I jeszcze jeden remanent normatywny, czyli kilka zdań o tym, że już za rok wszystkie projektowane, a nawet przebudowywane budynki użyteczności publicznej, piwnice i podziemne garaże w domach wielorodzinnych, a także miejskie tunele będą musiały spełniać warunki techniczne umożliwiające ich wykorzystanie jako budowle ochronne lub miejsca doraźnego schronienia (a to za sprawą ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, Dz.U. z 2024 r. poz. 1907).
Hasłowo, bez wdawania się w detale:
- projekt nowelizacji prawa budowlanego ułatwiający stawianie przydomowych schronów gdzieś tam wprawdzie ugrzązł w limbo międzyresortowych ustaleń, ale nie ugrzęzły przepisy nakazujące przystosowanie określonych budynków i budowli jako miejsc schronienia dla ludności;
- po pierwsze w każdym budynku użyteczności publicznej powinna być zapewniona budowla ochronna: schron (obiekt o konstrukcji zamkniętej i hermetycznej) lub ukrycie (obiekt o konstrukcji niehermetycznej, art. 93 ustawy; definicje zawiera art. 83); wyjątek dotyczy budynków, w którym jest to niemożliwe ze względu na rozwiązania techniczno-budowlane oraz sytuacji, kiedy inna budowla ochronna jest zlokalizowana w pobliżu;
- (jakby ktoś pytał: budynek użyteczności publicznej, zgodnie z rozporządzeniem w/s warunków technicznych budynków, to: „przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny”);
- po drugie wszystkie podziemne kondygnacje w budynkach użyteczności publicznej i wielorodzinnych blokach mieszkalnych powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, by dało się w nich zorganizować miejsce doraźnego schronienia;
art. 94 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej, projektuje się i wykonuje w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego schronienia.
- gdzie miejsce doraźnego schronienia to obiekt zbiorowej ochrony organizowany przez władze publiczne w przypadku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego lub w czasie wojny, jeśli jest za mało schronów i ukryć;
- mała dygresja, która dygresją nie jest: zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia polega na wydaniu nakazu przystosowania obiektów do pełnienia funkcji obiektu zbiorowej ochrony i wykonaniu miejsc doraźnego schronienia przystosowanych do tymczasowego ukrycia ludności, zatem realnie wszystko jest na głowie właściciela lub zarządcy budynku, który co najwyżej może liczyć na pomoc ze strony właściwego organu (art. 102);
- po trzecie wszystkie położone w miastach podziemne budowle infrastruktury transportowej — tunele drogowe, tramwajowe, kolejowe, U-Bahn, etc.,etc. — powinny spełniać warunki niezbędne dla uznania za budowlę ochronną;
art. 95 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Budowle podziemne położone w granicach administracyjnych miast wykorzystywane do celów transportu, w tym drogowego i szynowego, w szczególności zagłębione obiekty metra, podziemnego tramwaju i kolei podziemnej, projektuje się i wykonuje w sposób zapewniający spełnienie warunków technicznych i warunków technicznych użytkowania dla budowli ochronnej.
- dla jasności: obowiązkiem każdego właściciela lub zarządcy budowli ochronnej jest utrzymanie go w należytym stanie technicznym, udostępnianie na polecenie odpowiednich władz, współpraca w przygotowaniu do udostępniania do użycia — a także wyznaczenie kierownika budowli ochronnej (art. 96 ustawy) — i to pod rygorem odpowiedzialności wykroczeniowej;
art. 82b kodeksu wykroczeń
Kto:
1) będąc właścicielem, użytkownikiem wieczystym albo zarządcą obiektu zbiorowej ochrony, nie dopełnia obowiązków określonych w art. 96 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, w zakresie utrzymania lub udostępnienia obiektu zbiorowej ochrony do użycia,
2) nie wykonuje nakazu przystosowania, udostępnienia nieruchomości albo wykonania miejsc doraźnego schronienia, o których mowa w art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.
- (jakby ktoś pytał: zgodnie z art. 105 ustawy wszystkie budowle ochronne i miejsca doraźnego schronienia mają być oznaczone się za pomocą międzynarodowego znaku rozpoznawczego obrony cywilnej oraz napisu: „SCHRON”, „UKRYCIE” lub „MIEJSCE DORAŹNEGO SCHRONIENIA”);
- od kiedy w obiektach muszą powstawać budowle ochronne i miejsca doraźnego schronienia? Ustawa w znacznej części weszła w życie już 1 stycznia 2025 r., jednak omawiane w/w przepisy mają zastosowanie od 1 stycznia 2026 r. — i dotyczą nie tylko obiektów nowych, ale też takich, wobec których po tej dacie jest wydawana decyzja w/s pozwolenia na budowę, etc. (co oznacza, że także przebudowa może oznaczać obowiązek przystosowania takiego budynku).
art. 206 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
Przepisy art. 93–95 stosuje się dla zamierzenia budowlanego, wobec którego po dniu 31 grudnia 2025 r.:
1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego;
2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonywania innych robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zamiast komentarza: to ciekawe, że po fazie demobilizacji i likwidacji zdolności obronnych wahadełko poszło w drugą stronę…