Krótko i na temat, bo przecież zapowiedzi zmian w prawie nigdy dość: jeśli komuś latem w pracy lał się pot z czoła, to spieszę z informacją, że oto nadchodzi zmiana — ponieważ prawnej regulacji doczeka maksymalna temperatura w pomieszczeniach pracy oraz przy pracy na otwartej przestrzeni. Co ważne: firmy będą miały obowiązek wdrożyć odpowiednie rozwiązania najpóźniej do 1 czerwca 2025 r.! (projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy).
A mianowicie, w pewnym skrócie:
- chociaż przepisy BHP nakładając na pracodawców obowiązek zapewnienia w pomieszczeniach pracy temperatury odpowiedniej do „rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania)”, to prawodawca zdecydował się na określenie wyłącznie najniższych dopuszczalnych temperatur (zgodnie z par 30 rozporządzenia w/s BHP nie może ona być niższa niż 14 st. C, zaś w przypadku w przypadku prac lekkich i biurowych 18 st. C);
- prawo nie reguluje jednak jak powinna się kształtować maksymalna temperatura w pomieszczeniach pracy — zaś biorąc pod uwagę, że rozporządzenie określające warunki BHP pracy pochodzi z roku 1997 r., można przyjąć, iż ta luka jest efektem niedostrzeżenia zjawiska ocieplania się klimatu;
- lukę tę zalać ma ujawniony dziś projekt nowelizacji rozporządzenia określający, iż maksymalna temperatura w pomieszczeniach pracy, w tym w pomieszczeniach biurowych, nie może przekraczać 28 st. C — i maleć w przypadku prac cechujących się większą intensywnością („tempem metabolizmu”);
par. 30a rozporządzenia w/s ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy [projekt]
W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy nie wyższą niż: 28 °C (301 K) dla pracy o niskim i umiarkowanym tempie metabolizmu i w pomieszczeniach biurowych, 25 °C (298 K) dla pracy o wysokim tempie metabolizmu lub 22 °C (295 K) dla pracy o bardzo wysokim tempie metabolizmu, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
- nowelizacja nie zapomina także o osobach pracujących na otwartej przestrzeni — w ich przypadku barierą graniczną jest temperatura 25 st. C, po przekroczeniu której pracodawca będzie miał obowiązek stosowania odpowiednich rozwiązań organizacyjnych;
- projektodawcy dostrzegają przy tym, iż na temperaturę panującą w miejscu pracy mogą mieć wpływ „warunki atmosferyczne”, więc idą dalej: w przypadku przekroczenia temperatury w pomieszczeniu pracodawca będzie miał obowiązek zapewnienia odpowiednich rozwiązań technicznych w celu jej obniżenia (zgodnie z załącznikiem są to m.in. wentylacja, klimatyzacja, stosowanie nieodblaskowych/matowych powierzchni w celu uniknięcia odbicia promieni UV, etc.);
- a jeśli technika nic nie da, pracodawca powinien wprowadzić właściwe rozwiązania organizacyjne, takie jak m.in. wprowadzenie pracy zdalnej, stosowanie dodatkowych przerw w pracy, praca zmianowa, skrócony czas pracy, prawo do odpoczynku w pomieszczeniu klimatyzowanym — a nawet stosowanie środków ochrony indywidualnej, np. kamizelek chłodzących (i to „nie tylko w warunkach szkodliwych”);
- a jeśli mimo wszystko temperatura będzie rosnąć? tu projekt brzmi dość kategorycznie: jeśli mimo zastosowanych rozwiązań technicznych temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 st. C „żadna praca w tym pomieszczeniu pracy nie może być wykonywana” — podobnie przy wykonywaniu na otwartej przestrzeni pracy o wysokim lub bardzo wysokim tempie metabolizmu powyżej 32 st. C (ten zakaz nie będzie jednak dotyczył niektórych prac dozwolonych w niedziele i święta);
- jeśli kogoś interesują detale klasyfikacji pojęcia tempo metabolizmu — w projekcie jest tabelka z wyliczanką w watach oraz wzmianką, iż „definicje pojęć i metody pomiaru tempa metabolizmu określają Polskie Normy”.
Dla jasności: zgodnie z projektem pracodawcy będą mieli obowiązek dostosować pomieszczenia pracy i zaktualizować oceny ryzyka zawodowego — a także policzyć jak wygląda tempo metabolizmu pracowników — najpóźniej do 1 czerwca 2025 r., czyli jeszcze przed najbliższą falą upałów.