Czy wójt musi odpowiedzieć na krytykę prasową?

A teraz coś z całkiem innej beczki: czy wójt (burmistrz, prezydent miasta) ma obowiązek udzielić odpowiedzi na krytykę prasową? Czy nieudzielenie takiej odpowiedzi w ciągu jednego miesiąca stanowi bezczynność organu administracyjnego? (nieprawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z 27 marca 2019 r., IV SAB/Wr 41/19).

Orzeczenie wydano w sprawie z wniesionej przez redaktora naczelnego czasopisma skargi na bezczynność wójta, który nie udzielił odpowiedzi na krytykę prasową.

art. 4 ustawy prawo prasowe
1. Przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności.
3. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy.
4. Odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych.

Rzecz zaczęła się od złożonego (w formie elektronicznej) wniosku o udzielenie odpowiedzi na krytykę prasową dotyczącą wydatków z budżetu gminy; równocześnie naczelny zażądał, iżby w przypadku odmowy udzielenia odpowiedzi wójt poinformował o tym wnioskodawcę w ciągu 3 dni (art. 4 ust. 3 pr.pras.). Minął miesiąc, ale żadna odpowiedź na krytykę prasową nie została udzielona — co zdaniem redaktora naczelnego jest równoznaczne z odmową udzielenia informacji, zatem stosowna skarga trafiła do WSA.

art. 6 ust. 2-3 ustawy prawo prasowe
2. Organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz organizacje spółdzielcze są obowiązane do udzielenia odpowiedzi na przekazaną im krytykę prasową bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do związków zawodowych, organizacji samorządowych i innych organizacji społecznych w zakresie prowadzonej przez nie działalności publicznej.

W ocenie wójta skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ skarga na bezczynność organu przysługuje wyłącznie jeśli organ miał obowiązek wydać decyzję lub postanowienie administracyjne, lub jeśli ustawa tak stanowi (przeto jeśli wójt nie musiał wydać decyzji, to nie można wnieść skargi na bezczynność) — ewentualnie oddaleniu, ponieważ zdaniem wójta organy administracji samorządowej nie mają obowiązku udzielania odpowiedzi na krytykę prasową (a to dlatego, że nie są wymienione w art. 6 ust. 2-3 pr.pras.). W każdym natomiast przypadku brak odpowiedzi na krytykę prasową w jednomiesięcznym terminie wynikającym z przepisów prawa prasowego nie jest równoznaczny z odmową udzielenia informacji (por. uchwała 7 sędziów SN z 19 sierpnia 1987 r., III AZP 2/87) — nie można zatem na spór patrzeć w kategoriach bezczynności podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia.

Wrocławski WSA uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie: obowiązkiem każdego organu jest udzielenie odpowiedzi na dostarczoną krytykę prasową, tak rozumiana odpowiedź powinna stanowić replikę, ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w publikacji prasowej. W orzecznictwie przyjęto, iż brak reakcji na krytykę stanowi bezczynność, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2069/14; wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2017 r. II SAB/Wa 527/16), a nawet w uzasadnieniu przywołanej uchwały SN stwierdził, iż milczenie organu (brak odpowiedzi na krytykę prasową) podlega zaskarżeniu do sądu.

Nie ma też podstaw by twierdzić, iż wójt nie ma obowiązku ustosunkowania się do krytyki prasowej — owszem, literalnie przepis nie wskazuje organów jednostek samorządu terytorialnego jako zobowiązanego do odniesienia się do krytyki prasowej, jednak pojęcie „organów państwowych” (w ustawie z 1984 r., kiedy samorządu terytorialnego nie było) należy rozumieć jako „organy władzy państwowej”, co oczywiście obejmuje także władze samorządowe. Co więcej organy samorządu terytorialnego zostały także wskazane jako zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip, do którego odsyła art. 3a pr.pras.) — a przecież krytyka prasowa zawsze może dotyczyć kwestii uregulowanych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. W każdym jednak przypadku należy mieć na uwadze, że  „pozbawienie prasy możliwości uzyskania odpowiedzi na przekazaną społeczeństwu krytykę byłoby równoznaczne z ograniczeniem jednego z fundamentalnych praw społeczeństwa demokratycznego” (por. wyrok WSA w Gorzowie z 6 września 2006 r. II SAB/Go 16/06).

Oceniając, iż brak odpowiedzi na krytykę prasową stanowił bezczynność organu, sąd zobowiązał wójta do rozpatrzenia wniosku i udzielenia odpowiedzi w ustawowym terminie jednego miesiąca.

Dodaj komentarz

avatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
Powiadom o