Właściwość miejscowa sądu w sprawach o naruszenie dóbr osobistych w internecie (uchwała SN III CZP 91/17)

W podjętej kilka dni temu uchwale Sąd Najwyższy przesądzono, że w przypadku naruszenia dóbr osobistych w internecie pozew można wnieść do sądu właściwego miejscowo nawet dla siedziby lub miejsca zamieszkania pokrzywdzonego — ponieważ tak daleko mogą sięgać skutki zdarzenia wywołującego szkodę.

uchwała Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2017 r. (III CZP 91/17)
Osoba dochodząca ochrony dobra osobistego może, na podstawie art. 35 kpc, wytoczyć powództwo przed sąd, w którego okręgu działał sprawca, lub przed sąd, w którego okręgu to działanie spowodowało zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego.

Uchwałę podjęto w odpowiedzi na następujące pytanie przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu:

Czy miejscem zdarzenia wywołującego szkodę w rozumieniu art. 35 kpc jest wyłącznie miejsce zachowania sprawcy dokonującego naruszenia dóbr osobistych, czy także miejsce, w którym wystąpiła szkoda niemajątkowa będąca skutkiem tego zachowania?

Wątpliwości dotyczyły właściwości przemiennej sądu w sprawach dotyczących roszczeń wynikających z deliktu. Jak wiadomo generalną zasada mówi, że sądem właściwym miejscowo jest sąd miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego (art. 27 kpc, art. 30 kpc) — jednak spory dotyczące czynów niedozwolonych mogą być także wnoszone przed sąd właściwy miejscowo ze względu na „zdarzenie wywołujące szkodę” (art. 35 kpc).

art. 35 kpc
Powództwo o roszczenie z czynu niedozwolonego wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Jednak w przypadku deliktów popełnionych w internecie mamy oczywistą wątpliwość: czymś innym jest miejsce „przyczyny szkody” — czy to będzie adres, w którym troll trolluje? czy jednak miejsce położenia jego serwera? — a może jednak miejsce, w którym ludzie zapoznali się z informacjami naruszającymi dobra osobiste? Ale czyje dobra osobiste? — czy naruszenia dóbr osobistych można poczytywać w tym, że ja przeczytałem obelżywości na mój temat? czy jednak naruszenie owo wynika z faktu, że obelżywości przeczytała inna osoba — i to taka, w której oczach mogło dojść do negatywnej oceny?

Na uzasadnienie uchwały przyjdzie nam jeszcze poczekać, jednak w komunikacie prasowym zostało uwypuklone, iż w takim przypadku „zasadniczo sądem właściwym będzie sąd w którego okręgu znajduje się centrum spraw życiowych poszkodowanego” — co jest pewnego rodzaju podpowiedzią, ale moich wszystkich wątpliwości nie rozwiewa…

…natomiast do pewnego stopnia rozwiewa je projekt nowelizacji procedury cywilnej, przewidujący możliwość wytoczenia powództwa w takim przypadku przed sąd właściwy miejscowo dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda.

art. 35(1) kpc (projekt)
Powództwo o ochronę dóbr osobistych naruszonych przy wykorzystaniu materiału prasowego lub Internetu wytoczyć można przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda.

Q.E.D.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.