Monitoring wizyjny przestrzeni publicznej

Konsekwencją przyjęcia wprost, że monitoring (wizyjny, etc.) oznacza przetwarzanie danych osobowych — zaś RODO wyraźnie mówi o „monitorowaniu na dużą skalę miejsc publicznie dostępnych” — okazała się konieczność uregulowania jego zasad w ustawie, przynajmniej tam, gdzie jego prowadzenie jest w ocenie prawodawcy na tyle niezbędne i oczywiste, że należy ulżyć administratorowi jeśli chodzi o choćby część obowiązku informacyjnego.
Chodzi oczywiście o monitoring przestrzeni publicznej, który mogą prowadzić samorządy (gmina, powiat, województwo), szkoły oraz podmioty zarządzające mieniem państwowym.


RODO monitoring przestrzeni publicznej

Dobrym skutkiem RODO jest konieczność zweryfikowania sposobu podejścia do monitoringu przestrzeni publicznej (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Przekładając z ogółu na szczegóły:

  • prowadzenie monitoringu przestrzeni publicznej przez gminę jest dozwolone w celach związanych z zapewnieniem porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, a także ochrony ppoż i przeciwpowodziowej (art. 9a usg dodany art. 114 uodo);
  • warunkiem instalacji urządzeń rejestrujących obraz jest uzyskanie zgody właściciela lub zarządzającego nieruchomością, na której monitoring ma być prowadzony;
  • nadzorem wizyjnym nie można objąć „pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych” — w ten sposób prawodawca gwarantuje minimum prywatności jednostkom korzystających z tych miejsc;
  • miejsca objęte monitoringiem powinny być „widocznie i czytelnie” oznaczone, informacja może być przekazana w postaci jednoznacznych (rysunkowych) znaków — ustawa nie nakłada na gminę innych obowiązków informacyjnych, jednak zanim zaczniemy się zastanawiać czy to oznacza, że gmina jest zwolniona z powinności wynikających z art. 14 RODO, warto sięgnąć do art. 4-5 uodo;
  • dane pozyskane z monitoringu mogą być wykorzystywane wyłącznie w celach, dla jakich zostały zebrane — co ostatecznie załatwia temat publikacji filmików w celu uciechy gawiedzi (art. 9a ust. 3, ust. 6 usg);
  • zarejestrowany obraz musi być usunięty najpóźniej po 3 miesiącach od nagrania, chyba że istnieje podstawa prawna do dłuższego przechowywania;

art. 9a ustawy o samorządzie gminnym
1. Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów socjalnych.
3. Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów dla których zostały zebrane i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4. Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji w których nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5. Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6. Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych osobom nieuprawnionym.

Dla jasności:

  • analogiczne lub podobne uprawnienia przysługują samorządowi województwa (art. 60a usw), powiatowi (art. 4b usp), szkole (art. 108a prawa oświatowego — temu tematowi chyba poświęcę odrębny wpis) oraz zarządzającym mieniem państwowym (art. 5a ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym);
  • nowe przepisy dotyczą wskazanych podmiotów — reguł tych nie można stosować bezpośrednio w przypadku innych podmiotów (ale jakich?), które zamierzają prowadzić monitoring otoczenia, co jednak nie oznacza, że byłyby uprawnione np. do wiekuistego przetwarzania zgromadzonych w ten sposób danych;
  • ustawa wyraźnie mówi o rejestracji obrazu — co oznacza, że rejestracja dźwięku (niezależnie od tego czy równoczesna, czy osobno) jest niedozwolona.

Q.E.D.

9 comments for “Monitoring wizyjny przestrzeni publicznej

  1. sjs
    29 maja 2018 at 13:55

    Szkoły wyłączyły monitoring, albo mają go nielegalnie:
    https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/wplyw-rodo-na-monitoring-szkolny/z4gwqzl

  2. keiran
    30 maja 2018 at 08:55

    Jak jest z monitoringiem przez podmioty typu Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych? Mamy w bloku takiego pecha, że kiedyś to był blok „lasowski” i graniczy z ich nieruchomością. Kilka lat temu zamontowali sobie na płocie kamery, które monitorują 360 stopni dookoła, a zatem także po „naszym” terenie. Nawet prasa o tym pisała:
    http://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/kamera-podglada-mieszkancow/cl7c1vs
    może teraz w kontekście RODO da się coś z tym zrobić?

    • Olgierd Rudak
      30 maja 2018 at 12:08

      Hmm… Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe nie ma osobowości prawnej (art. 32 ust. 1 ustawy o lasach), zatem nie stosuje się do niej ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym.

      W ustawie o ochronie przyrody pojęcie monitoringu pojawia się w kontekście „monitoringu przyrodniczego” (aczkolwiek LP tym się nie zajmują ;-) to samo w ustawie o ochronie środowiska.

      Monitoringu nie ma w ustawie o lasach — ale co ciekawe wydane na jej podstawie rozporządzenie z dnia 1 lipca 2014 r.
      w sprawie szczegółowych zasad współdziałania Lasów Państwowych z Policją mówi, że dane z monitoringu mogą być udostępniane policji (par. 4 pkt 2 lit. c).

      A co ciekawe ustawa o ochronie osób i mienia nie pozwala chyba na stosowanie monitoringu jako jednej z technik (bo monitoring nie jest:

      a) montażem elektronicznych urządzeń i systemów alarmowych, sygnalizujących zagrożenie chronionych osób i mienia, oraz eksploatacji, konserwacji i naprawach w miejscach ich zainstalowania,
      b) montażem urządzeń i środków mechanicznego zabezpieczenia oraz ich eksploatacji, konserwacji, naprawach i awaryjnym otwieraniu w miejscach zainstalowania.

      • sjs
        30 maja 2018 at 12:10

        To ciekawie, bo LP potrafią kamery w środku lasu postawić chociażby żeby wykrywać kradzieże drewna.

      • keiran
        30 maja 2018 at 14:54

        Dzięki. Chyba skrobnę im w takim razie pisemko o podanie podstawy prawnej (w trybie informacji publicznej) :D

        • Olgierd Rudak
          30 maja 2018 at 14:58

          Dorzuć też art. 15 ust. 1 RODO ;-)

  3. 30 maja 2018 at 13:46

    A jak to się ma (monitoring przestrzeni publicznej), ale do mienia ruchomego (autobusy i tramwaje), cel jest spełniony – dla bezpieczeństwa. Ale nie jest to nieruchomość

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.