Czy sklep musi przykleić nalepkę o możliwości płatności kartą — i czy wówczas taką płatność musi przyjąć?

Nie ma głupich pytań — ja się postaram, żeby nie było głupich odpowiedzi. Dziś zatem na tapetę idzie pytanie: czy nalepka o przyjmowaniu płatności kartą jest obowiązkowa — czy też sprzedawca ma zupełną dowolność jeśli chodzi i informowanie klientów o akceptacji kart płatniczych?
I przy okazji: czy nalepka „VISA / MasterCard” oznacza, że sprzedawca musi przyjąć taki rodzaj karty?


obowiązkowa nalepka płatności kartą

Nalepka o przyjmowaniu płatności kartą jest obowiązkowa (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Najkrócej rzecz ujmując odpowiedź brzmi: tak, sklep ma obowiązek przykleić nalepkę o możliwości płatności kartą, a obowiązek ten wynika ustawy o usługach płatniczych, która nakazuje oznaczenie punktu działalności — w sposób umożliwiający „jednoznacznie ustalenie” — jakiego rodzaju instrumenty płatnicze, zwłaszcza karty, są akceptowane.

art. 59g ustawy o usługach płatniczych
Akceptant oznacza miejsce, w którym prowadzi działalność, w sposób umożliwiający jednoznaczne ustalenie, przy użyciu jakich instrumentów płatniczych możliwe jest dokonanie transakcji płatniczej w ramach prowadzonej przez niego działalności, w szczególności wskazuje zakres akceptowanych kart płatniczych.

Jak widać przepis nie mówi dokładnie o naklejkach z logotypami organizacji kartowych czy innych blików — istotne jest wyraźne wskazanie, iż u danego akceptanta klient może dokonać zapłaty konkretnym rodzajem karty czy innego gadżetu.

Tylko pozornie trudniejsza jest odpowiedź na pytanie czy informacja o akceptacji kart płatniczych jest dla przedsiębiorcy wiążąca — czyli czy można odmówić przyjęcia płatności kartą jeśli w sklepie jest terminal (a na drzwiach stosowna informacja)? 

Tu moje zdanie nie zmieniło się od lat (por. „Obowiązek przyjęcia płatności kartą płatniczą”) — pomijając nawet rozważania czy sposób przyjęcia zapłaty może być rozumiany jako oferta (art. 66 par. 1 kc), uważam, że akceptant może odmówić przyjęcia płatności kartą (i zażądać np. gotówki) wyłącznie w ściśle określonych przypadkach (art. 59e uup).

art. 59e ustawy o usługach płatniczych
Odmowa przyjęcia zapłaty przez akceptanta może nastąpić w przypadku:
1) upływu terminu, do którego jest możliwe korzystanie z instrumentu płatniczego;
2) zablokowania instrumentu płatniczego;
3) niezgodności podpisu osoby upoważnionej do używania instrumentu płatniczego na instrumencie płatniczym identyfikującym taką osobę z podpisem na dokumencie obciążeniowym;
4) odmowy okazania dokumentu stwierdzającego tożsamość w przypadku, o którym mowa w art. 59f ust. 1;
5) stwierdzenia posługiwania się instrumentem płatniczym przez osobę nieuprawnioną;
6) braku możliwości dokonania akceptacji transakcji płatniczej.

W każdym innym przypadku akceptant — czyli ten kto informuje, że płatności kartami przyjmuje — nie ma prawa odmówić przyjęcia zapłaty kartą płatniczą.

Spytacie mnie o sankcje, których w ustawie o usługach płatniczych nie ma? Nie ma, ale przypominam, że zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych — m.in. wprowadzanie konsumentów w błąd w sposób, który „może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął” (art. 5 ust. 1 upnpr). Zaś „decyzja dotycząca umowy” zdefiniowana jest m.in. poprzez „sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części” (art. 2 pkt 7 upnpr).

Q.E.D.

  • janusz płatności

    Czyli „płatność kartą od 20 złotych” spełnia wymogi poinformowania konsumenta. ;-)

  • maho

    to już chyba rzadkość.

    w dobie płatności bezstykowych, chyba nawet najbardziej wrogo nastawieni do prowizji zauważyli że sekwencja „zbliżeniowo” + pik + do widzenia jest kilka razy szybsza i mniej kłopotliwa niż grzebanie się w drobnych.

  • b52t

    Aczkolwiek ostatnio dowiedziałem się, że w lokalnym sklepie nie mogłem zapłacić 95 groszy kartą, bo terminal nie przyjmie. (akurat nie miałem drobnych).

  • Tak, dużo terminali ma ustawiony minimalny próg (1,00 lub 1,01 zł — dokładnie nie pamiętam :)

  • Mariusz Herich

    „Nie przyjmujemy kart bo terminal się popsuł” i tyle.

  • Chyba nie ma obowiązku wystawiania terminali. A chowanie go przed klientami to strata, bo opłaty i tak są.