukowych (Dz.U. z 2009 r. nr 129 poz. 1067) czy też rozporządzenie MZ z 2011 r. w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków (Dz.U. z 2011 r. nr 75 poz. 405);
  • przepis przewiduje też „zbiorczą” karalność naruszenia przepisów, które niekoniecznie wyglądają na przepisy karne (mam na myśli nakazy i zakazy) — proszę popatrzeć na art. 4 ustawy („Cmentarze komunalne zakłada się w zasadzie na terenie każdej gminy lub miasta, jednakże w uzasadnionych przypadkach można założyć cmentarz dla kilku gmin” — czy radni głosujący za „multigminnym cmentarzem” bez uzasadnionego przypadku dopuszczają się wykroczenia? czy złamanie umowy o przedłużeniu terminu „używania” grobu (art. 7 ust. 4) jest wykroczeniem?
  • czy zatem naruszenie przepisów o chowaniu zmarłych — na przykład rozsypanie prochów przodka — stanowi wyłącznie wykroczenie? osobiście uważam, że w niektórych przypadkach można w takim przypadku spodziewać się kwalifikacji czynu jako znieważenie zwłok (art. 262 kk);
  • czy bowiem przestępstwo znieważenia zwłok można porównywać do przestępstwa znieważenia człowieka (art. 216 kk)? moim zdaniem nie, albowiem popełniamy ten sam błąd, który można popełnić rozważając przestępstwo znęcania się nad zwierzętami przez pryzmat znęcania się nad człowiekiem — słowem: ta sama nazwa, niekoniecznie ten sam rodzaj działania;
  • w orzecznictwie mówi się jednak, że znieważenie zwłok musi oznaczać brak szacunku dla zmarłego, obrażanie i bezczeszczenie — zaś naruszenie przyjętego w naszym kręgu kulturowym sposobu pochówku (zasypanie ziemią poza cmentarzem i przykrycie gałęziami, z narażeniem na żerowanie zwierząt) nie jest przestępstwem z art. 262 par. 1 kk (wyrok SA w Katowicach z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II AKa 374/03);
  • przestępstwem znieważenia zwłok jest jednak pochowanie zwłok współuczestnika libacji w dole wykopanym 3 metry od stodoły i latryny (wyrok SR w Piotrkowie Trybunalskim z 20 maja 2016 r., sygn. akt VII K 401/15) — więc być może faktycznie chodzi o ów stosunek sprawcy do zwłok osoby zmarłej…

I to by było na tyle, na razie — aż do listopada.

  • ajax

    Skoro pochówek 3 metry od latryny powoduje bezczeszczenie zwłok, to jak można byłoby zakwalifikowac pochówek w samej latrynie? Pytam z ciekawości