A skoro wczoraj było o tym, że nadchodzi elektryfikacja rejestru fundacji rodzinnych, to dziś czas na kilka słów o tym, że elektromobilność doręczeń korespondencji urzędowej też nie może być czczym hasłem. Czyli: czy doręczenie aktu poprzez powszechną usługę hybrydową — decyzji, która pierwotnie została sporządzona w formie papierowej — jest skuteczne? I czy strona ma prawo skutecznie zaskarżyć taki akt?
nieprawomocne postanowienie WSA w Łodzi z 14 października 2025 r. (I SA/Łd 405/25)
Doręczeniu za pośrednictwem powszechnej usługi hybrydowej może podlegać jedynie dokument elektroniczny, opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od zażalenia na postanowienie, w którym prezydent miasta oddalił zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym;
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zażalenia, a stosowne postanowienie zostało sporządzone w formie papierowej i doręczone stronie poprzez publiczną usługę hybrydową (PUH);
- w skardze na postanowienie SKO zainteresowany podtrzymał wcześniejsze argumenty, natomiast SKO ripostowało, iż skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu, a więc powinna zostać oddalona;
postanowienie WSA:
- odnosząc się do stanowisk stron WSA przypomniał, iż dokument wydany lecz niedoręczony stronie wprawdzie istnieje, ale nie wywołuje skutków prawnych, zatem warunkiem skutecznego zaskarżenia aktu administracyjnego jest jego wejście do obrotu prawnego — prawidłowe doręczenie lub zakomunikowanie stronie (art. 110 kpa);
- podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie na adres do doręczeń elektronicznych;
- alternatywnie, w przypadku braku możliwości e-doręczenia, organ korzysta z publicznej usługi hybrydowej lub doręcza przez swoich pracowników; w trzeciej kolejności urząd może wysłać pismo pocztą w kopercie (art. 39 par. 1-3 kpa);
- doręczenie poprzez usługę hybrydową polega na nadaniu przez organ dokumentu elektronicznego, opatrzonego pieczęcią elektroniczną lub jednym z podpisów cyfrowych, która to przesyłka następnie jest w zautomatyzowany sposób przekształcana przez operatora wyznaczonego w zwykłą (papierową) przesyłkę listową;
- elementem takiej przesyłki jest wydruk przedstawiający potwierdzenie weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej nadawcy lub potwierdzenie integralności i pochodzenia dokumentu elektronicznego;
art. 2 pkt 7 ustawy o doręczeniach elektronicznych
publiczna usługa hybrydowa — usługę pocztową, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. — Prawo pocztowe, świadczoną przez operatora wyznaczonego, jeżeli nadawcą przesyłki listowej jest podmiot publiczny;
art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo pocztowe
Usługę pocztową stanowi, wykonywane w obrocie krajowym lub zagranicznym, zarobkowe:
3) przesyłanie przesyłek pocztowych przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, jeżeli na etapie przyjmowania, przemieszczania lub doręczania przekazu informacyjnego przyjmują one fizyczną formę przesyłki listowej;
art. 46 ustawy o doręczeniach elektronicznych
1. Operator wyznaczony, świadcząc publiczną usługę hybrydową, przekształca dokument elektroniczny nadany przez podmiot publiczny z adresu do doręczeń elektronicznych w przesyłkę listową w celu doręczenia korespondencji do adresata. Przekształcenie odbywa się w sposób zautomatyzowany, zapewniający ochronę tajemnicy pocztowej na każdym etapie realizacji usługi. […]
3. Do zawartości przesyłki listowej, o której mowa w ust. 1, operator wyznaczony dołącza wydruk dokumentu zawierającego wynik weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej albo potwierdzenie, że integralność oraz pochodzenie dokumentu elektronicznego od podmiotu publicznego zostały zapewnione z wykorzystaniem środka identyfikacji elektronicznej. […]
- oznacza to, że forma doręczenia hybrydowego nie może być zastosowana w przypadku pism sporządzonych w postaci papierowej…
- …a skoro tak, to postanowienie nie zostało skarżącemu skutecznie doręczone…
- …zaś akt, który stronie nie został doręczony, zaskarżony być nie może (por. „Czy można zaskarżyć decyzję, którą urząd przesłał stronie w postaci skanu na adres email?”);
Biorąc pod uwagę taką wykładnię WSA odrzucił skargę jako niedopuszczalną — ale na pewno nie spóźnioną, lecz przedwczesną (por. „Urząd się pomylił w doręczeniu decyzji — czy to oznacza, że strona nie może się od niej odwołać?”).
Zamiast komentarza: cyfryzacja, informatyzacja, deregulacja, bałaganizacja.