Zarzut przedawnienia roszczenia może być złożony w apelacji — wierzycielowi, nie pełnomocnikowi powoda!

A skoro było ostatnio troszkę o tym, że windykacja długu ze sfałszowanej umowy może naruszać dobra osobiste rzekomego dłużnika oraz o tym, że dobra osobiste naruszać może nawet windykacja długu istniejącego — jeśli dochodzący roszczeń stosuje nieprzyzwoite metody windykacji — no i było o tym, że windykacja przedawnionego długu też może naruszać dobra osobiste dłużnika (uff…) — to warto chyba pociągnąć nieco temat, tym razem w kontekście przedawnienia roszczeń (na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II Ca 465/14).

W wyroku tym powiedziano pewną dość ciekawą acz zapewne pomijaną przez niektórych dłużników rzecz: zarzut przedawnienia roszczenia może być zgłoszony nawet w apelacji (V CK 38/04), ale jednak oświadczenie o przedawnieniu składa się wierzycielowi — nie sądowi. Po pierwsze dlatego, że przedawnienie nie następuje z mocy prawa, lecz właśnie stwierdza się je na zarzut dłużnika (wynika z tego m.in. tego rodzaju konsekwencja, że sąd nie może sobie „zaliczyć” przedawnienia z urzędu), a po drugie dlatego, że to na powodzie-dłużniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodu, że dług jest przedawniony.

Samo tylko zgłoszenie procesowego zarzutu przedawnienia, nie jest wystarczające dla uwzględnienia apelacji. Warunkiem skuteczności zarzutu było wykazanie przez pozwanego, że przedawnienie w rzeczywistości nastąpiło tj. że pozwany złożył stronie powodowej jednostronne oświadczenie woli o uchyleniu się od zaspokojenia roszczenia z uwagi na upływ terminu określonego w art. 118 kc. Przedawnienie w sensie materialnoprawnym nie następuje bowiem z mocy samego prawa z upływem określonych terminów. Dla jego zaistnienia konieczne jest złożenie przez dłużnika opisanego wyżej oświadczenia wierzycielowi, które ma charakter prawo kształtujący. Oświadczenie to, w myśl art. 61 kc., staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do wierzyciela w taki sposób, że ten mógł zapoznać się z jego treścią. Dopiero z chwilą dojścia oświadczenia do wierzyciela dochodzi do przedawnienia wierzytelności.

W sprawie będącej przedmiotem sporu dłużnik skorzystał z możliwości złożenia zarzutu przedawnienia roszczenia dopiero w apelacji, jednak jak zauważył sąd II instancji oświadczenie zostało zawarte w piśmie procesowym (apelacji), jednak nie odniosło zakładanego skutku, albowiem nie doszło do wierzyciela — albowiem apelacja została doręczona wyłącznie pełnomocnikowi powoda. Pełnomocnik natomiast co do zasady uprawniony jest wyłącznie do odbioru oświadczeń o charakterze procesowym, nie zaś materialnoprawnym (a jest to konsekwencją brzmienia art. 91 kpc).

Stąd też podniesiony w apelacji zarzut przedawnienia roszczenia został uznany za bezskuteczny, apelacja oddalona — pozwany musi płacić co tam zasądził sąd I instancji.

Przyznam, że takie kruczkowe tematy naprawdę dają do myślenia — jak to czasem piekielnie trzeba uważać: bo przecież nie wystarczy przecież dokładnie określić treści oświadczenia, ale warto też pomyśleć kto ma być jego adresatem.

22
Dodaj komentarz

avatar
7 Comment threads
15 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
najnowszy najstarszy
Powiadom o
Art
Gość
Art

Trzeba przyznać, że pełnomocnik dłużnika był wyjątkowo kiepski skoro dopiero przy apelacji wpadł na pomysł, aby powołać się na przedawnienie. Przecież to powinna być pierwsza myśl jaka przychodzi prawnikowi do głowy.

b52t
Gość
b52t

To rzeczywiście jakaś anomalia, bo przedawnienie to pierwsza myśl, która pojawia się, gdy dostaje się wezwanie/pozew/nakaz. Nawet jeśli 2 sekundy później dojdzie się do wniosku, że nie.

Proto
Gość
Proto

Zabawnie jest wtedy na przykład, gdy okazuje się, że wierzyciel nie ma siedziby, do której możnaby się udać w celu złożenia dokumentów czy też wysłać ich pocztą.

Olgierd Rudak
Gość

To jest chyba niemożliwe :) Nawet jeśli to tylko wirtualne biuro, to jednak listy dochodzą.

b52t
Gość
b52t

Dokładnie, zawsze jest KRS, zawsze jest CEDIG – zawsze jest podana jakaś siedziba gdzie pismo można wysłać i z formalnego punktu doręczyć odpowiedniej treści pismo. Jeśli adresat nie odbierze to jest broszka. To działa tak samo jak z listami z urzędów czy sądów – fikcja doręczenia.

Lech Malinowski
Gość

A jak wierzycielem nie jest firma?

b52t
Gość
b52t

To jest „lipa”. Słałbym na ostatni znany adres i tak dowodził przed sądem. Do MSW można napisać, ale na odpowiedź czeka się dłużej niż można złożyć apelację (gdy mowa o takim przypadku jak z artykuły).

Lech Malinowski
Gość

A jak adres jest nieznany, bo wierzytelność kupił Mustafa z Turcji? Wykreślmy zapisy o przedawnieniu i nie utrzymujmy tej farsy ;)

b52t
Gość
b52t

Przy takim zapatrywaniu wyrażonym przez ten Sąd to rzeczywiście przedawnienie nie ma najmniejszego sensu. Swoją drogą to dość dziwne, bo jakoś nie spotkałem się ze stanowiskiem, że przedawnienie podniesione w odpowiedzi na wyrok (nakaz), czy nawet w odpowiedzi na pozew było negowane przez Sąd. Ba, przecież sądy cieszą się, gdy mogą sprawę zrzucić z wokandy z takiego powodu, gdy rzeczywiście termin przedawnienia minął. I jak to się ma to mantry: „sąd rozpatruje zarzut przedawnienia na wniosek, a nie z urzędu”?

Olgierd Rudak
Gość

Mało tego, czasem można spotkać się z sytuacją, że sędzia podpowiada taką możliwość…

Maho
Gość

A jak p. Mustafa z Turcji pozywa Iksińskiego, to Iksiński nie dostaje w pozwie adresu p. Mustafy?

Proto
Gość
Proto

To jest bardzo możliwe. Na przykład pewien bank, co to się zaczyna na literę…
Próba przekazania dokumentu o stosownej treści w oddziale skutkuje odmową przyjęcia.
Próba wysłania poleconego na adres centrali skutkuje powrotem poleconego z adnotacją nieodebrane.

Generalnie właśnie banki nie lubią odbierać poczty od maluczkich.

Lech Malinowski
Gość

Czyli co, pozywa nas wierzyciel z pełnomocnikiem, do nakazu zapłaty podnosimy zarzut przedawnienia i sprawę przegrywamy, bo zarzut przedawnienia nie został podniesiony wobec wierzyciela?

b52t
Gość
b52t

Stąd pomysł, żeby jednak zrobić jakąś cenzurę czasową po minięciu, której przedawnienie nie będzie rozpatrywane na wniosek a z urzędu ma jakiś sens. Oczywiście pozostaje kwestia ochrony wierzyciela, ale tę łatwo zakrzyczeć, bo przecież banki, windykatorzy i etc, etc. nagminnie pozywają i dochodzą przedawnionych roszczeń.

Lech Malinowski
Gość

Przecież to uzasadnienie to jakieś bzdury. „Dopiero z chwilą dojścia oświadczenia do wierzyciela dochodzi do przedawnienia roszczenia”. Zatem mogę pozwać o dawną przedawnioną wierzytelność i zarzut przedawnienia będzie nieskuteczny (bo powództwo przerywa bieg przedawnienia – skoro jeszcze nie jest przedawnione, bo nie było oświadczenia). Stoi to w jawnej sprzeczności z art. 117kc. (Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia – po upływie, a nie po złożeniu oświadczenia).

Olgierd Rudak
Gość

Po upływie, ale *poprzez złożenie oświadczenia*. Może pozwać, zarzut będzie skuteczny — o ile dłużnik złoży oświadczenie o przedawnieniu roszczenia.
Nie jestem ekspertem ale tak mi się to wydaje.

b52t
Gość
b52t

No, tak, ale jeśli przepisy nie nakładają formy złożenia takiego oświadczenia, to jest ona dowolna, a skoro tak, to oświadczenie to będzie skuteczne również w odpowiedzi na pozew, w sprzeciwie od nakazu zapłaty czy nawet w apelacji (choćby robił to profesjonalny pełnomocnik).

Tak swoją drogą, to, gdyby do skuteczności przedawnienia trzeba byłoby składać jakiekolwiek oświadczenie wierzycielowi (którym może być podmiot skupujący wierzytelności), to cała masa „małych apelacji” – sprzeciwów od nakazów zapłaty – trzeba by oddalać idąc tokiem rozumowania zaprezentowanym przez ten sąd w tym orzeczeniu.

Olgierd Rudak
Gość

IMHO adresatem pisma procesowego jest sąd, nie strona. Pewnie dałoby się dużo napisać od strony teorii doręczeń (art. 61 par. 1 kc raczej nie zakazuje by oświadczenie woli złożone osobie A wynikało z pisma do osoby B, o ile osoba A też się z nim zapozna) — więc pewnie (tym razem?) sąd przyjął, że jednak się nie da.

b52t
Gość
b52t

No, ale powoli, powoli, sąd jest o tyle adresatem, że został ‚zatrudniony’ do bezstronnego rozstrzygnięcia sporu. Pisma są adresowane do niego jako osądzającego w sprawie, ale wiadomo, że dostaje je też druga strona, która (1) zapoznaje się z treścią takiego pisma i (2) może zareplikować. Apelacja co prawda nie idzie bezpośrednio do drugiej strony (gdy jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika; czy może mi się coś znów pokićkało?), ale wiadomo jest, że, gdy spełnia przesłanki formalne jest przesyłana drugiej stronie. To orzeczenie jest dziwne na gruncie prawa i praktyki. Jasne, że w razie czego trzeba się powołać na zarzut przedawniania, ale… Czytaj więcej »

trackback

[…] zainspirowany wpisem Olgierda na temat wyroku II Ca […]

Lech Malinowski
Gość
Adstypulator
Gość
Adstypulator

„Przedawnienie w sensie materialnoprawnym nie następuje bowiem z mocy samego prawa z upływem określonych terminów. Dla jego zaistnienia konieczne jest złożenie przez dłużnika opisanego wyżej oświadczenia wierzycielowi, które ma charakter prawo kształtujący. Dopiero z chwilą dojścia oświadczenia do wierzyciela dochodzi do przedawnienia wierzytelności.” Dawno nie czytałem takiego steku bzdur. 1. Tak – przedawnienie następuje z mocy samego prawa z upływem terminu. 2. Dla przedawnienia nie jest konieczne złożenie oświadczenia dłużnika. Przedawnienie jest z mocy samego prawa – nie mają do tego nic żadne oświadczenia dłużnika. A to czy dłużnik skorzysta z możliwości zarzutu przedawnienie – to już inna para kaloszy.… Czytaj więcej »