Zgłoszenie zgonu z uchybieniem terminu jest wykroczeniem

A teraz coś z całkiem innej beczki czyli kilka akapitów o tym, że skoro prawo reguluje życie człowieka nie tylko „od poczęcia do naturalnej śmierci” (tak literę konstytucji cytował jeden z posłów), ale też po śmierci — toteż zgłoszenie zgonu po upływie ustawowego terminu jest wykroczeniem.


termin zgłoszenie zgonu
Ploská (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)

Z góry pocieszam — na szczęście odpowiedzialności za to wykroczenie nie ponosi sam zmarły, a mianowicie, od ogółu do szczegółu:

  • akt zgonu jest jednym z rodzaju aktów stanu cywilnego (obok aktu urodzenia i aktu małżeństwa), akt zgonu jest wystawiany przez Urząd Stanu Cywilnego na podstawie karty zgonu;
  • kartę zgonu wystawia lekarz, który powinien się pojawić się przy zmarłym najpóźniej w ciągu 12 godzin od chwili wezwania (mimo prowadzonych poszukiwań nie udało mi się ustalić gdzie w przepisach uregulowany jest protokół zgonu);
  • obowiązkiem wezwanego do zmarłego lekarza jest przeprowadzić stosowne badania, ustalić tożsamość zmarłego, przeprowadzić wywiad wśród najbliższych w celu ustalenia okoliczności śmierci oraz zapoznać się z dokumentacją medyczną;
art. 43 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty
Lekarz może stwierdzić zgon na podstawie osobiście wykonanych badań i ustaleń.
  • mała dygresja: to właśnie na podstawie kart zgonów Główny Urząd Statystyczny prowadzi statystyki zgonów w Polsce (dane.gov.pl);
  • zasadniczo powinien być to lekarz leczący chorego w ostatniej chorobie (taki, który udzielał zmarłemu świadczeń lekarskich w ciągu ostatnich 30 dni); jeśli to niemożliwe, kartę zgonu może wystawiać inny lekarz lub koroner (zasady wystawiania kart zgonu określa rozporządzenie MZiOS w/s stwierdzenia zgonu i jego przyczyny, Dz.U. z 1961 r. nr 39 poz. 202);
  • hmmm a może inna osoba powołana przez starostę to nie koroner? bo jest sobie projekt ustawy o stwierdzaniu, dokumentowaniu i rejestracji zgonów i dopiero tam pojawia się taka funkcja;
z art. 11 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych
1. Zgon i jego przyczyna powinny być ustalone przez lekarza, leczącego chorego w ostatniej chorobie.
2. W razie niemożności dopełnienia przepisu ust. 1, stwierdzenie zgonu i jego przyczyny powinno nastąpić w drodze oględzin, dokonywanych przez lekarza lub w razie jego braku przez inną osobę, powołaną do tej czynności przez właściwego starostę (…)
Osoby wymienione w ust. 1 i 2 stwierdzają zgon i jego przyczyny, a następnie wypełniają wydawaną w tym celu kartę zgonu. Karta zgonu jest wydawana podmiotom, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 3, w jednym egzemplarzu.
  • jeśli zgon nastąpił w szpitalu, obowiązek wystawienia karty spoczywa na tym podmiocie (art. 28 ustawy o działalności leczniczej, a także rozporządzenie MZ w/s sposobu postępowania podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze zwłokami pacjenta w przypadku śmierci pacjenta, Dz.U. z 2012 r. poz. 420);
  • wystawioną przez lekarza kartę zgonu — jej jeden, jedyny egzemplarz — otrzymuje osoba uprawniona do decydowania o pochówku (literalnie „podmioty”, taka redakcja przepisu jak sądzę ma wykluczać rozbieżne decyzje jeśli chodzi o pogrzeb — rodzina może się kłócić między sobą, ale kto ma kartę zgonu, ten podejmuje dalsze decyzje);
  • osoba, która otrzymała kartę zgonu ma obowiązek przedłożyć ją w USC w celu zarejestrowania zgonu; obowiązek taki wynika zarówno z art. 93 pasc jak i art. 11 ust. 4a uccz, przy czym tylko ten pierwszy określa wyraźne terminy — zasadniczo zgłosić zgon należy w ciągu 3 dni od sporządzenia karty zgonu;
  • wyjątek dotyczy śmierci, która nastąpiła wskutek choroby zakaźnej — wówczas obowiązku tego należy dopełnić w ciągu 24 godzin od zgonu (nie od sporządzenia karty zgonu, lecz od śmierci osoby);
art. 93 ust. 1-2 ustawy — prawo o aktach stanu cywilnego
1. Zgłoszenie zgonu następuje przez złożenie kierownikowi urzędu stanu cywilnego karty zgonu w terminie 3 dni od dnia jej sporządzenia. Jeżeli zgon nastąpił na skutek choroby zakaźnej, zgłoszenia zgonu dokonuje się w ciągu 24 godzin od zgonu.
2. Zgłoszenia zgonu dokonuje podmiot uprawniony do pochówku na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
  • zasadniczo właściwym do zgłoszenia zgonu jest Urząd Stanu Cywilnego właściwy ze względu na miejsce zgonu albo miejsce znalezienia zwłok człowieka (art. 16 pasc; wyjątki dotyczą zdarzeń, które miały miejsce na statku morskim lub powietrznym, żołnierzy poległych w związku z działaniami wojennymi i sądowego stwierdzenia zgonu lub uznania za zmarłego, art. 13 pasc);
  • zgłoszenie zgonu następuje w formie protokołu, na jego podstawie — co do zasady jeszcze w dniu zgłoszenia (art. 92 pasc) — sporządza się akt zgonu;
  • natomiast zgłoszenie zgonu po upływie określonego prawem terminu (owych 3 dni od wystawienia karty zgonu lub 24 godzin od samego zgonu) jest — podobnie jak brak zgłoszenia urodzenia dziecka — wykroczeniem, za które grozi grzywna do 250 złotych lub kara nagany;
art. 146 kodeksu wykroczeń
§ 1. Kto nie dopełnia w terminie obowiązku zgłoszenia w urzędzie stanu cywilnego faktu urodzenia lub zgonu,

podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany.
§ 2. Sprawca nie podlega odpowiedzialności, jeżeli pomimo niedokonania zgłoszenia akt stanu cywilnego został sporządzony we właściwym czasie.
  • jako się rzekło: odpowiedzialności za wykroczenie podlega osoba zobowiązana do dokonania zgłoszenia zgonu — obowiązek ten nie spoczywa na samym zmarłym;
  • co można chyba traktować jako dość optymistyczną konkluzję dzisiejszego okazjonalnego tekstu — bo kres doczesnego życia oznacza generalne odciążenie od praw i obowiązków wynikających z posiadanej podmiotowości.
subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

7 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
7
0
komentarze są tam :-)x