Warunkiem odpowiedzialności karnej za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości jest znajdowanie się w ruchu lądowym. Czy zatem ruch lądowy odbywa się tylko na drogach publicznych lub drogach innych kategorii? A może pojęcie ruchu lądowego należy łączyć z zakresem zastosowania przepisów prawa o ruchu drogowym? (wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 lipca 2025 r., IV Ka 355/25).
opis stanu faktycznego:
- sprawa dotyczyła mężczyzny, który po wypiciu alkoholu przejechał samochodem z wewnętrznego parkingu na terenie bazy logistycznej pod biuro…
- sąd I instancji potraktował jako przęstepstwo prowadzenia w stanie nietrzeźwości; pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym;
- w apelacji od wyroku skazującego obrona podkreśliła, że baza logistyczna nie jest ani drogą publiczną, ani innym ogólnie dostępnym miejscem, na jej terenie nie wprowadzono organizacji ruchu — zatem zarzut prowadzenia w ruchu lądowym jest bezzasadny (por. „Pijany kierowca na własnym podwórku — czy to przestępstwo?”);
art. 178a par. 1 kodeksu karnego
Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
wyrok sądu:
- sąd odwoławczy przypomniał, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie ruchu lądowego nie zależy od formalnego statusu drogi lub miejsca, lecz od rzeczywistego wykorzystania miejsca dla ruchu pojazdów i obecności innych uczestników ruchu;
- ruch lądowy to coś innego niż ruch drogowy, a na ocenę czy w danym miejscu odbywa się ruch lądowy nie ma wpływu zakres regulacji wynikającej z przepisów prawa o ruchu drogowym;
- dlatego właśnie związane z ruchem pojazdów przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji mogą być popełnione nie tylko na drogach (publicznych, wewnętrznych, etc.), ale w każdym miejscu, które jest powszechnie dostępne dla pojazdów i ludzi;
Takim miejscem dostępnym do powszechnego użytku w ruchu lądowym są drogi wewnętrzne, drogci dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, drogi leśne, drogi w osiedlach mieszkaniowych, parkingi, place przed dworcami autobusowymi, kolejowymi i portami, drogi prowadzące do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, pętle autobusowe, czy drogi znajdujące się na zamkniętym terenie kopalni, fabryki, budowy.
- natomiast pojęcie ruchu lądowego nie obejmuje miejsc nieprzeznaczonych dla ruch pojazdów lub ogólnie niedostępnych (takich jak np. „podwórka przydomowe, warsztat samochodowy, grunty rolne, łąki„);
- tymczasem baza transportowa, choć nie jest ogólnodostępna dla każdego uczestnika ruchu (acz jest drogą wewnętrzną — strefą ruchu za znakiem D-52) jest przeznaczona do dojazdu i manewrowania samochodów, załadunku i rozładunku, mogą się tam pojawić także piesi, a nawet inne pojazdy (choćby straż pożarna, pogotowie ratunkowe)…
- więc chociaż nie jest to miejsce, w którym może pojawić się dowolna osoba — z pewnością odbywa się na niej ruch pojazdów, czyli ruch lądowy.
Biorąc pod uwagę taką wykładnię sąd odwoławczy zaskarżony wyrok utrzymał w mocy w całości.