Krótko i na temat, ale jeśli ktoś czekał na automatyczne przeklasyfikowanie kodów PKD 2007 na aktualnie obowiązujące PKD 2025, to się doczekał — ale może też się rozczarować. Bo czasem skończy się tak, że jakiś przedmiot działalności może… zniknąć (ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2025 r. poz. 1792).
A mianowicie, w pewnym skrócie:
- gwoli przypomnienia: już od 49 tygodni obowiązuje nowa klasyfikacja PKD 2025, a przedsiębiorcy mają obowiązek zmienić kody aktualnie figurujące w CEIDG i KRS do końca 2026 r. (por. „Dostosowanie działalności do PKD 2025”);
- w uzasadnieniu projektu rozporządzenia obiecywano opcję automatycznego przepisania PKD 2007 na PKD 2025, jednak w finalnym akcie nic takiego się nie pojawiło…
- …aż do dnia wczorajszego, kiedy to w Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację ustawy o statystyce publicznej zawierającą przepisy umożliwiające automatyczne przeklasyfikowanie PKD — lub wykreśleniu dotychczasowego przedmiotu działalności;
- ogólna zasada brzmi: w przypadku zmiany kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności „wzajemne relacje” wcześniejszego i nowego PKD umożliwiają dokonanie zmiany w KRS, CEIDG lub REGON w okresie przejściowym, tj. równoczesnego stosowania obu rozwiązań; w tym czasie każda firma powinna złożyć stosowny wniosek o zmianę w rejestrze/ewidencji, natomiast po upływie okresu przejściowego sytem co do zasady powinien zapewniać automatyczne przeklasyfikowanie przedmiotu działalności według nowych kodów PKD;
art. 40a ustawy o statystyce publicznej
W przypadku Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) wzajemne relacje między dotychczasową i nową albo zmienianą klasyfikacją umożliwiają:
1) podmiotom wykonującym działalność gospodarczą dokonanie zmiany wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym albo w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub rejestrze REGON w zakresie dotyczącym zmiany przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) przed upływem okresu równoczesnego stosowania dotychczasowej i nowej albo zmienianej klasyfikacji;
2) automatyczne przeklasyfikowanie przedmiotu działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz we wpisach w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i w rejestrze REGON po upływie okresu równoczesnego stosowania dotychczasowej i nowej albo zmienianej klasyfikacji.
- sytuacja się nieco różnicuje po upływie okresu przejściowego: w przypadku przedsiębiorców wpisanych do CEIDG zmiana kodu opisującego przedmiot prowadzonej działalności następuje z urzędu, bezwarunkowo (zmieniony art. 21a ustawy o CEIDG aktualnie mówi, iż taka zmiana następuje „o ile w danym przypadku jest to możliwe”); podobnie rzecz wyglądać ma w przypadku podmiotów wpisanych do rejestru REGON (np. nieszczęsnych spółek cywilnych);
- bardziej skomplikowane będzie to w przypadku podmiotów zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym: (i) zasadniczo spółka powinna nadążać za zmianami (wniosek o zmianę w KRS ma być bezpłatny), a jak nie nadąży…
art. 20e ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym
W przypadku gdy w okresie równoczesnego stosowania dotychczasowych i nowych albo zmienianych przepisów wydanych na podstawie art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej w zakresie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) nie został wykreślony przedmiot działalności według dotychczasowej Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) i nie został wpisany przedmiot działalności według nowej albo zmienianej Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), po upływie tego okresu jest dokonywany wpis polegający na automatycznym wykreśleniu z Rejestru:
1) dotychczasowego przedmiotu działalności oraz zamieszczeniu w Rejestrze nowego przedmiotu działalności w sposób określony we wzajemnych relacjach jednoznacznych między dotychczasową i nową albo zmienianą Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), o których mowa w art. 40 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, albo
2) dotychczasowego przedmiotu działalności wskazanego we wzajemnych relacjach wieloznacznych między dotychczasową i nową albo zmienianą Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), o których mowa w art. 40 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, oraz zamieszczeniu w Rejestrze nowego przedmiotu działalności w sposób określony w szczegółowych interpretacjach wzajemnych relacji wieloznacznych, o których mowa w art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, albo
3) dotychczasowego przedmiotu działalności – w przypadkach innych niż określone w pkt 1 i 2.
- …a jak nie nadąży, to (ii) system dokona automatycznego wpisu polegającego na zastąpieniu starego kodu PKD nowym, lub też (iii) zastąpi kody w sposób określony w opracowanych przez GUS „szczegółowych interpretacjach wzajemnych relacji wieloznacznych”, (iv) ale jak się zupełnie nie uda — dotychczasowy przedmiot działalności będzie automatycznie wykreślany, kropka;
- gorzej jeśli wykreśleniu ulegnie przedmiot przeważającej działalności: w takim przypadku spółka powinna wpisać go od nowa, przy pierwszej zmianie w KRS, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, czasem nawet bez konieczności zmiany umowy spółki, statutu, aktu założycielskiego;
- świat nie byłby jednak doskonały, gdyby nie przepisy przejściowe: skoro zmiana kodów PKD jest w toku i niektórzy nawet poradzili sobie z wpisaniem czego trzeba gdzie trzeba, prawodawca nie omieszkał raz jeszcze przepisać czego trzeba lub czego nie trzeba raz jeszcze;
- zatem: w przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych prawo przewiduje automatyczne przeklasyfikowanie do PKD 2025 — „jeżeli jest to możliwe” — najpóźniej do 31 stycznia 2027 r.;
art. 12 ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw
1. W przypadku podmiotów wykonujących działalność gospodarczą, które do dnia 31 grudnia 2026 r. nie dokonają zmiany przedmiotu działalności według PKD 2025 we wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności
Gospodarczej lub rejestrze REGON, przedmiot działalności zostaje zastąpiony automatycznie w tych rejestrach przedmiotem działalności według PKD 2025 w terminie do dnia 31 stycznia 2027 r., jeżeli jest to możliwe.
2. W przypadku Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jeżeli automatyczna zmiana, o której
mowa w ust. 1, nie jest możliwa, po dniu 31 stycznia 2027 r. wykreśla się wpis z urzędu.
3. W przypadku podmiotów wykonujących działalność gospodarczą, które do dnia 31 grudnia 2026 r. nie dokonają
zmiany przedmiotu działalności według PKD 2025 w Krajowym Rejestrze Sądowym, przepisy art. 20e i art. 22 ustawy zmienianej w art. 6 stosuje się odpowiednio.
- ciekawa różnica, która sugeruje, że GUS nie nadąża z własnymi zmianami!
- jednak jeśli automagiczna podmiana z PKD 2007 na PKD 2025 jest niemożliwa, przedmiot działalności będzie z urzędu wykreślony;
- zaś w przypadku przedsiębiorców zarejestrowanych w KRS zastosowanie mają reguły ogólne.
Zamiast komentarza: wczoraj opisywałem na tutejszych łamach projekt ustawy, wskutek której każda firma zatrudniająca 7 pracowników będzie musiała mieć pracownika HR (a firmy większe co najmniej 2-3 osobowy dział HR). Opisywane dziś zmiany w prawie nie wymagają zwiększenia zatrudnienia — przeklikanie kodów PKD w CEIDG jest naprawdę arcyłatwe (w KRS niewiele trudniejsze) — aczkolwiek trzeba o tym po prostu pamiętać.