Czy sprzedawca może zatrzymać kartę płatniczą?

Idąc dalej tropem praw i obowiązków posiadaczy kart płatniczych oraz akceptantów (mówiąc po ludzku: sklepów akceptujących karty i inne instrumenty płatnicze) dochodzimy do kolejnego pytania: czy i w jakich przypadkach sprzedawca może zatrzymać kartę płatniczą?


zatrzymanie karty sklepie


Pośrednią odpowiedź przynosi art. 59f ust. 2 uup, który rzeczywiście zezwala sprzedawcy na zatrzymanie karty płatniczej, jednak wyłącznie w ściśle określonych przypadkach, a mianowicie (odesłanie do art. 59e uup):

  • użycie karty, której termin ważności upłynął;
  • próbę płatności kartą zablokowaną;
  • niezgodność podpisu na karcie z podpisem na slipie (to już przeszłość w czasach kart na PIN i zbliżeniowych);
  • użycie karty przez osobę nieuprawnioną — czyli jeśli weryfikacja tożsamości płacącego będzie negatywna;
  • a także otrzymanie takiej dyspozycji od agenta rozliczeniowego (w praktyce jest to chyba najczęściej polecenie na ekraniku terminala „ZATRZYMAĆ KARTĘ”).

art. 59f ust. 2 ustawy o usługach płatniczych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1572)
Akceptant może zatrzymać instrument płatniczy w przypadku, o którym mowa w art. 59e pkt 1-3 i 5, a ponadto w przypadku otrzymania od agenta rozliczeniowego polecenia zatrzymania instrumentu płatniczego.

Dla rozwiania wątpliwości (i uprzedzając część oczekiwanych pytań):

  • odmowa okazania dokumentu tożsamości przez płacącego nie może być podstawą do zatrzymania karty — jeśli kupujący nie chce pokazać dokumentu można tylko i wyłącznie odmówić przyjęcia zapłaty w ten sposób, ale nie można zabrać karty;
  • zatrzymanie karty nie oznacza prawa do jej zniszczenia (przecięcia) — nie wiem jak obecnie wyglądają umowy dotyczące terminali, ale literalnie rzecz ujmując „zatrzymać” to zatrzymać, bo może później (po wyjaśnieniu sprawy) oddać.

Natomiast zważywszy, że przepis nie odnosi się wyłącznie do kart płatniczych, ale do wszystkich instrumentów płatniczych (cokolwiek inżynierowie wymyślą) — możemy sobie pogdybać czy uprawnienie dotyczy także np. telefonów, przy użyciu których korzysta się z różnych Blików i podobnych…

 

  • Borek

    Ale chyba nie cały telefon jest instrumentem płatniczym a tylko sama apka. W związku z tym można najwyżej „zatrzymać aplikację”. ;)

  • Mariusz Herich

    Cały telefon, bo ma wbudowane urządzenia techniczne, z pomocą których płacisz. Przy okazji zablokują samochód jako „środek lokomocji, który służył do przestępstwa” ;)
    A przy okazji – kto odpowiada za zatrzymane karty, telefony itp? Sprzedawca? Wystawia pokwitowanie razem z datą i godziną odbioru? Ale płatności zbliżeniowe nie są sprawdzane w banku bezpośrednio, więc co, jeśli ktoś zapłaci moją kartą po zatrzymaniu, albo – co lepsze – poprzednia transakcja dojdzie do banku już po zatrzymaniu karty? Bo na 100% pani Kasia w kiosku nie wie co z taką zatrzymaną kartą zrobić, więc zostawi ją w szufladzie.

  • Definicja instrumentu płatniczego brzmi: „instrument płatniczy – zindywidualizowane urządzenie lub uzgodniony przez użytkownika i dostawcę zbiór procedur, wykorzystywane przez użytkownika do złożenia zlecenia płatniczego” — więc teraz można gdybolić, jednak chyba racja, że Blik to nie zindywidualizowane urządzenie, lecz raczej uzgodniony zbiór procedur.

  • Procedurę zatrzymania karty powinien określać agent rozliczeniowy (mówiąc wprost: sprzedawca powinien mieć opisane co i jak).

    Co do odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje, to przepis o zatrzymaniu karty nie ma z tym nic wspólnego, w tym sensie, że posiadacz nie odpowiada za nieautoryzowane transakcje, chyba że doszło do nich wskutek jego przepałów (i tu mamy ów limit 150 euro).

    Zwróć uwagę, że wśród przyczyn może być całkiem legalne gapiostwo (zgubiłem kartę — zgłosiłem — system wydaje polecenie „zatrzymać kartę” — znalazca podejmuje próbę zapłacenia tą kartą). Tu jest oczywiste, że wszystkie operacje dokonane po zgłoszeniu zgubienia karty (albo zablokowaniu jej w systemie informatycznym) nie obciążają posiadacza karty.

  • Może może. Znajoma pracująca przy kasie zatrzymuje karty np. po 3 błędnym wpisaniu pinu.

  • O ile Blik nie jest problematyczny, to co z płatnościami HCE?

  • Myślę, że to jedno z tych pytań, które wymagałoby bardzo solidnej analizy — a w przypadku sporu sądowego opinii biegłego ;-)

  • Adam314

    A jeśli zamiast karty wszczepie sobie pod skórę chip zbliżeniowy to jak zatrzymają taki instrument płatniczy? ;)

  • Będziesz wówczas cyborgiem, a cyborgi jako rzecz nie są chronione prawem podmiotowym :)