Ważna nowelizacja kpa, m.in. rozstrzyganie na korzyść strony, milczące załatwianie spraw, zakaz odstępowania ad hoc od utrwalonej praktyki

Krótko i na temat: w Dzienniku Ustaw ukazała się obszerna nowelizacja kpa (ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2017 r. poz. 935).

Tradycyjnie zaczynam — zanim wybiorę do dokładniejszego opisu co ciekawsze zmiany — od zwrócenia uwagi na najistotniejsze nowości w procedurze administracyjnej:

  • poszerzeniu ulega definicja (zakres) postępowania administracyjnego: oprócz decyzji administracyjnych organ będzie mógł także załatwiać sprawy milcząco, poza tym pojawia się odniesienie do pieniężnych kar administracyjnych oraz europejska współpraca administracyjna (art. 1 kpa);
  • wśród zasad ogólnych postępowania administracyjnego pojawia się zasada rozstrzygania na korzyść strony w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej — ale wyłącznie jeśli postępowanie dotyczy nałożenia obowiązku lub ograniczenia lub odebranie uprawnienia. Wyjątkiem od zasady jest m.in. rozbieżność interesów stron — a także ważny interes publiczny, w szczególności bezpieczeństwo, obronność i porządek publiczny w państwie (art. 7a kpa, art. 81a kpa);
  • zmienia się zasada pogłębiania zaufania obywateli: pomijając wytyczenie dyrektyw działania („kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania”), organy mogą odstąpić od utrwalonej praktyki wyłącznie pod warunkiem istnienia uzasadnionej przyczyny (art. 8 par. 2 kpa);
  • na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania przysługiwać będzie ponaglenie, które organ wyższego stopnia ma obowiązek rozpatrzyć w ciągu 7 dni (art. 37 kpa);
  • pojawiają się nowości dotyczące doręczeń (art. 39(2) kpa) i zawiadomień (art. 49a-49b kpa);
  • sobota w kpa staje się sobotą wolną — terminy upływające w sobotę przesuwają się na pierwszy dzień wolny nie będący wolnym od pracy (art. 57 par. 4 kpa);
  • ciekawą nowością jest obowiązek wskazania przez organ — w piśmie informującym o możliwości wypowiedzenia się strony na zakończenie postępowania — przesłanek, których strona nie wykazała (art. 79a kpa). Temu przepisowi wróżę wielką przyszłość procesową;
  • w postępowaniu administracyjnym pojawia się instytucja mediacji (art. 96a-96n kpa);
  • definicja decyzji administracyjnej: być może ktoś tam czyta „Czasopismo Lege Artis”, ale wreszcie zamiast dłuuugiej wyliczanki ciurkiem — jest logiczna wyliczanka w punktach (art. 107 par. 1 kpa);
  • milczące załatwienie sprawy — to kolejna nowość zmierzająca do zdyscyplinowania organów i przyspieszenia załatwiania spraw: jeśli w ciągu miesiąca od żądania strony organ nie wyda decyzji kończącej postępowanie lub nie wniesie sprzeciwu (milcząca zgoda), przyjmuje się, że sprawa jest załatwiona tak jak oczekiwała tego strona (art. 122a-122g kpa);
  • strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania, co oznacza natychmiastową ostateczną i prawomocność decyzji (art. 127a kpa);
  • postępowanie uproszczone — jeśli przepis szczególny pozwala, sprawy załatwia się w postępowaniu uproszczonym (art. 163b-163g kpa);
  • administracyjne kary pieniężne — postępowanie w sprawach dotyczących sankcji nakładanych w drodze decyzji administracyjnej doczekało się szczegółowego uregulowania w przepisach kpa (art. 189a-189k kpa);
  • nowością jest administracyjna współpraca europejska — określenie sposobu udzielania pomocy innym organom państw członkowskich EU oraz organom administracji EU (art. 260a-260g kpa);
  • przy okazji zmieniają się nieco przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi — największą jest chyba sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 par. 2 kpa: decyzja organu odwoławczego w uchylająca zaskarżoną decyzję podlegać będzie właśnie sprzeciwowi (art. 64a-64e ppsa, art. 151a ppsa).

Nowelizacja kpa wchodzi w życie 1 czerwca 2017 r., w trwających postępowaniach stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem postępowania mediacyjnego, które „wchodzi w locie”.

  • Żuraw

    A ja od lat czekam na nowelizację KPA wprowadzającą expressis verbis możliwość (ale nie przymus) uchylenia decyzji, jeżeli jedna ze stron bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, oraz na wydłużenie do co najmniej pół roku prawa tej strony do wznowienia postępowania.

    I chyba jeszcze długo na to poczekam……..

  • Art. 145 par. 1 pkt 4 kpa nie wystarczy?

  • Borek

    Milcząca zgoda – no nie wierzę! Jak słowo daję, wczoraj zasypiałem w Polsce a dzisiaj wstałem w jakimś innym kraju chyba, i wygląda na ciut lepszy. :D

  • Teraz można mieć dylemat: walić w bezczynność czy czekać na milczącą zgodę :)

  • b52t

    Ogólnie obawiam, że, mimo ogólnego bolszewizmu, to rząd podejmuje kroki, które sprawiają wrażenie przyjaznych dla obywateli i niektórych rodzajów przedsiębiorców. Vide: temat split payment. Boję się wgrywać w szczegóły, ale na poziomie przekazów medialnych, tych początkowych, wygląda to dobrze.

  • Żuraw

    Sam w sobie w zupełności by wystarczył, ale zamontowano mu przeciwwagę w postaci art. 148 par. 1.
    Palimy ale się nie zaciągamy :-/

  • Cóż, nie da się ukryć, że nie ma ludzi całkowicie złych (ani całkowicie dobrych). Przecież zapewne także w prawodawstwie stalinowskim na pewno dałoby się znaleźć coś pozytywnego (bo jak wiadomo tylko mniejszość ustaw hitlerowskich była zbrodnicza — większość to zwykła, codzienna, żmudna robota urzędowo-administracyjna).

  • Waldemar Bulkowski

    „terminy upływające w sobotę przesuwają się na pierwszy dzień wolny (art. 57 par. 4 kpa);” – chyba na pierwszy dzień nie będący wolnym…

  • No tak, chyba tak, logiczne, dzięki.

  • Borek

    Na pierwszy dzień wolny od bycia wolnym od pracy. ;)