A teraz coś z całkiem innej beczki, czyli kilka zdań o tym, że już od 1 stycznia 2026 r. prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej będzie wliczane w staż pracy. A tak naprawdę to w przypadku większości pracowników — nieco później (ustawa z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2025 r. poz. 1423).
A mianowicie, w pewnym skrócie:
- zgodnie z opublikowaną wczoraj nowelizacją kodeksu pracy w staż pracy będzie wliczane prowadzenie działalności gospodarczej (tzw. „jednoosobowej” aka JDG);
art. 302(1) § 1 kodeksu pracy
Do okresu zatrudnienia wlicza się okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
- warunkiem wliczenia okresów prowadzenia działalności do okresów zatrudnienia jest prawidłowe odprowadzanie składek na ubezpieczenia społeczne, chyba że osoba była z nich zwolniona na podstawie odrębnych przepisów (np. ulga na start, „wakacje” od składek, itd.);
- w staż pracy będą wliczane także okresy m.in. wykonywania umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług i umowy agencyjnej, a także pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych;
- warto pamiętać: warunkiem możliwości skorzystania z prawa do doliczenia okresów prowadzenia działalności gospodarczej (etc.) do okresu zatrudnienia będzie uzyskanie z ZUS stosownego zaświadczenia (via PUE ZUS).
Od kiedy to wszystko? Ano to jest akurat nieco bardziej poplątane:
- generalnie nowelizacja kodeksu pracy wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r.;
- jednak w przypadku „zwykłych” pracodawców (takich, którzy nie mają statusu jednostki finansów publicznych), jej przepisy stosuje się z półroczną karencją;
art. 9 ustawy o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw
Do pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych […] przepisy niniejszej ustawy stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia.
- a contrario wobec pracodawcy będącego jednostką finansów publicznych nowe przepisy mają zastosowanie już od początku przyszłego roku;
- dopiero od dnia, od którego przepisy zaczynają mieć zastosowanie wobec pracodawcy, pracownikowi otwiera się dwuletnie „okienko” na udokumentowanie okresów wliczanych do stażu pracy,
art. 5 ust. 2 ustawy
Jeżeli pracownik zatrudniony w dniu określonym w art. 9 u pracodawcy określonego w tym przepisie udokumentuje w ciągu 24 miesięcy od tego dnia okresy, o których mowa w art. 302(1) § 1-7 [kodeksu pracy], pracodawca ten wlicza udokumentowane okresy do okresu zatrudnienia pracownika.
- (analogicznie pracownik zatrudniony w jednostce sektora finansów publicznych także ma 24 miesiące na przedstawienie stosownego zaświadczenia wystawionego przez ZUS, acz u niego ten termin startuje już 1 stycznia 2026 r.);
- co będzie jeśli pracownik nie udokumentuje okresów wliczanych do stażu pracy w ciągu tych dwóch lat? Ano pracodawca nie ma wówczas obowiązku wliczania ich do okresu zatrudnienia;
- co istotne: choć pracownik będzie miał prawo wliczenia wszystkich okresów prowadzenia własnej firmy (świadczenia usług, etc.), to wynikające z tego uprawnienia pracownicze będą przysługiwały tylko w przód, tj. tylko od dnia nabycia prawa do uprawnień, czyli dnia przedstawienia pracodawcy zaświadczenia potwierdzającego staż pracy (i tu znów: w przypadku jednostek sektora finansów publicznych istotny jest termin wejścia w życie przepisów, zaś w przypadku innych firm dolicza się ową „karencję” wskazaną w art. 9 ustawy);
- mało tego: fakt, że w staż pracy wliczane będzie prowadzenie własnej działalności gospodarczej (etc.) nie przekłada się na okresy wypowiedzenia trwającej umowy o pracę;
art. 8 ustawy
Okresów, o których mowa w art. 302(1) § 1-7 [kp] nie wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego jest uzależniony okres wypowiedzenia umowy o pracę trwający w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w przypadku pracownika zatrudnionego u pracodawcy innego niż określony w art. 9 albo w dniu określonym w art. 9 w przypadku pracownika zatrudnionego u pracodawcy określonego w tym przepisie.
- (a ja się zaczynam zastanawiać w jakich branżach czy zawodach okres wypowiedzenia zależny jest od pozazakładowego stażu pracy? — bo jeśli chodziło o sytuację, że pracownik przechodzi ze zlecenia na etat w tej samej firmie, to zazębienie z art. 36 kp można było napisać prościej);
- no i na okrasę: okresy zaliczane jako stażowe nie będą brane pod uwagę w przypadku prowadzonych rekrutacji na wolne stanowisko (art. 7 ustawy).
Tytułem komentarza: sama zmiana przepisów prawa pracy wydaje się jasna i zrozumiała — natomiast nad przepisami przejściowymi na pewno siedziały jakieś tęgie głowy…