A skoro niedawno było o tym, że InPost to nie Poczta Polska, co wysyłając pismo procesowe przez paczkomat trzeba uwzględnić, dziś czas na kilka zdań o tym, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie pisma przez paczkomat InPost, choćby w ostatnim dniu terminu, jest skuteczne procesowo — zaś datę wysyłki należy odnosić do momentu jej umieszczenia w paczkomacie, nie do daty uwidocznionej na etykiecie.
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od decyzji nakazującej spółce uiszczenie opłaty za usunięcie drzew, która została doręczona 21 września 2021 r.;
- spółka zdecydowała się wnieść odwołanie od tej decyzji, a stosowne pismo zostało nadane w paczkomacie InPost 6 października 2021 r., a do urzędu wpłynęło dzień później…
- …więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że strona przekroczyła 14-dniowy termin na odwołanie;
- zatem spółka, powołując się na art. 15zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, wniosła skargę na postanowienie SKO, podkreślając przy tym, że tuż przed jego upływem wypowiedziała pełnomocnictwo, osoba, która poszła wysłać korespondencję, nie wiedziała, że całodobowa placówka Poczty Polskiej pracuje tylko do 21:00 (bo koronawirus), a samoobsługowy punkt nadawczy był zepsuty;
- co więcej pouczenie o prawie do odwołania nie wyjaśniało, że tylko oddanie przesyłki na Poczcie Polskiej wywiera skutek równoważny złożeniu odwołania w terminie, bo przecież paczkomat InPost też jest równie dobry;
art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego
Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie — od dnia jej ogłoszenia stronie.
art. 59 kpa
§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. […]
art. 57 § 5 kpa
Termin [do dokonania czynności] uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: […]
2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; […]
- zaś w przypadku niejasności i rozbieżności co do faktycznego terminu wysłania korespondencji, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie opierać się tylko na tym, co zobaczył na etykiecie;
- zaś tak czy inaczej przesyłka została nadana 5 października 2021 r., czyli w ostatnim dniu terminu, czego potwierdzeniem jest wydruk wiadomości e-mail otrzymanej z BOK InPost (warto przy tym przytoczyć owo wyjaśnienie: „przesyłka przez nadanie w paczkomacie dnia 5.10 2021 po godzinie 23:00 została odebrana przez kuriera w kolejnym dniu roboczym tj. 6.10.2021. W takim przypadku nadanie jest liczone od kolejnego dnia roboczego)”;
- przy czym ównocześnie spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, opierając się na dość podobnych argumentach;
- zaś SKO odmówiło uwzględnienia wniosku (bo od niejasnego listela bardziej wiarygodna jest etykieta na kopercie, a przecież na pewno nie jest tak, że paczkomat drukował etykiety nadania z datą o jeden dzień późniejszy, a cała reszta argumentacji to zapewne jakaś ściema, skoro nie ma żadnych dowodów na okoliczność wypowiedzenia pełnomocnictwa, a nowy pełnomocnik i tak ma kancelarię pod tym samym adresem, co stary — a przecież fakt, że całodobowa poczta pracuje tylko do 21:00, jest „powszechnie znany”, więc niech spółka nie żartuje, że dowiedziała się dopiero na ostatnią chwilę);
- (dla jasności: poniżej są opisane dwa wątki, w obu sprawach organ prezentował mniej-więcej taką argumentację);
wyrok WSA w/s skargi na uchybienie terminu:
- odwołanie od niekorzystnej decyzji należy złożyć w ciągu 14 dni od jej otrzymania, przy czym skutek ten wywiera także nadanie przesyłki w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska…
- …ale nie tylko, bo przecież TSUE już dawno stwierdził, że prawo nie może ograniczać procesowej skuteczności pism wnoszonych poprzez operatorów innych niż wyznaczony (wyrok TSUE z 27 marca 2019 r., C-545/17, analogiczny pogląd prezentuje polski Sąd Najwyższy, postanowienie SN z 29 sierpnia 2019 r., III UZP 3/17); chociaż więc stanowisko to wyrażono tylko w odniesieniu do art. 165 kpc, należy je uwzględniać także w przypadku postępowania administracyjnego…
- …co oznacza, że w sporze nie chodzi o datę doręczenia odwołania do SKO (7 października 2021 r.), lecz o dzień, w którym miało miejsce nadanie pisma przez paczkomat — ale ta data też przypada po terminie, bo 6 października 2021 r. było już za późno;
- i nie ma się co upierać, że przesyłka została wrzucona do skrzynki 5 października, bo przecież nawet z wyjaśnienia InPost wynika, że jako datę nadania operator bierze pod uwagę dzień wyciągnięcia przesyłki — a więc skarga oddalona (wyrok WSA w Szczecinie z 20 maja 2022 r., II SA/Sz 131/22);
wyrok WSA w/s odmowy przywrócenia terminu:
- skoro WSA już orzekł, że spółka przekroczyła termin do wniesienia odwołania, to WSA jest związany tym orzeczeniem;
- przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie pod warunkiem uprawdopodobnienia, iż do jego przekroczenia doszło bez winy;
- tymczasem żadna z przytoczonych okoliczności nie może usprawiedliwiać opóźnienia: pełnomocnik, który wypowiedział klientowi sprawę, ma obowiązek reprezentować mocodawcę jeszcze przez 2 tygodnie, a jeśli radca nawalił, to będzie płacił;
- a poza tym jak ktoś wrzuca przesyłkę do paczkomatu tuż przed północą ostatniego dnia, to sam sobie winny (wyrok WSA w Szczecinie z 18 sierpnia 2022 r., II SA/Sz 380/22);
wyrok NSA w/s skargi na uchybienie terminu:
- skoro wykładnia idzie w kierunku skuteczności wysyłania korespondencji do urzędów poprzez „zwykłych” operatorów pocztowych, to należy troszkę głębiej pochylić się nad pojęciem „nadania” przesyłki, którego ustawowa definicja odsyła do postanowień regulaminu operatora (ergo jest to umowa adhezyjna), jak też „placówki pocztowej”, którą jest każde oznaczone przez operatora miejsce, w którym klient może zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej;
- stąd też weryfikacja faktu i daty nadania pisma powinna uwzględniać postanowienia owego regulaminu, w którym InPost przewiduje nadawanie przesyłek w paczkomatach, a regulamin wiąże nadanie przesyłki z jej umieszczeniem w paczkomacie, zaś etykieta jest drukowana wcześniej (przez nadawcę) lub później (dopiero przez kuriera);
- przy czym regulamin odnosi się także do „godziny granicznej” wynikającej z lokalizacji paczkomatu — więc w sumie mamy dwie daty nadania przesyłki: rzeczywistą i fikcyjną (umowną);
art. 3 pkt 8 prawa pocztowego
nadanie — polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej;
art. 21 prawa pocztowego
Operator pocztowy […] określa w regulaminie świadczenia usług pocztowych lub w umowach o świadczenie usług pocztowych warunki wykonywania i korzystania z usług pocztowych na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych.
Regulamin świadczenia usług pocztowych określa w szczególności:
1) katalog świadczonych usług pocztowych;
2) ogólne warunki świadczenia usług pocztowych;
3) zasady wykonywania usług pocztowych, w tym warunki przyjmowania i doręczania przesyłek pocztowych;
- zaś z punktu widzenia art. 57 par. 5 pkt 2 kpa miarodajna tylko tylko rzeczywista data nadania — orzecznictwie ocenia się, iż rozstrzygające „wejście operatora pocztowego w posiadanie przesyłki przez zatrzaśnięcie drzwi automatycznego urządzenia pocztowego” (wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2025 r., II SA/Kr 606/25);
- mało tego: skoro więc etykieta („data stempla”) na doręczonej przesyłce może odbiegać od rzeczywistej daty jej nadania, to organ nie ma prawa apriorycznie przyjmować wygodnego dlań założenia — zamiast tego ma obowiązek umożliwić przedstawienie stronie dowodów, a następnie je prawidłowo ocenić;
- co oznacza, nadanie pisma przez paczkomat należy oceniać inaczej, niż dokonały tego WSA i SKO — tedy wyrok i decyzja zostają uchylone jako nieprawidłowe (wyrok NSA z 19 listopada 2025 r., III OSK 2470/22);
wyrok NSA w/s odmowy przywrócenia terminu:
- skoro przed chwilą NSA orzekł, że nie tylko wysyłka pisma poprzez operatora wyznaczonego jest skuteczna procesowo, a zgodnie z regulaminem InPost kwestię daty nadania przesyłki w paczkomacie należy wiązać z momentem jej włożenia do skrytki, a treść etykiety nie ma tu większego znaczenia…
- …to dowodem potwierdzającym nadanie pisma w paczkomacie w takiej lub innej dacie nie może być etykieta wygenerowana przez operatora takiego jak InPost, zwłaszcza, że sama firma przyznaje, że przesyłka wrzucona do urządzenia po określonej godzinie jest wyciągana przez kuriera dopiero dzień później, i dopiero wówczas oznaczana jest datą;
- zaś biorąc pod uwagę taką interpretację, być może spór o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wygląda zupełnie inaczej, niż przyjęto w sprawie — zatem i wyrok, i poprzedzające go postanowienie zostały uchylone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2025 r., III OSK 2909/22).
Q.E.D.
(wszystkie zdjęcia fot. Olgierd Rudak, CC BY-SA 4.0)