Abonent usługi telefonicznej ma prawo bezpłatnego rozwiązania umowy, jeśli operator zmienia warunki usługi na niekorzyść, to oczywista oczywistość. Inaczej jest w przypadku zmiany warunków podyktowanej zmianą prawa: w takim przypadku klient też może zrezygnować z usługi, jednak może to wiązać się z koniecznością uregulowania pewnych należności. Co jednak, jeśli zmiana warunków umowy wynika z konieczności dostosowania się do zmiany interpretacji prawa? Czy bezkosztowe rozwiązanie umowy telekomunikacyjnej jest wykluczone przy zmianie wytycznych instytucji kluczowej dla rynku telekomunikacyjnego dokonanej pod wpływem orzecznictwa TSUE?
wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 12 marca 2026 r. w/s Magyar Telekom Nyrt. vs Nemzeti Média- és Hírközlési Hatóság Elnöke (C-514/24)
Użytkownikowi końcowemu przysługuje prawo do rozwiązania, bez ponoszenia dodatkowych kosztów, umowy, którą zawarł z dostawcą usług łączności elektronicznej, jeżeli dostawca ten zamierza zmienić tę umowę w celu dostosowania wspomnianej umowy do przyjętej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu prejudycjalnym wykładni przepisu prawa Unii regulującego niektóre aspekty tej samej umowy lub dostosowania jej do wydanych wskutek tego wyroku wytycznych Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej, czy też do podjętej przez krajowy organ regulacyjny w odniesieniu do tego dostawcy decyzji, w której uwzględniono wspomniany wyrok i te wytyczne.
opis stanu faktycznego:
- sprawa zaczęła się od przyznania przez operatora telekomunikacyjnego Magyar Telekom pakietu dostępu do internetu ze „stawką zerową”, dzięki czemu zużycie transferu przez niektóre aplikacje i usługi nie było odliczane z limitu;
- taka praktyka została zakwestionowana przez regulatora, który uznał, iż preferowanie określonego rodzaju transmisji było sprzeczne z zasadą neutralności dostępu do internetu zakazał stosowania praktyki;
- w swej decyzji urząd zwrócił uwagę, że konieczność dostosowania umów jest niekorzystna dla abonentów, a więc musi dawać prawo rozwiązania kontraktu — zarazem zmiana interpretacji prawa nie może być utożsamiana ze zmianą prawa, która prawo do wyłącza rezygnacji z usług;
- nie ma przy tym znaczenia, iż wcześniejsze wytyczne BEREC (Body of European Regulators for Electronic Communications) mówiły, że „stawka zerowa” nie narusza zasady neutralności, zaś pogląd ten uległ zmianie dopiero pod wpływem późniejszych wyroków TSUE (C-854/19 oraz C-807/18 i C-39/19)
art. 105 ust. 4 dyrektywy 2018/1972 ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej
Użytkownicy końcowi mają prawo rozwiązać swoją umowę bez ponoszenia jakichkolwiek dalszych kosztów z chwilą otrzymania zawiadomienia o zmianach warunków umownych proponowanych przez podmiot świadczący publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej inne niż usługi łączności interpersonalnej niewykorzystujące numerów, chyba że proponowane zmiany są wyłącznie na korzyść użytkowników końcowych, mają charakter czysto administracyjny i nie wywołują negatywnych skutków dla użytkowników końcowych lub są bezpośrednio nakładane przez przepisy unijne lub krajowe.
- w skardze na tę decyzję Magyar Telekom podkreślił, że stosował się do oficjalnych wytycznych, a odkąd wyrok nie zmienia prawa, to późniejsza zmiana wytycznych nie mogła pozwalać na bezkosztowe rozwiązanie umowy telekomunikacyjnej zawartej przez abonenta;
wyrok TSUE:
- summa summarum sprawa trafiła do TSUE, który przypomniał, iż Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej jest organem opiniodawczym w zakresie telekomunikacji;
- Komisja może i powinna uwzględniać stanowisko organu (opinie, zalecenia, wytyczne, etc.), jednak żaden z tych dokumentów nie może być traktowany jako wiążący i nie może być traktowany jako unijne uregulowanie w zakresie łączności elektronicznej;
- wytyczne BEREC nie są ani aktem prawodawczym Unii, ani aktem wykonawczym, ani też nie zmieniają prawa UE, a więc nie może z nich wynikać obowiązek zmiany warunków umów zawartych z abonentami;
- ogólna zasada jest prosta: zmiana warunków na niekorzyść oznacza prawo do rozwiązania umów abonenckich bez ponoszenia dodatkowych kosztów; wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której konieczność zmiany wynika z przepisów prawa;
- skoro więc wytyczne BEREC nie są prawem, a zmiana wytycznych nie jest zmianą prawa — to reinterpretacja podejścia do pakietów internetowych, choćby wynikała z orzecznictwa TSUE, nie jest zmianą prawa;
- (bo TSUE też prawo interpretuje, ale go nie tworzy, por. „Czy przyjęcie przez sąd określonego poglądu — sprzecznego z poglądem innego sądu — oznacza, że wyrok jest niezgodny z prawem?”);
- nie ma przy tym znaczenia, że wcześniej instytucja stała na stanowisku, iż „stawka zerowa” jest zgodna z zasadą neutralności dostępu do internetu — bo nie była (a przecież przedsiębiorca sam kształtuje swoją ofertę i ponosi wynikające z tego ryzyko, dodać można).
Biorąc pod uwagę taką wykładnię TSUE przyjął, że abonent zachowuje prawo do rezygnacji z umowy ze względu na niekorzystną zmianę warunków dokonaną pod wpływem reinterpretacji prawa.