A skoro tydzień temu było o tym, że przesłanki religijne nie pozwalają odmówić zgody na pobranie odcisków palców do dowodu osobistego, dziś czas na poszukiwanie głębszej prawdy: czy sąd może rozstrzygnąć spór kompetencyjny pomiędzy obywatelem a urzędem — jeśli organ nie chce zrobić czegoś, co zdaniem człowieka zrobić powinien? (nieprawomocne postanowienie WSA w Olsztynie z 3 lutego 2026 r., II SO/Ol 2/26).
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od złożenia wniosku o dowód osobisty z wykluczeniem poboru linii papilarnych…
- …a ponieważ urząd odmówił uwzględnienia takiego żądania, zainteresowany — nie zgadzając się na „zawistną politykę wójta” — wniósł do WSA wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy obywatelem a organem;
- żądając przy tym wydania prawidłowego dowodu osobistego, w oparciu o złożone fotografie, acz bez odcisków palców;
orzeczenie WSA:
- po pierwsze organ uprawniony do rozstrzygnięcia sporu o właściwość organów w postępowaniu administracyjnym rozstrzyga ściśle wskazany organ (art. 22 par. 1 kpa);
- po drugie co do zasady rozstrzyganie sporów kompetencyjnych pomiędzy samorządem terytorialnym a administracją rządową należy do właściwości NSA;
art. 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
art. 15 § 1 ppsa
Naczelny Sąd Administracyjny:
4) rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4;
- po trzecie nie istnieje pojęcie sporu kompetencyjnego obywatela i organu — ponieważ osoba fizyczna i organ nie są względem siebie konkurencyjne jeśli chodzi o dokonywanie czynności;
- (tłumacząc z niewypowiedzianego na ludzkie: jeśli petent uważa, że urząd się myli, powinien po prostu skarżyć decyzję, a jeśli zdaniem wnioskodawcy jest opieszały, skarżyć bezczynność lub przewlekłość — ale spór o to jak organ powinien postąpić to nie jest spór kompetencyjny między obywatelem i urzędem);
- a skoro tak, to wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Zamiast komentarza: i też dlatego się upieram, że odmowa wyrobienia dowodu osobistego ze względu na brak zgody na odciski palców powinna mieć formę decyzji administracyjnej — bo jakby człek zobaczył decyzję, z pouczeniem, to by wiedział, że ma wnieść skargę i nie byłoby takich hopsztosów.