Czy wskaźnik referencyjny WIBOR może być traktowany jako informacja publiczna? Czy można żądać ujawnienia danych, na podstawie których wylicza się konkretne stawki WIBOR? Czy jednak wskaźnikiem zajmuje się prywatna spółka prawa handlowego, a ustalanie wysokości WIBOR nie może być traktowane jako wykonywanie zadania publicznego? (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2025 r., III OSK 1615/24).
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od złożenia wniosku o udostępnienie informacji dotyczących algorytmu służącego do ustalania wysokości WIBOR, a dokładnie:
– zestawienia obrazującego ilość faktycznie zawartych transakcji na rynku międzybankowym stanowiących podstawę do ustalenia stawek WIBOR z podziałem na poszczególne dni każdego roku kalendarzowego od momentu, kiedy GPW Benchmark S.A. pełni rolę administratora wskaźnika referencyjnego WIBOR;
– zestawienia obrazującego kwotowania uczestników fixingu na poszczególne terminy z podziałem na poszczególne dni każdego roku kalendarzowego od momentu, kiedy GPW Benchmark S.A. pełni rolę administratora wskaźnika referencyjnego WIBOR;
– zestawienia obrazującego ilość faktycznie zawartych transakcji na rynku międzybankowym stanowiących podstawę do ustalenia stawek WIBOR z podziałem na poszczególne dni każdego roku kalendarzowego sprzed okresu, kiedy GPW Benchmark S.A. pełni rolę administratora wskaźnika referencyjnego WIBOR;
– zestawienia obrazującego kwotowania uczestników fixingu na poszczególne terminy z podziałem na poszczególne dni każdego roku kalendarzowego sprzed okresu, kiedy GPW Benchmark S.A. pełni rolę administratora wskaźnika referencyjnego WIBOR.
- w odpowiedzi spółka GPW Benchmark S.A. wyjaśniła, że nie jest organem władzy publicznej i nie sprawuje, choćby pośrednio, władzy publicznej, a wyznaczanie wskaźników referencyjnych nie jest zadaniem publicznym, zatem sposób ustalania stawek WIBOR nie jest informacją publiczną;
- a zainteresowany wniósł skargę na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej;
wyrok WSA:
- WSA stwierdził, że ustalanie wskaźnika referencyjnego jest wykonywaniem zadań publicznych;
- zatem dane służące do wyliczenia stawki WIBOR powinny być traktowane jako informacja publiczna — toteż zarzut bezczynności jest zasadny (wyrok WSA w Warszawie z 12 lutego 2024 r., II SAB/Wa 450/23);
art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
skarga kasacyjna:
- w skardze kasacyjnej GPW Benchmark podtrzymała wcześniejsze stanowisko, jak też argumentowała, iż unijne rozporządzenie BMR ma charakter lex specialis wobec udip;
- zaś tak czy inaczej na gruncie ustawy zasadniczej prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje informacje o działalności podmiotów wykonujących „zadania władzy publicznej” (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), zatem ustawa zwykła nie mogła rozszerzać tego zakresu na „wykonywanie zadań publicznych”;
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego:
- Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. jest kontrolowana przez Skarb Państwa (który ma wprawdzie tylko 35,01% akcji, ale aż 51,80% głosów), skoro więc GPW jest przedsiębiorcą dominującym wobec spółki GPW Benchmark S.A., to pośrednio pozycję dominującą ma też Skarb Państwa — a więc spółka GPW Benchmark, jako podmiot kontrolowany przez Skarb Państwa, jest obowiązana do udostępnienia informacji publicznej;
- po drugie choć wykonywanie zadań publicznych (jak w ustawie) to coś innego niż wykonywanie zadań władzy publicznej (jak w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP), to kluczowy nie jest aspekt podmiotowy, lecz powszechność i użyteczność wykonywanego zadania dla ogółu;
- (zaś zasadą jest jawność, a niejawność wyjątkiem — można dośpiewać);
- po trzecie skoro ustalanie wskaźnika WIBOR wynika z rozporządzenia wykonawczego KE, a celem ustalania rzetelnych wskaźników referencyjnych jest m.in. ochrona gospodarki i zaufania do rynku (bo manipulowanie wysokością wskaźników może mieć niezwykle negatywny wpływ na ekonomię) to jest to zadanie publiczne, które powinno być traktowane jako informacja publiczna.
Biorąc pod uwagę taką wykładnię NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.