Czy „system wzajemnych darowizn” Darczyńcy.eu jest piramidą finansową?

Czy można uznać za nielegalną piramidę finansową system wzajemnych darowizn, do którego każdy może przystąpić dobrowolnie, zaś organizator pobiera właściwie tylko opłatę za przystąpienie do systemu, nie finansując swojej działalności z bezpośrednich wpłat uczestników? Na przykładzie tego jak funkcjonuje piramida finansowa Darczyńcy.eu i jakie zdanie o tym ma Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz wymiar sprawiedliwości (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 listopada 2018 r., sygn. akt VII AGa 1429/18).


piramida finansowa darczyńcy.eu

Piramida finansowa Darczyńcy.eu — „system wzajemnych darowizn” jest nielegalną piramidą finansową


Wyrok wydano w sprawie z odwołania przedsiębiorcy od decyzji UOKiK uznającej „system wzajemnych darowizn” — możliwość uzyskania przez aktywnego uczestnika darowizny pieniężnej uzależnionej za wprowadzenie nowej osoby do systemu (decyzja nr RKR-61-9/14/SJ-10/14 dot. systemu Darczyńcy.eu, dziś dostępna pod adresem darczyncy.pl.tl; strona apolandia.com nadal przekierowuje na darczyncy.eu) — za nieuczciwą praktykę rynkową, a przez to praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik, w związku z czym na przedsiębiorcę nałożono karę w łącznej wysokości 1372 złotych).

art. 7 pkt 14 ustawy o nieuczciwych praktykach rynkowych
Nieuczciwymi praktykami rynkowymi w każdych okolicznościach są następujące praktyki rynkowe wprowadzające w błąd:
14) zakładanie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu piramida, w ramach których konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania korzyści materialnych, które są uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu, a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów;

System wzajemnych darowizn opierał się na dwóch „nakładających się odwróconych względem siebie” trójkątach (przy czym organizator nie zdążył opracować regulaminu drugiego trójkąta, którego celem było zapewnienie finansowania osób z dołu piramidy), zaś jego schemat wyglądał następująco:

  • powinnością każdego uczestnika jest wprowadzanie do systemu 6 nowych osób,
  • każdy przystępujący uczestnik uiszczał organizatorowi opłatę rejestracyjną w kwocie 35 złotych,
  • każdy nowy uczestnik miał także obowiązek zapłacić 30 złotych tytułem darowizny na rzecz przypisanego Odbiorcy Darowizn (którym nie była osoba wprowadzająca), bezpośrednio na jego rachunek bankowy,
  • każdy uczestnik miał szansę stać się Odbiorcą Darowizn po wprowadzeniu 6 osób, ale pod warunkiem, iż każda z nich wprowadzi po 6 kolejnych osób (a każda z nich kolejne 6 — czyli łącznie pracować na Odbiorcę miało 216 darczyńców, co finalnie miało mu dać 1 mln złotych — ale maksymalnie 4,9 tys. złotych od jednej osoby, bo taki jest limit nieopodatkowanej darowizny),
  • organizator zastrzegł dla siebie prowizję w wysokości 10% różnicy między sumą darowizn otrzymanych, a sumą darowizn wpłaconych.

Przez niecały rok funkcjonowania systemu organizatorka zarobiła na prowadzonej działalności gospodarczej 77,9 tys. złotych — w tym 70 tys. złotych z opłat rejestracyjnych oraz 1,9 tys. złotych na prowizjach.

Sąd prawomocnie stwierdził, iż prowadzenie systemu wzajemnych darowizn jest zakazaną piramidą finansową, ponieważ:

  • udział konsumentów w systemie jest odpłatny — każdy uiszcza kwotę 35 złotych za przystąpienie oraz prowizję na rzecz organizatora,
  • bezwzględnym warunkiem funkcjonowania systemu jest ciągłe wprowadzanie nowych uczestników, których wpłaty sfinansują funkcjonowanie struktury,
  • struktura oparta jest na schemacie trójkąta — gdzie duża ilość darczyńców na dole hierarchii wspiera swoimi pieniędzmi niewielką liczbę Odbiorców Darowizn,
  • zakładając zatem, że wszyscy uczestnicy będą sumiennie wpłacać wymagane darowizny, uczestnicy z niższych kręgów narażeni są na straty (organizator obiecywał utworzenie alternatywnego, zewnętrznego źródła finansowania „dołów” piramidy, ale cel ten nie został osiągnięty).

Przekładając powyższe na język prawa:

  • nieuczciwą praktyką rynkową jest zakładanie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu piramida (gdzie korzyści są zależne od wprowadzenia innych osób do systemu, art. 7 pkt 14 upnpr),
  • co więcej prezentowane (w zakładce „legalność”) zapewnienia, że system został uznany za legalny przez UOKiK, KNF i skarbówkę stanowią praktykę rynkową wprowadzającą w błąd konsumenta — bo zamknięcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez UOKiK nie oznacza pozytywnej oceny działalności przedsiębiorcy, zaś użycie nazw i logotypów organów państwowych miało przekonać klientów o tym, że piramida finansowa jest zgodna z prawem (art. 5 ust. 1 upnpr w zw. z art. 4 ust. 1-2 upnpr),
  • działanie organizatora piramidy finansowej ma charakter powszechny, skierowane jest do wszystkich użytkowników internetu i potencjalnie mogło dotknąć nieograniczonej grupy konsumentów — doszło zatem do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (art. 24 ust. 1 uookik).

Nie ma przy tym znaczenia „prospołeczne oddziaływanie systemu” oraz całkowita dobrowolność w przystępowaniu do piramidy finansowej, a także fakt, iż organizatorka piramidy Darczyńcy.eu sama nie dostaje darowizn (które przelewane są bezpośrednio między uczestnikami programu).

Zamiast komentarza: dziwię się, że ktoś się jeszcze daje nabierać na takie numery — ale skoro ktoś się daje, to nie dziwi mnie, że ktoś jeszcze się tym zajmuje.

Q.E.D.

4
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
3 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
najnowszy najstarszy
Powiadom o
Leo
Gość
Leo

Może Pan opisać inne dziwne zjawiska, np. odurzanie klientów, odmowa przyjmowania polskiej gotowki od cudzoziemców i czyszczenie im kart płatniczych przez kluby go-go czy (bardziej w temacie) sugerowanie przez telezakupy jak Klejnot TV, żeby szybko dzwonić, bo liczba dostępnych produktów spada z minuty na minutę. Fajnie byłoby usłyszeć też Pana opinie na temat FM, Avon oraz Southwestern Advantage (chodzą teraz po polskich uczelniach) – czy to są piramidy?