Czy „utrata zaufania” jest wystarczająca jako przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę?

Czy „utrata zaufania” może być skutecznym uzasadnieniem zwolnienia z pracy pracownika? Czy jednak utrata zaufania jako przyczyna wypowiedzenia nie oznacza nic konkretnego, przez co sąd uwzględni odwołanie od wypowiedzenia?

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 9 kwietnia 2020 r. (VIII Pa 9/20)
Przyczyna rozwiązania umowy o pracę może być sformułowana w piśmie pracodawcy w sposób uogólniony, jeżeli okoliczności zakończenia stosunku pracy są znane pracownikowi.

Orzeczenie dotyczyło roszczeń pracownika wynikających ze zwolnienia z pracy. Jego zdaniem wskazane przez pracodawcę uzasadnienie wypowiedzenia — „utrata zaufania” — nie spełniała wymogów prawnych, zatem zażądał odszkodowania za bezprawne wypowiedzenie umowy o pracę.

Sąd ustalił, że powód (pracownik fizyczny pracujący w firmie zajmującej się utrzymaniem zieleni) tylko przez pierwsze trzy miesiące zatrudnienia rzeczywiście angażował się w pracę. Później zaczęły się dość regularne, niezapowiedziane i nieusprawiedliwione nieobecności; pracodawca próbował dyscyplinować pracownika karami porządkowymi, ale nieobecności nie ustały. Sytuacja powtórzyła się także w dniu 24 grudnia 2018 r., kiedy to zwyczajowo wolne miały zatrudnione w zakładzie kobiety; po świętach pracownik przebywał na urlopie, a po powrocie do pracy pracodawca znów udzielił mu nagany — i wręczył wypowiedzenie. Jako przyczynę wypowiedzenia podano utratę zaufania do pracownika.

Sąd pracy przypomniał, że wypowiadając umowę o pracę zawartą na czas określony pracodawca ma obowiązek wskazać przyczynę wypowiedzenia (art. 30 par. 4 kp). Jednakże samo formalne dopełnienie tego obowiązku jest niewystarczające — bo pracodawca może ponosić odpowiedzialność nie tylko w przypadku naruszenia przepisów o wypowiadaniu, ale też jeśli podana przyczyna wypowiedzenia jest nieuzasadniona lub pozorna (nieprawdziwa, nierzeczywista). Podana pracownikowi przyczyna wypowiedzenia musi być konkretna i zrozumiała dla pracownika, zaś ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na pracodawcy (art. 6 kc).

Biorąc pod uwagę taką wykładnię jako nietrafne uznano jednak zarzuty odnoszące się do braku konkretności sformułowania „utrata zaufania” wskazanej jako przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę: dopuszcza się bowiem różne sposoby uzasadnienia wypowiedzenia, a to w zależności od tego czy pracownik zna okoliczności, dla których pracodawca zdecydował się zwolnić go z pracy. Kluczowe jest bowiem to, by z treści oświadczenia pracodawcy wynikało w sposób niebudzący wątpliwości jakie konkretne, znane pracownikowi, zdarzenie jest przyczyną wypowiedzenia.
W ocenie sądu biorąc pod uwagę znane pracownikowi okoliczności zatrudnienia — częste, niezapowiedziane i niewyjaśniane nieobecności w pracy, dezorganizujące pracę w zakładzie — oraz wcześniejsze wyraźne uwagi pracodawcy, podana przyczyna w postaci „utraty zaufania” nie narusza przepisów o uzasadnianiu wypowiedzenia, a przez to nie może posłużyć do jego podważenia na podstawie art. 45 par. 1 kp (wyrok SN z 26 marca 1998 r., I PKN 565/97). Pozwany pracodawca szczegółowo poinformował powoda o nieprawidłowym postępowaniu, a nawet stosował kary porządkowe — wszystko jednak bezskutecznie. Pracownik wiedział, że nie akceptuje nieusprawiedliwionych absencji, które dezorganizują pracę przy realizacji zadań wynikających z przetargów — co oznacza, że podana w wypowiedzeniu przyczyna nie może być oceniona jako nierzeczywista czy pozorna.
Z tego względu sąd prawomocnie oddalił odwołanie pracownika.

Zamiast komentarza: niezależnie od rozstrzygnięcia w tej jednostkowej sprawie — podkreślić warto, że sąd nie miał wątpliwości, że pracownik dobrze wiedział jakie firma ma wobec niego zarzuty — nie przywiązywałbym się zanadto do poglądu, iż „utrata zaufania” jako przyczyna wypowiedzenia zawsze będzie całkowicie wystarczająca. Równie dobrze może się zdarzyć, że jednak sąd oceni spór inaczej, stwierdzając, że wyczerpujący opis powodów, dla których pracodawca decyduje się na zwolnienie pracownika, musi być każdorazowo przywołany w treści wypowiedzenia.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze