Czy obowiązek podania danych osoby, której powierzono auto, narusza regułę, iż obwiniony nie musi dowodzić swej niewinności?

Czy obowiązek podania przez właściciela pojazdu danych osoby, której powierzył auto, pod rygorem odpowiedzialności wykroczeniowej, oznacza naruszenie reguły, że to podejrzanemu trzeba udowodnić winę, a nie od niego zależy przedstawianie dowodów na swą niewinność? Czy jednak właściciel, który sam nie prowadził swego auta, nie może czuć się podejrzanym — a podanie danych innej osoby na pewno nie oznacza obowiązku denuncjacji siebie samego? (wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z 6 kwietnia 2022 r., II Ka 11/22).

Sprawa dotyczyła właściciela samochodu, który po otrzymaniu od straży miejskiej wezwania do wskazania osoby, której powierzył swój (nieprawidłowo zaparkowany) pojazd odpisał, że był to jeden z członków jego rodziny — ale nie podał danych tej osoby, zasłaniając się prawem do odmowy składania wyjaśnień prowadzących do samooskarżenia.

Strażnicy potraktowali nieprecyzyjną odpowiedź jako wykroczenie z art. 96 par. 3 kw… z czym nie zgodził się sąd I instancji, który dostrzegł, iż w świetle wyroku TK z 30 września 2015 r. (K 3/13) właściciela pojazdu można traktować jako podejrzanego o wykroczenie, przez co nie wchodzi w rachubę ani przedstawianie dowodów na swą niewinność, ani konieczność dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

art. 78 ust. 4 ustawy prawo o ruchu drogowym
Właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec.

Odmiennie rzecz ocenił sąd odwoławczy: otrzymanie wezwania do podania danych osoby, której powierzono samochód, nie oznacza, by właściciel był traktowany jako osoba podejrzana, obwiniona lub w jakikolwiek sposób posądzana o wykroczenie. Art. 78 par. 4 pord tworzy po stronie właściciela wyłącznie obowiązek wyjaśnienia kto korzystał z pojazdu w określonym czasie. Owszem, może on uchylić się od tego obowiązku, jednak wyłącznie wówczas, jeśli nie udostępnił auta nikomu innemu (por. „Kierowca nie ma obowiązku samooskarżania siebie samego — jeśli sam jest sprawcą wykroczenia”).

art. 74 par. 1 kodeksu postępowania karnego
Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

Zastosowanie się do obowiązku wskazania osoby kierującej pojazdem nie oznacza nakazu donoszenia na siebie samego i nie narusza reguły procesowej, iż to oskarżonemu należy udowodnić winę, a nie on musi przedstawić dowody potwierdzające jego niewinność.

Biorąc zatem pod uwagę, iż obwiniony „w sposób ogólny” przyznał, że z samochodu korzystał ktoś z jego rodziny, a po wezwaniu do sprecyzowania danych konkretnej osoby przesłał pismo, z którego nadal nic nie wynikało, można mu przypisać odpowiedzialność za wykroczenie — jednak za inne, niżby wynikało z pierwotnego wezwania.
Z tego względu zaskarżony wyrok został uchylony, przez co sprawa wraca do ponownego rozpoznania w I instancji.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

15 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
15
0
komentarze są tam :-)x