Kto ma prawa do obrazu „Dama z łasiczką”?

Dama z łasiczką
Dama z łasiczką
Wczoraj „Dziennik Internautów” pisał o ciekawym przypadku „trzymania” praw do starego obrazu przez jego właściciela — czyli: czy Fundacja Czartoryskich może zakazywać przerabiania „Damy z łasiczką” powołując się na własność płótna? 
Historia toczy się wokół dość prostego schematu: Leonardo da Vinci namalował obraz gdzieś pod koniec 15 wieku, w 1800 roku kupił go Adam Czartoryski, później się tułał po świecie, aby po wojnie wrócić do Krakowa i trafić do zbiorów muzeum, 10 lat temu próbował go zwinąć Więckiewicz — a teraz się okazuje, że właściciele mówią: dość tych wygłupów. Wygłupy to oczywiście kolejna przeróbka obrazu — przegóglajcie internety, okazuje się, że nie pierwsza i nie ostatnia — czyli coś na wzór i podobieństwo utworu zależnego przygotowanego w ramach konkursu na reklamę jakiegoś piwa.
Grafika, której autorem jest Polak, wygrała konkurs (co mnie dziwi, bo jest niezbyt pomysłowa i dość łopatologiczna… no ale cóż począć, że większość reklam piwa jest dość przaśna), jednak w sprawę wmieszała się Fundacja Czartoryskich, która w listelu wysłanym do jego organizatorów napisała, że arbitralnym prawem fundacji jako prywatnego właściciela płótna jest kontrola wykorzystania reprodukcji, a zatem dbając o dobre imię instytucji nie wyrażają zgody na wykorzystanie „Damy z łasiczką” w browarniczej reklamie.
W konsekwencji organizator, pragnąc uniknąć konfliktu — wszyscy się dziś boją naruszenia własności intelektualnej — odwołał wyniki konkursu, więc twórca zwrócił się do Czartoryskich z prośbą o wyjaśnienie, w następstwie czego odpisano mu, iż (cytuję za „DI”, ale skróty i wytłuszczenia moje):

Korzystanie z reprodukcji obrazu „Dama z Łasiczką” wymaga zgody właściciela obrazu. Bez względu na kwestię istnienia praw autorskich, Fundacja jest właścicielem obrazu, który od ponad 200 lat jest ściśle identyfikowany z rodziną Czartoryskich (…) Ze względu na charakter prowadzonej przez Fundację działalności kulturalnej, realizowane w jej ramach cele statutowe i potrzebę zadbania o dobre imię Fundacji, wykorzystywanie reprodukcji obrazu Leonardo da Vinci „Dama z Łasiczką” w celach reklamowania napojów alkoholowych (piwa), jest niedopuszczalne. Co więcej, takie działania mogą skutkować naruszeniem dóbr osobistych Fundacji (w tym reputacji). W przypadku komercyjnego wykorzystania reprodukcji obrazu przez podmiot profesjonalnie prowadzący działalność gospodarczą, [może on być obciążony] odpowiedzialnością z tytułu popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji uregulowaną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Co ciekawe laureat konkursu, któremu odmówiono zwycięstwa wskutek rzekomego naruszenia praw fundacji, zwrócił się ze sprawą do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które miało odpisać, że przecież zgodnie z ustawą o prawie autorskim prawa te wygasają w 70 lat od śmierci twórcy, zaś z chwilą przejścia do domeny publicznej każdy może czynić z utworu dowolny użytek — nie mają przy tym znaczenia kwestie właścicielskie egzemplarza utworu.
Znalazłem chwilkę by przyjrzeć się sprawie i pogłówkować kolejną chwilkę, i wyszło mi, że rzeczywiście coś tu nie gra, aczkolwiek nie mam pojęcia dokładnie co: niewątpliwie Fundacja próbuje nadużywać praw do „Damy”, jednak w swojej korespondencji pomija pewien dość istotny aspekt, który stawia całą rzecz w jeszcze innym świetle (o czym za chwilę).

Czytaj dalej

Przypomnienia o konieczności przedłużenia ochrony znaku towarowego od Administracja Znaków Towarowych i Wzorów Użytkowych sp. z o.o.

Na wyspecjalizowanym rynku „dziwnych pośredników” pojawił się nowy gracz: Administracja Znaków Towarowych i Wzorów Użytkowych sp. z o.o. Najpierw garść faktów o spółce: spółka ma siedzibę w Warszawie, pl. Piłsudskiego 3 (po przeprowadzce z Wrocławia), a w rejestrze figuruje pod numerem KRS 0000389971. Spółka ma kapitał zakładowy w wysokości 5000 złotych, a wyłączną wspólniczką jest Pani Mari Susanna … Czytaj dalej

Pozew za emisję teledysku w telewizji

Zagadnięto mnie dziś o sprawę pozwu, który piosenkarz Ryszard Andrzejewski (który na prawie się pewnie zna, pisałem o nim w kontekście samplowania piosenek w dzwonkach na komórki, a nie pisałem w kontekście nadmiernej wrażliwości na „rubaszną” krytykę) ma wytoczyć pewnej stacji telewizyjnej — bo ta wyemitowała jego teledysk. Muszę przyznać, że na pierwszy rzut oka … Czytaj dalej

Bytom, wyprodukowano w Chinach

A teraz coś z całkiem innej, szafiarskiej, beczki. Jakiś czas temu naszło mnie kupić sobie krawat. Niedrogo, bo w ramach jakiejś tam wyprzedaży, jednak zgodnie z noworocznym postanowieniem z 2013 r. — kupiłem polskie. Czy może być coś bardziej polskiego od dumnie brzmiącego „Bytom Spółka Akcyjna”? Nawet jeśli „z siedzibą w Krakowie”? Już w domu … Czytaj dalej

Czy wzór i krój odzieży może podlegać ochronie prawnej

wzór odzieży utwór

marynarka z podwójnym kołnierzem (UZY: 54849) Ciekawostka: pierwszy listel do redakcji po odpaleniu nowego Czasopisma Lege Artis przyszedł od młodego adepta mistrzowskiej sztuki krawieckiej, który ma w planach własny projekt marynarek, więc zapytuje: czy wzór i krój odzieży (marynarki męskiej) podlega ochronie, albo czy można w jakiś sposób skutecznie zastrzec swój pomysł?Lubię takie pytania, ponieważ … Czytaj dalej