Brak parafy na każdej stronie umowy nie oznacza, że umowa nie została podpisana

Czy parafa na każdej stronie umowy jest wymagana dla zachowania formy pisemnej czynności prawnej? Czy brak podpisu pod załącznikiem do umowy oznacza, że umowa nie została podpisana? Czy sąd musi zlecić ekspertyzę grafologiczną w każdym przypadku gdy strona zaprzecza autentyczności podpisu — czy jednak może „własnoocznie” porównać zakwestionowany podpis ze złożonym przez stronę np. na odpowiedzi na pozew?


parafa każdej stronie umowy

Parafa na każdej stronie umowy nie jest warunkiem uznania, że umowa została prawidłowo podpisana (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z  6 listopada 2019 r. (V ACa 67/19)
Badanie prawdziwości dokumentu może nastąpić nie tylko za pomocą środka dowodowego — opinii biegłego grafologa, ale również poza tym środkiem dowodowy, tj. poprzez porównanie przez sąd charakteru pisma na zakwestionowanym dokumencie z pismem tej samej osoby na innych dokumentach.

Orzeczenie dotyczyło roszczeń SKOK imienia Franciszka Stefczyka przeciwko pożyczkobiorcy o spłatę zaciągniętej pożyczki. Mężczyzna w 2011 r. pożyczył 100 tys. złotych, ale od samego początku nie wywiązywał się z zobowiązania, zatem po kilkunastu miesiącach umowa została wypowiedziana, a sprawa trafiła do sądu.
Zdaniem pozwanego roszczenia były całkowicie bezzasadne — nie podpisywał żadnej umowy, podpis na dokumencie został sfałszowany, więc zawnioskował o ekspertyzę grafologiczną.

art. 78 par. 1 kc
Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli (…)

Sąd I instancji uwzględnił powództwo w całości. Warunkiem skutecznego zawarcia umowy pożyczki konieczne jest przeniesienie na pożyczkobiorcę określonej ilości pieniędzy (art. 720 par. 1 kc). W przypadku sporu rozkład ciężaru dowodowego jest następujący: pożyczkodawca musi wykazać, że doszło do zawarcia umowy i przekazania pieniędzy, pożyczkobiorca zaś musi udowodnić, że pożyczkę spłacił. W toku postępowania SKOK przedstawił m.in. pisemny oryginał umowy pożyczki i podpisaną dyspozycję wypłaty pieniędzy na określony rachunek — pozwany zakwestionował prawdziwość swego podpisu i zawnioskował o opinię biegłego z zakresu grafologii — ale zdaniem sądu był to tylko wybieg taktyczny, bo gdyby rzeczywiście uważał, że umowa została podrobiona, zawiadomiłby wcześniej prokuraturę o przestępstwie, a nie ograniczał się wyłącznie do zarzutu procesowego.

W apelacji od niekorzystnego wyroku pożyczkobiorca powołał się na bezzasadne pomięcie wniosku dowodowego o grafologiczne badanie podpisu pod umową, a przecież przedstawiał „uzasadnioną wątpliwość, czy pod złożonym do akt sprawy dokumentem nie widnieje jego podpis”. Jego zdaniem fakt, że strony nie parafowały każdej strony umowy i nie było podpisów pod harmonogramem spłat oznacza brak zachowania formy pisemnej (art. 78 par. 1 kc).

Odnosząc się do tych argumentów sąd odwoławczy podkreślił, iż brak parafy na każdej stronie umowy i brak podpisu na harmonogramie spłat nie jest podstawą do kwestionowania autentyczności podpisu, zwłaszcza, że powód przedstawił jako dowód oryginał umowy. Fakt zawarcia umowy potwierdzają inne dowody: wydruki przelewów ze spłatami rat (bo nikt nie spłaca pożyczki, której nie zaciągnął) oraz późniejszy aneks do umowy (bo nikt nie podpisuje aneksu do umowy, której rzekomo nie podpisał).
Co więcej nie ma podstaw do żądania ekspertyzy grafologicznej w każdym przypadku gdy strona podważa prawdziwość złożonego podpisu — sąd jest uprawniony do porównania charakteru pisma z odręcznym pismem osoby. Sąd „własnoocznie” porównał podpis na pożyczce z podpisem pozwanego złożonym na dyspozycji wypłaty, aneksie do umowy i zaświadczeniu o zatrudnieniu, ale różnic nie zauważył, więc przyjął, że wszystkie podpisy złożyła ta sama osoba.

W konsekwencji sąd przyjął, iż pożyczkodawca prawidłowo wykazał zasadność swych roszczeń, zatem oddalił apelację jako niezasadną.

 

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

2 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze