A skoro niedawno było o tym, że najwyraźniej w górę pójdą grzywny orzekane za przestępstwa, dziś czas na kilka słów o tym, że na horyzoncie normatywnym czai się wzrost maksymalnych stawek taksy notarialnej — czyli drożej będzie też u rejentów (projekt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej).
Zatem:
- zaczynając od uzasadnienia: wszystko drożeje — także koszty prowadzenia przez rejentów kancelarii (praca, energia, etc.), wzrosła też złożoność i czasochłonność czynności notarialnych — a aktualne stawki taksy notarialnej pozostają „oparte na realiach ekonomicznych sprzed ponad dwóch dekad”;
- a przecież notariusz to nie jeszcze jedna usługa rynkowa, to osoba zaufania publicznego, sporządzone przezeń dokumenty mają status dokumentów urzędowych, co wiąże się także z dodatkową odpowiedzialnością — zaś godne wynagrodzenie notariusza to także gwarancja jego bezstronności i niezależności, odporności na naciski ekonomiczne;
- (tłumacząc z ogólnego na ludzkie: notariusz ma pracować należycie, a nie tak, jak mu klient podyktuje);
- nie dość więc, że aktualne rozporządzenie pochodzi z 2004 r., to przecież w przypadku niektórych czynności stawka taksy maksymalnej jest obniżona do połowy podstawy — stąd też konieczna jest podwyżka maksymalnych stawek taksy notarialnej;
- przechodząc od ogółu do szczegółu, zaczynając od tego, z czym notariusze kojarzą się najbardziej: podwyżkę taksy odczują nabywcy najdroższych nieruchomości: taksa liczona od wartości transakcji rośnie, jednak tylko dla najwyższych progów: w przedziale od 2 do 5 milionów złotych utrzymana zostaje wartość 6770 zł + 0,25% nadwyżki ponad 2 mln zł, natomiast zniesiony ma być maksymalny limit 10 tys. zł (oraz 7,5 tys. zł jeśli stronami czynności są osoby zaliczone do I grupy w podatku od spadków i darowizn);
- pojawić ma się natomiast nowy przedział: powyżej 5 mln zł taksa maksymalna będzie wynosiła 14.270 zł + 0,15% — acz z limitem 25 tys. zł (15 tys. zł dla osób z I grupy podatkowej j.w.);
- (dla jasności: utrzymana zostaje zasada, iż w przypadku m.in. zawarcia umowy zobowiązującej, umowy przenoszącej własność w wykonaniu umowy zobowiązującej, umowy deweloperskiej (i finalnej umowy zawartej z deweloperem), jak też umowy sprzedaży mieszkania rejent może pobrać co najwyżej połowę stawki maksymalnej);
- projektodawcy nie zapomnieli o użytkownikach biznesowych: za sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub walnego zgromadzenia spółdzielni rejent pobierze maksymalnie 900 zł, podczas gdy dziś opłata ta wynosi 750 zł; za analogiczny dokument w spółce akcyjnej 1,3 tys. zł (aktualnie 1,1 tys. zł); za protokół zebrania wspólnoty mieszkaniowej — 500 zł (vs. 300 zł);
- z rzeczy życia codziennego: za testament zapłacimy 200 zł (vs. 50 zł), ale już za testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub wydziedziczający spadkobiercę 300 zł (vs. 150 zł), zaś za odwołanie testamentu 50 zł (vs. 30 zł), a za oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku 100 zł (vs. 50 zł), natomiast za sporządzenie m.in. aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego 200 zł (vs. 50 zł);
- za pełnomocnictwo notarialne taksa wzrosnąć ma do 100 zł i 200 zł, jeśli umocowanie dotyczy więcej niż jednej czynności (vs. 30 / 100 zł);
- w górę pójść mają też należności za wypisy, odpisy i wyciągi: dziś notariusze inkasują po 6 zł za każdą rozpoczętą stronę — po nowelizacji wysokość tej opłaty ma być zróżnicowana: 12 zł za każdą stronę 1-10, 10 zł za strony 11-20 i 8 zł za każdą stronę powyżej 21; analogicznie prezentować ma się taksa za poświadczenie zgodności odpisu z okazanym dokumentem i poświadczenie czasu okazania dokumentu (czyli za datę pewną);
- w górę pójdą także dodatki za pracę poza kancelarią notarialną: za wyjazd do klienta rejent doliczy 100 zł (vs. 50 zł), acz w przypadku pory nocnej i dnia wolnego od pracy będzie to 200 zł (vs. 100 zł; warto pamiętać, że pora nocna obejmuje czas pomiędzy 20.00 a 8.00);
- (planowanych zmian oczywiście jest nieco więcej, zainteresowanych odsyłam do projektu).
Zgodnie z projektem wzrost maksymalnych stawek taksy notarialnej miałby nastąpić po 14-dniowym vacatio legis, w sumie jeszcze nie wiadomo od kiedy dokładnie — ale jeśli ktoś ma potrzebę, to warto się pospieszyć.