Obowiązek wystawiania wychowanków przez kluby piłkarskie narusza unijną zasadę swobody przepływu pracowników (TSUE)

A teraz coś z całkiem innej beczki, czyli kilka zdań o dzisiejszym wyroku, w którym TSUE stwierdził, iż narzucony przez UEFA obowiązek wystawiania wychowanków do składów meczowych narusza unijną zasadę swobody przepływu pracowników.


Obowiązek wystawiania wychowanków kluby piłkarskie
Ujęcie czysto ilustracyjne (fot. Olgierd Rudak, CC BY-SA 4.0)

wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 21 grudnia 2023 r. w/s SA Royal Antwerp Football Club vs. Union royale belge des sociétés de football association ASBL (UEFA) (C‑680/21)
Artykuł 45 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom przyjętym przez stowarzyszenie odpowiedzialne za organizację zawodów piłki nożnej na szczeblu krajowym, które nakładają na każdy klub uczestniczący w tych rozgrywkach obowiązek umieszczenia na liście swoich zawodników oraz umieścić na protokole meczowym minimalną liczbę zawodników przeszkolonych zgodnie z jurysdykcją terytorialną tego związku, chyba że zostanie ustalone, że zasady te są w stanie zagwarantować, w sposób spójny i systematyczny, osiągnięcie celu, jakim jest zachęcanie, na poziomie lokalnym, do rekrutację i szkolenie młodych zawodowych piłkarzy oraz aby nie wykraczały one poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

Sprawa dotyczyła przyjętego w 2005 r. przez UEFA regulaminu nakazującego klubom piłkarskim biorącym udział w rozgrywkach międzyklubowych zgłaszania do protokołów meczowych przynajmniej ośmiu wychowanków, tj. piłkarzy między 15 a 21 rokiem życia, dowolnego obywatelstwa, którzy przez co najmniej 3 sezony byli szkoleni przez jeden z klubów należących do tego samego krajowego związku sportowego. Te zasady zostały, w nieco zmodyfikowanej wersji, przepisane do wewnętrznych regulacji belgijskiej federacji piłkarskiej — jako ich uzasadnienie wskazano konieczność wspierania szkolenia i naboru młodych sportowców oraz poprawę równowagi we współzawodnictwie.

Piętnaście lat później jeden z piłkarzy i jego klub (Royal Antwerp FC) zaskarżyli te postanowienia do belgijskiego sportowego sądu arbitrażowego — a to z powołaniem się na naruszenie unijnej zasady swobody przepływu pracowników (por. wyrok w/s „prawa Bosmana”).
Jednak sąd uznał, że jakiekolwiek roszczenia wobec UEFA są niedopuszczalne, natomiast w przypadku federacji piłkarskiej dopuszczalne, acz bezzasadne — albowiem stosowane bez rozróżnienia, proporcjonalne ograniczenia, które są usprawiedliwione celami nie oznaczają dyskryminacji ze względu na przynależność państwową pracownika.

Badając powództwo o uchylenie wydanego w arbitrażu orzeczenia sąd doszedł do wniosku, że nałożony na kluby piłkarskie obowiązek wystawiania wychowanków do składu meczowego rzeczywiście może być sprzeczny zarówno z podstawową swobodą przepływu pracowników między państwami Unii Europejskiej, jak też stanowić przejaw niedozwolonego porozumienia ograniczającego konkurencję — i skierował sprawę, w trybie prejudycjalnym, do TSUE.

Trybunał Sprawiedliwości UE częściowo podzielił tę argumentację: profesjonalny sport jest takim samym rodzajem działalności, jak każdy inny, a zawodnicy są takimi samymi pracownikami, jak wszyscy inni. Stąd odgórne ograniczenie swobód określonej grupy pracowników przez federacje sportowe jest niedopuszczalne — o ile organizacja nie będzie w stanie wykazać, że restrykcja ta podyktowana jest obiektywnymi przesłankami, którą jednak nie może być wspieranie europejskiego sportu (art. 165 TFUE).

art. 45 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
1. Zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Unii.
2. Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy.
3. Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego, swoboda ta obejmuje prawo:
a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy,
b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich,
c) przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy, zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania pracowników tego Państwa,
d) pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach ustalonych przez Komisję w rozporządzeniach.
4. Postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.


art. 101 TFUE
1. Niezgodne z rynkiem wewnętrznym i zakazane są wszelkie porozumienia między przedsiębiorstwami, wszelkie decyzje związków przedsiębiorstw i wszelkie praktyki uzgodnione, które mogą wpływać na handel między Państwami Członkowskimi i których celem lub skutkiem jest zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji wewnątrz rynku wewnętrznego (…).
2. Porozumienia lub decyzje zakazane na mocy niniejszego artykułu są nieważne z mocy prawa.
3. Jednakże postanowienia ustępu 1 mogą zostać uznane za niemające zastosowania do:
– każdego porozumienia lub kategorii porozumień między przedsiębiorstwami,
– każdej decyzji lub kategorii decyzji związków przedsiębiorstw,
– każdej praktyki uzgodnionej lub kategorii praktyk uzgodnionych,
które przyczyniają się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego (…).

Sęk bowiem w tym, że zwykle jest tak, że im młodszy człowiek, tym częściej mieszka w kraju swego urodzenia, zatem aprobata dla wymogu zgłaszania do protokołu wychowanków może ograniczać możliwość jego rozwoju zawodowego — ale też stanowi dyskryminację ze względu na pochodzenie i narodowość.
Wprowadzony do regulaminu rozgrywek sportowych wymóg zatrudniania pracowników określonej narodowości jest także porozumieniem ograniczającym swobodę konkurencji oraz wykorzystaniem pozycji dominującej na rynku — bo przecież nie można nie dostrzegać dwoistego charakteru UEFA: jako regulatora rozgrywek i jako podmiotu prowadzącego regularną działalność gospodarczą, co sugeruje pewien konflikt interesów w działaniach tej instytucji.

Zamiast komentarza: dura lex sed lex, chciałoby się powiedzieć… i chociaż co do zasady zgadzam się z TSUE, że skoro takie jest prawo, to trzeba je stosować bez wyjątków — jednak jako niegdysiejszy miłośnik futbolu (reprezentacyjnego, jeszcze z czasów najlepszych polskich piłkarzy, którym aktualnie najlepszy polski piłkarz może imho co najwyżej buty sznurować, ale też klubowego — z czasów, kiedy Zbigniew Boniek strzelał gole Juventusowi i dla Juventusu) muszę w tym miejscu zaprotestować. Otóż moim zdaniem sporty drużynowe powinny być spod ogólnej unijnej zasady swobody przepływu pracowników (w pewnym stopniu) wyłączone — właśnie dlatego, że jeśli zmierzy się ze sobą KSzPK Kórnik Maruszowice z VFB Horsethiefs Hockenheimringumleitung, to na boisko powinni wybiec zawodnicy związani z klubem nieco grubszą więzią, niż kontrakt i lista płac.

(Wcale nie na marginesie zwrócę uwagę, że:

  • także dziś TSUE orzekł, iż federacje piłkarskie nie mogą ograniczać swobody klubów w organizacji konkurencyjnych rozgrywek (wyrok TSUE z 21 grudnia 2023 r. w/s European Superleague Company SL vs. FIFA & UEFA, C-333/21);
  • kwestia ograniczenia, w regulaminie FIFA w Sprawie Statusu i Transferu Zawodników, wolności przepływu pracowników oraz ograniczenia swobodnej konkurencji jest także przedmiotem skargi w sprawie prowadzonej pod sygnaturą C-650/22).
subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

6 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
6
0
komentarze są tam :-)x