Czy można rozsypać skremowane szczątki człowieka?

A skoro wczoraj było kilka zdań o tym jak powinien wyglądać pogrzeb morski, to dziś czas na trzy akapity o tym czy dozwolone rozsypanie skremowanych szczątków człowieka — na przykład nad najpiękniejszą doliną górską lub zatoką oceanu?



Tym razem rzecz sprowadza się do art. 12 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. z 2017 r. poz. 912), zgodnie z którym:

  • zwłoki ludzkie mogą być pochowane wyłącznie w grobach ziemnych, murowanych, katakumbach lub zatopione w morzu (schemat „lub” oraz „i” w ust. 1 dedykuję miłośnikom rozbierania logicznego aktów prawnych);
  • szczątki po spopieleniu zwłok można przechowywać także w kolumbariach — zwracam uwagę na różnicę między „pochowaniem” zwłok a „przechowywaniem” szczątków po kremacji;
  • kolumbaria mogą się znajdować wyłącznie na cmentarzach — przeto odpada nie tylko trzymanie zmarłego przodka na półce, ale i prywatne kolumbarium;
  • Groby ludzkie mogą być usytuowane tylko na cmentarzach. Nie jest dopuszczalne grzebanie zmarłych na prywatnych posesjach — tak brzmi teza wyroku wydanego w sprawie dotyczącej zgody na pogrzebanie spopielonych zwłok wnioskodawcy (sic!) poza cmentarzem (wyrok NSA z 19 maja 1997 r., SA/Ka 1717/95);
  • nie wolno przewozić zwłok w otwartej trumnie — zatem tym bardziej nie można ich przenosić w otwartej puszce (por. art. 14 ust. 6 oraz rozporządzenie MZ o przewozie zwłok i szczątków z 2007 r.);
  • wprowadzić „wyjątki od zasad” może rozporządzenie wydane na podstawie art. 12 ust. 4 — czyli można sobie wyobrazić jakąś formułę poluzowania wymogów — ale spieszę donieść, że wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że delegacja ta nie została przez ministrów wykonana.
art. 12 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych
1. Zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub katakumbach i zatopienie w morzu. Szczątki pochodzące ze spopielenia zwłok mogą być przechowywane także w kolumbariach.
2. Przenoszenie lub przewożenie zwłok w otwartych trumnach jest wzbronione.
3. Groby ziemne, groby murowane i kolumbaria przeznaczone na składanie zwłok i szczątków ludzkich mogą znajdować się tylko na cmentarzach.
4. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia może w drodze rozporządzenia określić wyjątki od zasad ustalonych w niniejszym artykule oraz ustalić szczegółowy sposób stosowania przepisów niniejszej ustawy do tych wyjątków.

Reasumując: rozsypanie skremowanych szczątków człowieka to pomysł zapewne dość szokujący — bodajże kościół katolicki dość niedawno zaaprobował samą w sobie kremację — i chociaż zapewne zakaz tworzenia przydomowych cmentarzyków jest racjonalny, to mam wrażenie, że w przypadku popiołów ewentualne zagrożenia sanitarne i epidemiologiczne są praktycznie żadne…

PS Tekst ilustruję znaną sceną ze świetnego filmu „Big Lebowski”, polecam także film „Captain Fantastic”.

  • Mike

    kolejne prawo, którego nie ma jak wyegzekwować…

    a czy jest jakaś sankcja za trzymanie przodka na półce lub w przydomowym ogródku, ewentualnie rozsypanie gdzieś?

  • Borek

    Innymi słowy mamy oligopol na śmierć. ;)

  • GieKa

    Czy wyrzucenie prochów do rzeki która spływa do morza można uznać za zatopienie w morzu? :)
    Albo co z diamentem otrzymanym z prochów zmarłego?
    http://natemat.pl/122359,polska-firma-robi-diamenty-z-cial-zmarlych-najpopularniejsze-sa-wisiorki-w-formie-serca
    Można go trzymać w domu czy nosić na sobie? :)

  • Adam314

    Ustawa mówi, że zwłoki mogą być „pochowane”, „przechowywane” oraz „transportowane”. Natomiast podczas rozsypania zwłoki są recyklowane. Ustawa tego nie zabrania.

    … wiem wiem… grubymi nićmi szyte :)

  • Kilka lat temu słuchałem w radiu rozmowy a propos kremacji — że nieekologiczna, bo ileś tam metrów sześciennych gazu idzie. A w Skandynawii ponoć zamrażają — i pstrykają zwłoki.

    Ale u nas tego też nie wolno :)

  • Cóż, zapewne to też pochówek — czy to w trumnie, czy poza nią (nawet nie wiem jak nazywa się skrzyneczka, w której składa się prochy ludzkie? też trumna), więc pochówek, więc nie wolno.

  • Kostek

    Urna.

  • Racja, głupim :) (albo zmęczonym po 48 godzinach wypoczywania :)

  • Kostek

    Oj tam, oj tam… ;)
    Te nagłe skoki temperatury naprawdę potrafią człowieka zmęczyć.

  • b52t

    zapewne grzywien.
    Ktoś mógłby próbować z tego kręcić bicz w postaci profanacji zwłok (prokurator, policjant może się teraz oburzyć – nie ma takiego przestępstwa).

  • art. 262 par. 1 kk
    Kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego, (…)

    ale o naruszeniu ustawy o cmentarzach chciałbym napisać później :)

  • b52t

    miałem na myśli, że nie ma takie przestępstwa jak profanancja zwłok. Brat policjant nie lubi nie kodeksowych nazw.

  • Mike

    ale trzymanie ich w (przy)domowym ołtarzyku nijak nie idzie podciągnąć pod znieważanie
    tak jak i ich rozsypanie za uprzednim wskazaniem zmarłego.
    Acz spuszczenie ich w klozecie mogłoby podchodzić pod znieważanie, tylko jak to udowodnić?

  • Cóż, prawdę mówiąc nigdy nie wiadomo co kryje się za dość pojemnym pojęciem „znieważenia”.

    Ale tak czy inaczej są inne — bardzo ciekawe i pojemne — przepisy (o których nieco później :)

  • Sabat

    Kto znieważa miejsce spoczynku.. a jak nie opłacisz miejsca na cmentarzu, lub krewni wymrą to miejsce aneksują na kolejnego nieboszczyka pogłębiając grób.
    Takie tam ;)

  • GieKa

    Właśnie mi się przypomniało nad czym się kiedyś zastanawiałem. Od kiedy na terenie Polski są cmentarze? Na wsiach 500 lat temu gdzie chowano ludzi? W miastach pewnie były cmentarze ale na wsiach? Ktoś się orientuje jak to było?

  • Mike

    cmenatrze przy kościołach były czy na wsi czy w mieście… osobne cmentarze mieli innowiercy.. a jak w osadzie nie było kościoła to można było i w ogrodzie…. a co to komu szkodziło?

  • Zawsze chowano na cmentarzach, przy każdym starym kościele był cmentarz :)

    http://www.scribblemaps.com/maps/view/Cmentarze_dawnego_Wrocławia/NhVfH7OoYB

  • Marcin Gryszkalis

    Hm… a takie twory jak https://pl.wikipedia.org/wiki/Panteon_Wielkich_Polak%C3%B3w ? To zostało zarejestrowane jako cmentarz czy naciągnięto pojęcie katakumb?

  • Pewnie katakumby, nie wiem…