Czy stare zdjęcia na ścianie knajpy mogą naruszać dobra osobiste zmarłych?

Trzymając się jeszcze przez chwilę tematyki związanej z ochroną wizerunku: czy wizerunek osób zmarłych podlega ochronie? Czy członek rodziny może zgodzić się na upublicznienie zdjęć jego nieżyjących członków rodziny? Czy w ogóle można mówić o dobrach osobistych osób nieżyjących? (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt V ACa 236/17).


wizerunek osób zmarłych

Wizerunek osób zmarłych podlega ochronie jako jedno z dóbr osobistych żyjących członków rodziny (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Spór dotyczył naruszenia dóbr osobistych poprzez wywieszenie na ścianie lokalu gastronomicznego starych zdjęć prezentujących wizerunek nieżyjących już członków rodziny powoda.

Historia zaczęła się kilka lat wcześniej: mężczyzna chciał skpiować stare fotografie, poprosił więc znajomego o pomoc w ich zeskanowaniu, a następnie zgodził się na wykorzystanie tych zdjęć w aranżacji wnętrza jego pizzerii. Fotografie zawisły na ścianach lokalu obok innych starych zdjęć prezentujących różne osoby. Po kilku latach koledzy pokłócili się o pieniądze, a gdy podczas wizyty w lokalu mężczyzna zobaczył „swoje” zdjęcia, zażądał od matki znajomego (która w tzw. międzyczasie stała się współwłaścicielką biznesu) ich usunięcia ze ścian — a następnie zaczął wysyłać pisemne wezwania. W żadnym piśmie nie wskazał jednak dokładnie, na których zdjęciach sportretowani są członkowie jego rodziny.

Sporne zdjęcia zniknęły dopiero po zawezwaniu do próby ugodowej: kobieta oświadczyła, że chętnie sporne zdjęcia usunie, ale nie wie które, więc sąd zobowiązał mężczyznę do sprecyzowania żądania — ten przedstawił kopie zdjęć i zażądał 1 tys. złotych w ramach ugody — a kobieta usunęła wszystkie (nie tylko sporne) zdjęcia ze ścian lokalu.

Zdaniem mężczyzny doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci wizerunku członków rodziny, zatem w pozwie zażądał usunięcia spornych fotografii oraz 2 tys. złotych zadośćuczynienia za ich komercyjne wykorzystanie bez zgody.

Sąd prawomocnie oddalił całość roszczeń: niezależnie od tego, że dobra osobiste przysługują wyłącznie żyjącym osobom i gasną z chwilą śmierci, powszechnie przyjmuje się, że ochronie podlega też pamięć o zmarłych oraz prawo do kultu zmarłych. Jednakże powód nie wykazał, iżby pozwana naruszyła jego dobra osobiste — bo skoro on sam zgodził się, by syn pozwanej użył zdjęć w lokalu, to nie można mówić, że matka naruszyła dobra osobiste powoda.
Zgoda ta została skutecznie cofnięta dopiero w toku postępowania o zawezwanie do próby ugodowej — ponieważ więc kobieta zdjęła zdjęcia ze ścian pizzerii, to nie można mówić o bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych.

Oznacza to, że w lokalu nie ma i nie było spornych zdjęć w dniu wytoczenia powództwa — a na pewno powód nie wykazał, iżby pozwana nadal wykorzystywała wizerunek członków jego rodziny — ba, nawet na rozprawie przyznał, że w pizzerii już nie był, więc nie wie czy zdjęcia jeszcze są prezentowane — to powództwo podlegało oddaleniu.

Reasumując warto pamiętać, że wizerunek osób zmarłych może podlegać ochronie — jednak nie jako dobro osobiste zmarłego (z chwilą śmierci dobra osobiste gasną), lecz jako jedno z dóbr osobistych żyjących członków rodziny.

Dodaj komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.