Peiskerwitz — tajemnicze Piskorzowice

Dawno, dawno temu, za siedmioma górami, za siedmioma morzami, za Tschepine i za Pöpelwitz (które były już dzielnicami Breslau), a nawet za Masselwitz, dalej nawet niż Herrnprotsch (które od kilkunastu lat też były już przyłączone do miasta) — ba, nawet z Johannisbergu trzeba było tam iść długo przez las — nad brzegiem Odry przysiadła wieć Peiskerwitz

…a teraz szybko przewijamy na koniec tej historii — jedyny ślad po Peiskerwitz to drogowskaz w Pisarzowicach kierujący na Piskorzowice. Ale niech was nie zawiedzie na manowce: nawet jeśli nie zniszczycie zawieszenia, to nie liczcie na to, że Piskorzowice w ogóle istnieją.


Peiskerwitz -- drogowskaz na Piskorzowice czyli donikąd

Trawestując Alfreda Jarry — drogowskaz ku Piskorzowicom, czyli donikąd (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Istniały przed wojną i miały się całkiem nieźle, aż do momentu, kiedy sroga zima 1945 r. pozwoliła nacierającej armii radzieckiej sforsować Odrę po lodzie i utworzyć tam przyczółek. Do jego odbijania rzucono kompanię z pułku SS Besslein, kontra Sowietów Rosjan skończyła się wybiciem setek hitlerowców. Las spłynął krwią, wieś nie przetrwała bitwy — prawie cała legła w gruzach. Dziś w jej miejscu jest wielkie pole i kilka ambon myśliwskich.


Peiskerwitz -- Piskorzowice

Tu kiedyś stała wieś Peiskerwitz, tu kieruje drogowskaz na Piskorzowice (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


W najlepszych czasach w Peiskerwitz mieszkało dobre 500 dusz; była szkoła, kościół, gospoda, cmentarz, liczne domostwa. Jeśli dziś przejdziecie się polnymi drogami — najlepiej między listopadem a marcem, kiedy szata roślinna najskromniejsza — można spostrzec resztki fundamentów. Przy wale stał dom strażnika przeciwpowodziowego (tak, Niemcy dbali o ochronę przed wodą na okrągło), przy skrzyżowaniu znaczniejsze budynki. Na początku lat 30-tych posadzono dąb, nadano mu imię Adolfa Hitlera — dąb stoi do dziś.


Peiskerwitz mapa

Plan Peiskerwitz (za fotopolska.eu)


Przechodząc przez lasek drogą z Pisarzowic można też zobaczyć pozostałości cmentarza. Aby nie przeoczyć wywróconych i zrujnowanych nagrobków — rozejrzyjcie się kilkanaście metrów za resztkami bramy cmentarnej.


Peiskerwitz -- resztki bramy cmentarnej we wsi Piskorzowice

Resztki bramy cmentarnej w Peiskerwitz (fot. Olgierd Rudak, CC-By-SA 3.0)


Żaden z grobów nie przetrwał wichrów dziejów w formie nienaruszonej. Tylko kilka inskrypcji można odczytać. Rozkopane grobowce, potłuczone płyty i tablice — obraz nędzy i rozpaczy. Ale od jakiegoś czasu pojawiają się na tych smutnych ruinach znicze, to już coś.


Luise John, Peiskerwitz

Luise John, unsere liebe Muter 1844-1930 (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)

Cmentarz w Peiskerwitz

Pozostałości po cmentarzu w Peiskerwitz (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Przechodząc na drugą stronę wału, przy samym brzegu Odry, można znaleźć kilka kompletnie rozbitych bunkrów, które miały strzec podejścia pod Wrocław od północy — to część Linii Środkowej Odry (Oderstellung). Tutaj zaczęła się zimowa bitwa 1945 r., która skończyła historię Peiskerwitz.


Peiskerwitz bunkier Piskorzowice

Ruiny bunkra pod Peiskerwitz (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)

Piskorzowice, bunkier Piskorzowice

I jeszcze jeden bunkier pod Peiskerwitz (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


Piskorzowice po wojnie miały szansę na odżycie, jednak wolą władców PRL na jej obszarze mia powstać i rozwijać się PGR. Rychło wyraźne ślady ludzkiej bytności zniknęły, aczkolwiek jeden z budynków ponoć stał jeszcze kilkanaście lat temu.

Jak pisałem dwa tygodnie temu: każde miejsce ma swoją historię, chociaż niekoniecznie jest to nasza historia. Warto o tym pamiętać — i szkoda, żeby ta historia zaginęła.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

24 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze