Czy dane dotycząc czynności podejmowanych przez policję to informacja publiczna? Czy informacja o liczbie mandatów nakładanych za wykroczenia drogowe i ewentualnym powiązaniu nagród dla funkcjonariuszy to informacja przetworzona, a więc indagujący powinien wykazać interes publiczny?
nieprawomocny wyrok WSA w Opolu z 26 lutego 2026 r. (I SA/Op 727/25)
Dla dokonania oceny, czy istnieje „szczególnie ważny interes publiczny”, ma znaczenie nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji. Przyjąć należy zatem, że dla uzasadnienia szczególnie istotnego interesu publicznego wystarczające jest wykazanie, działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub będzie wywoływać skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów oraz to czy udostępnienie może mieć realne znaczenie dla poprawy funkcjonowania określonych struktur publicznych w określonej dziedzinie życia społecznego, może wpływać na jego poprawę, usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od wysłanego do Komendy Miejskiej Policji w Opolu pytania o pracę drogówki — danych o liczbie mandatów drogowych nałożonych przez poszczególnych funkcjonariuszy w l. 2023-24, łączną wysokość kwot tych mandatów oraz wysokość nagród motywacyjnych wypłacanych na podstawie art. 110a ustawy o Policji;
- we wniosku zainteresowany podkreślił, że chodzi mu o możliwość obywatelskiej kontroli pracy policjantów, w tym o zbadanie, czy nagrody są przyznawane bezstronnie oraz na ile ewentualnie wiążą się z ilością i wysokością mandatów;
- w odpowiedzi policja wyjaśniła, że dane o „utargu” z mandatów ma urząd skarbowy, zaś cała reszta to informacja przetworzona, zatem należy wykazać szczególny interes publiczny przemawiający za opracowaniem danych;
art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
- więc zainteresowany jeszcze raz: że chodzi o kontrolę społeczną i dobro ogółu, bo nadgorliwość, bo ryzyko działań pozornych, a poza tym: czy taką nagrodą dla policjanta może być skierowanie na studia magisterskie, podyplomowe lub MBA? zaś z orzecznictwa jednoznacznie wynika, że informacja o liczbie mandatów wystawionych przez policjantów powinna być traktowana jako jawna;
- więc policja wyjaśniła, że nie, nagrody motywacyjne nie obejmują fundowania czesnego, zaś w wydanej decyzji odmówił udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak wykazania interesu publicznego — bo danymi z systemu PUE MANDATY dysponuje Krajowa Administracja Skarbowa, a na komendzie zostają tylko kopie blankietów, których przeczesanie i anonimizacja zajęłoby jednemu pracownikowi co najmniej pół roku pracy; byłoby możliwe wyciągnięcie danych z bazy SESPol, SWOP, ale do tego znów potrzeba 12 godzin pracy dwóch funkcjonariuszy WRD KMP w Opolu (analogicznie w przypadku systemu SWOP Kadra) — ergo przygotowanie informacji przetworzonej prowadziłoby do znaczącej dezorganizacji pracy komendy;
- (dla żądnych detali: decyzji pierwszoinstancyjnych było trzy, z czego druga została uchylona przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu ze względu na to, że decyzja została przesłana poprzez e-doręczenia, acz w postaci skanu odręcznie podpisanego pisma);
skarga na decyzję:
- w skardze na tę decyzję zainteresowany podkreślił, że skoro informacje są przetwarzane w bazach cyfrowych, to wygenerowanie odpowiedzi wymaga wykorzystania filtrów i narzędzi analitycznych, bez konieczności manualnego klikania i przeklejania;
- zarazem tak czy inaczej możliwość analizy polityki nakładania mandatów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest jedną z kwestii społecznej kontroli policji, wykrywania nadużyć, etc., więc trudno powołać się na jakikolwiek inny interes publiczny — bo przecież jest jasne, że informacja o działaniach policji podlega udostępnieniu jako informacja publiczna;
wyrok WSA:
- w pierwszym podejściu WSA odrzucił skargę ze względu na to, że została wniesiona poprzez system doręczeń elektronicznych, a nie przez ePUAP (postanowienie WSA w Opolu z 16 lipca 2025 r., I SA/Op 513/25);
- zatem skarżący zawnioskował o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powołując się na „wprowadzający w błąd dualizm” (por. „Czy skargę do WSA można wysłać przez e-Doręczenia?”), zaś WSA uwzględnił jego argumentację i przywrócił termin, a sprawie nadano nową sygnaturę;
- w drugim podejściu WSA przypominał, że komendant miejski policji jest organem władzy publicznej, a więc jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej…
- …zarazem informacja o działaniach podejmowanych przez policjantów w toku prowadzonych czynności służbowych stanowi informację publiczną, zaś obowiązek udostępnienia dotyczy także danych o odnotowanych wykroczeniach, nałożonych mandatach, powiązanych orzeczeniach sądowych, etc.;
Dane dotyczące ilości wystawionych mandatów to dane, które stanowią o pracy Policji i wchodzą w skład danych statystycznych jak także oceny pracy poszczególnych funkcjonariuszy stąd ich zestawienie nie powinno stanowić nadmiernego obciążenia.
- niejako na marginesie sąd zwrócił uwagę, że z innych spraw sądowych wynika, że policja takimi danymi dysponuje — zaś sensowności ich żądania nie można podważać biorąc pod uwagę transparentność działań organów ścigania, prawo do społecznego osądu, czy mierniki nagradzania funkcjonariuszy odnoszą się do ich aktywności, ale też oceny sposobu prowadzenia kontroli i nadzoru nad pracą drogówki;
- mało tego: biorąc pod uwagę, że policja jest finansowana z budżetu, informacje o wydatkach, w tym na wynagrodzenia stanowią informację publiczną — albowiem
Zasada jawności publicznej gospodarki finansowej stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej, a także osób pełniących funkcje publiczne.
- czy to oznacza, że żądanie dotyczyło informacji przetworzonych, a więc wnioskodawca powinien był wykazać przyświecający mu interes publiczny — bo w przeciwnym razie nie byłoby jak przeciwdziałać „zalewom wniosków” zmierzającym do uzyskania informacji w celach komercyjnych lub ściśle osobistych? (por. wyrok NSA z 15 stycznia 2026 r., III OSK 2563/24);
- otóż stanowisko zaprezentowane przez WSA brzmi: nawet jeśli tak, to po pierwsze wydana decyzja nie była uzasadniona w sposób dostatecznie jasny — ale tak czy inaczej należy wziąć pod uwagę fakt, że wysokość wynagrodzeń policjantów powinna być jawna, zaś zebranie danych o nagrodach jest o tyle proste, że wszystko wynika z przepisów prawa…
- …nielogiczne jest zatem porównywanie trudności w zebraniu informacji o wynagrodzeniach z ewentualnymi komplikacjami w kompilacji informacji o ilości mandatów wystawionych za wykroczenia drogowe — ale w ocenie WSA pozyskanie danych z systemu Sespol i SWOP nie wymaga pracy dwóch policjantów przez dwanaście godzin;
- przy czym odnosząc się do wymogu wykazania interesu publicznego nie wolno pomijać kontekstu wniosku — wszakże
Społeczna kontrola działań Policji stanowi istotną z punktu widzenia obywatela, gwarancję prawidłowego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa. Jest to bowiem weryfikacja działania funkcjonariuszy Policji stanowiącej umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
- zatem informacja o liczbie nałożonych mandatów pozwala na weryfikację jakości wykonywania przez policję obowiązków — a przecież głównym celem przepisów o dostępie do informacji publicznej jest kontrola władzy, przejrzystość działań państwa, przestrzeganie prawa przez organy, etc.,etc.
Stojąc na gruncie takiej interpretacji WSA uchylił obie wydane w sprawie decyzje.