Żądanie ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa dziecka przez transseksualnego mężczyznę może być sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (III CZP 56/19)

Krótko i na temat: w wydanej dziś uchwale SN przyjął, iż sąd może oddalić wniesione przez prokuratora powództwo o ustalenie, że sąd może oddalić powództwo o stwierdzenie bezskuteczności uznania ojcostwa dziecka urodzonego wskutek zastosowania procedury in vitro ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.

uchwała Sądu Najwyższego z 27 lutego 2020 r. (III CZP 56/19)
Powództwo prokuratora, wytoczone w sprawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa dokonanego po urodzeniu się dziecka poczętego w następstwie procedury medycznie wspomaganej prokreacji z zastosowaniem komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy, może być oddalone przez sąd jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Uchwałę podjęto w odpowiedzi na następujące zagadnienie prawne:

Czy w sprawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, wytoczonej przez prokuratora wobec dziecka pochodzącego ze sztucznego zapłodnienia od anonimowego dawcy nasienia, dobro dziecka o jakim mowa w art. 86 krio sprzeciwia się uwzględnieniu powództwa?

Sprawa dotyczyła uznania dziecka (poczętego in vitro) przez transseksualnego mężczyznę — czyli takiego, który nie ma biologicznych możliwości stać się ojcem dziecka. Po tym jak para się rozstała, rozgorzał spór o prawa rodzicielskie, a ze swoich uprawnień skorzystał prokurator.
Sąd I instancji stwierdził, że uznanie ojcostwa (art. 73 kro) ma na celu uregulowanie relacji biologicznego ojca z dzieckiem, zatem złożenie oświadczenia przez osobę transseksualną było niezgodne z prawem.
Rozpatrując apelację sąd odwoławczy zauważył, że z jednej strony rzeczywiście bezskuteczność uznania ojcostwa dziecka zrodzonego z in vitro może być zgodne z dobrem dziecka (które w przeciwnym razie w przyszłości mogłoby być narażone na dalsze komplikacje prawne) — ale przecież uwzględnienie żądania może także rozerwać więź emocjonalną między dzieckiem i mężczyzną, które dziecko traktuje jak ojca (por. „Prokurator może wnieść pozew o zaprzeczenie ojcostwa — tylko w wyjątkowych przypadkach”), zwłaszcza, że wskutek orzeczenia o bezskuteczności uznania ojcostwa może dojść do sytuacji, że dziecko nie będzie miało żadnego ojca.

Sąd Najwyższy przypomniał, że dobro dziecka powinno być jedną z podstawowych okoliczności analizowanych przy ocenie przesłanek wytoczenia przez prokuratora powództwa o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa (art. 86 kro). Niezależnie zatem od tego, że biologicznie niemożliwe jest ojcostwo transseksualnego mężczyzny, istnienie więzi między dzieckiem a mężczyzną, może oznaczać, iż powództwo będzie godziło w dobro dziecka — a przez to będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc).

Dla jasności (czuję, że będzie sporo młócki): uchwała nie oznacza, że SN merytorycznie poparł stanowisko jednej ze stron — należy ją rozumieć w ten sposób, że teraz sąd będzie musiał ocenić całość relacji dziecka z mężczyzną, który uznał ojcostwo, przede wszystkim ocenić czy uwzględnienie powództwa może mieć negatywny wpływ na życie dziecka.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze