A skoro niedawno było o tym, że dane służące do obliczania WIBOR stanowią informację publiczną, dziś czas na poszukanie odpowiedzi na pytanie: czy dane posiadane przez spółkę prawa handlowego — podmiot zależny od Skarbu Państwa — powinny być traktowane jako informacja publiczna? Czy jednak działalność spółki jako odrębnego bytu i odrębnej osoby prawnej, nie jest sprawą publiczną, a więc nie podlega udostępnianiu?
nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 3 czerwca 2025 r. (II SAB/Wa 708/24)
1) Podmioty, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą, są jednocześnie podmiotami zobowiązanymi do udostępniania każdej informacji, jaką ustawa o dostępie do informacji publicznej kwalifikuje jako informację publiczną, bez względu na to jakiej sfery działalności danego podmiotu ona dotyczy.
2) Informacje związane z organizacją fixingu stawek referencyjnych WIBID i WIBOR stanowią informacje publiczną.
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od wysłanego do spółki pod firmą Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. (z siedzibą w Warszawie) wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii umowy na przejęcie organizacji fixingu stawek referencyjnych WIBOR i WIBID, wraz ze złożoną ofertą i oświadczeniem o jej przyjęciu;
- w odpowiedzi spółka wyjaśniła, że nie wykonuje jakichkolwiek zadań publicznych, dysponuje prywatnym majątkiem własnym, a nie Skarbu Państwa (który posiada w niej tylko 35,01% kapitału), zaś tak czy inaczej dokumenty objęte żądaniem stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa;
- w toku postępowania GPW dorzuciła jeszcze jeden argument: że wnioskodawca jest adwokatem, a informacje są mu potrzebne na potrzeby prowadzonych procesów „przeciwko” WIBOR — więc nie można mówić o działaniu w interesie publicznym, lecz o nadużyciu prawa;
art. 61 ust. 1 Konstytucji RP
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
skarga na bezczynność:
- w skardze na bezczynność zainteresowany zwrócił uwagę, że GPW S.A. jest kontrolowana przez Skarb Państwa, zatem już z mocy prawa przyjmuje się, iż jej sprawy są sprawą publiczną;
- wszakże w orzecznictwie przyjmuje się, że dane dotyczące działalności prowadzonej przez podmiot zależny od Skarbu Państwa powinny być taktowane jako informacja publiczna;
- a także polemizował z koncepcją, iż dane dotyczące wskaźnika referencyjnego — informacji istotnej dla gospodarki — mogą być traktowane jako tajemnica firmowa;
orzeczenie WSA:
- (to jest ciekawe: WSA wezwał GWP do przedstawienia — sądowi, w celach procesowych — żądanych dokumentów, ale spółka znów odparła, że nic z tego, ponieważ ujawnienie poufnej dokumentacji mogłoby ją narazić na negatywne konsekwencje, zaś nawet rozporządzenie 2016/1011 w/s indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych nie nakazuje upublicznienia takich informacji);
- no i przecież, jak już materiały będą w aktach, to skarżący będzie miał do nich dostęp, co oznacza pośrednie spełnienie żądania;
- merytorycznie: może i Skarb Państwa ma w spółce Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. tylko 35,01% akcji, ale są to akcje uprzywilejowane, które dają przeszło 51% głosów na walnym zgromadzeniu — zatem Skarb Państwa ma w niej pozycję dominującą, zatem GPW jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 5 ust. 1 pkt 4 udip);
- sęk bowiem w tym, że podmiot kontrolowany przez Skarb Państwa jest zobowiązany do traktowania informacji dotyczących prowadzonej działalności jako informacji publicznej — nawet jeśli nie są to zadania publiczne sensu stricto;
- mało tego: ustawowy katalog informacji podlegających udostępnianiu ma charakter otwarty, a w wykładni unormowania nie można pomijać, iż prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje dane o działalności wszystkich podmiotów, które gospodarują mieniem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP).
Biorąc pod uwagę taką wykładnie WSA uznał, że wszelkie dotyczące określania wysokości stawek referencyjnych WIBID i WIBOR stanowią informacje publiczną, co oznacza, że Giełda Papierów Wartościowych dopuściła się bezczynności w jej udostępnianiu.