Spółki cywilne w CEIDG (i dane reprezentanta małoletniego przedsiębiorcy też)

A skoro ledwie co było o tym, że nawet jeśli czasem małoletni ma jakieś prawo, to czasem w wykonywaniu tego prawa musi go wyręczyć dorosły, dziś czas na kilka słów o tym, że już nie powinno być wątpliwości, że dziecko może mieć swoją działalność gospodarczą — przy czym dane jego reprezentanta będą ujawniane w ewidencji — ale też o tym, że spółki cywilne wreszcie pojawią się w CEIDG (ustawa z 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2026 r. poz. 507).

A mianowicie, w pewnym skrócie:

• jakiś czas temu był pomysł, by 13-letni przedsiębiorcy mogli sami, bez zgody rodziców — mimo braku pełnej zdolności do czynności prawnych — zajmować się swoją działalnością gospodarczą; z tego nic nie wyszło, ale przecież przy okazji wywołano temat jawności informacji o tym, że przedsiębiorca jest osobą niepełnoletnią… więc proszę bardzo: jeśli jednoosobową działalność gospodarczą będzie prowadziło dziecko, w CEIDG będą ujawniane „dane przedstawiciela ustawowego wskazanego do reprezentowania małoletniego”;
• a wszystko dlatego, że rejestrując firmę dziecka rodzic będzie musiał złożyć oświadczenie, iż przysługuje mu status przedstawiciela ustawowego i jest uprawniony do reprezentowania małoletniego;

art. 7 ust. 1a ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG małoletniego, osoba składająca ten wniosek składa oświadczenie, że jest przedstawicielem ustawowym małoletniego oraz że jest uprawniona do jego reprezentowania.

• jak też o tym, że rodzice „doszli do porozumienia i ustalili”, które z nich będzie reprezentowało dziecko w ramach prowadzenia firmy, zaś wskazana osoba nie jest pozbawiona władzy rodzicielskiej (tudzież zawieszona lub ograniczona);
• jeśli ktoś miał problem z młodocianym przedsiębiorcą: po zmianach CEIDG będzie umożliwiała „identyfikację wpisów” małoletniego;
• ale balans musi być, więc z CEIDG znikają informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej (aczkolwiek tylko w przypadku przedsiębiorców czynnych — jak ktoś jest już wykreślony, to system nie będzie niczego usuwał);
• po drugie nie będzie już możliwości składania wniosków o wpis do CEIDG na papierze: informatyzacja biznesu oznacza, że po zmianach jedyną opcją będzie formularz elektroniczny (z czasem także będzie można robić to przez aplikację mObywatel);
• po trzecie w CEIDG będą publikowane informacje o spółkach cywilnych — acz, z niezrozumiałych dla mnie przyczyn, tylko o tych, w których choćby jeden wspólnik jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG…

art. 42a ust. 1 ustawy o CEIDG
CEIDG publikuje informacje o spółce cywilnej, której wspólnikiem jest przedsiębiorca wpisany do CEIDG.

• …do tego stopnia, że jeśli wskutek zmiany składu osobowego żaden ze wspólników nie będzie pokazany w ewidencji, „informacja o spółce cywilnej nie jest publikowana w CEIDG” (chyba powinno być „informacja jest usuwana”);
• (język tej regulacji jest tak przedziwny, że dusza cierpi — „publikacja informacji o spółce cywilnej następuje na wniosek o publikację informacji o spółce cywilnej”, etc.,etc.);
• jest to o tyle dziwne, albowiem w ewidencji będą ujawniane dane wszystkich wspólników, włącznie z jego imieniem i nazwiskiem, numerem NIP lub REGON, a także KRS — no bo przecież to zastrzeżenie dotyczy nie tylko spółek cywilnych założonych przez osoby fizyczne, ale też osoby prawne;
• wszystko chyba dlatego, że powołanie spółki cywilnej nadal będzie wymagało tylko i aż zawarcia umowy spółki, a więc — w przeciwieństwie do jednoosobowej działalności gospodarczej — ujawnienie informacji w CEIDG będzie miało charakter deklaratoryjny (chyba że umowa będzie założona z wykorzystaniem wzorca udostępnionego w serwisie);
• troszkę zabawne: w projekcie był przepis o obowiązku załączenia do wniosku umowy spółki cywilnej — finalnie taki przepis jest, ale nieco schowany, przez można odnieść wrażenie, że ma on mieć związek tylko z wykazaniem uprawnienia do reprezentacji (art. 866 kc, a więc umowę lub uchwałę);
• w sumie publikacja informacji o s.c. nie będzie obligatoryjna, za brak informacji konsekwencji nie ma — jedyna marchewka to „jedno okienko” w relacjach ze skarbówką i ZUS (kijem jest sankcja za zgłoszenie informacji nieprawdziwych, za brak aktualizacji danych, etc.);
• bo z urzędu będzie tylko NIP i REGON — nawet bez nazwy (art. 42q w zw. z art. 42a ust. 2 pkt 1-2 ustawy o CEIDG), a niektóre inne dane mogą być zmieniane z urzędu;
• po czwarte umowę spółki cywilnej będzie można sobie wyklikać w CEIDG;

art. 42d ust. 1 ustawy w CEIDG
Zawarcie umowy spółki cywilnej może nastąpić z wykorzystaniem wzoru umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym CEIDG.

• legalese nigdy dość, więc ta zmiana wymagała jeszcze dopisania w kodeksie cywilnym, iż „jeżeli przepis ustawy tak stanowi”, do zawarcia umowy lub wykonania innej czynności dotyczącej spółki cywilnej można wykorzystać wzory dokumentów udostępnione w portalu CEIDG (dodane art. 860 par. 3-4 kc);
• w sumie wychodzi na to, że spółka cywilna pojawia się w ewidencji działalności gospodarczej na pół gwizdka — na poważne potraktowanie materii poczekamy pewnie kolejnych kilkanaście lat (chyba że wróci oblig przekształcenia s.c. w sp.j. — przy dalece obniżonym progu przychodów);
• (tak czy inaczej kwestia publikacja danych spółek cywilnych w CEIDG jest tak ciekawa, że może poświęcę jej jeszcze jeden tekścik).

Od kiedy to wszystko? Ano zasadniczo nowelizacja ustawy o CEIDG wchodzi w życie po półrocznym vacatio legis, aczkolwiek szereg jej przepisów w znacznie późniejszych terminach — więc chyba naprawdę jeszcze raz tym przepisom będzie trzeba się dokładniej przyjrzeć.