Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości — tylko jeśli wadliwość postępowania skutkuje jego nierzetelnością (I KZP 3/19)

Skoro kilka dni temu na tutejszych łamach było o tym, że sąd karny nie może wydać wyroku kasatoryjnego tylko w przypadku konieczności uzupełnienia materiału dowodowego (por. „Czy nazwanie kogoś w internecie „cieciem” i pajacem” to zniesławienie?”), czas na kilka zdań o tym, że w dzisiejszej uchwale SN stwierdził, iż konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości zachodzi wówczas, gdy w postępowaniu naruszono reguły rzetelnego procesu, przez co istnieje konieczność powtórzenia całości postępowania.

uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 22 maja 2019 r. (I KZP 3/19)
​Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine kpk, jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji.

Uchwałę podjęto w odpowiedzi na następujące pytanie prawne przedstawione przez Prezesa SN:

Jak należy rozumieć przesłankę konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine kpk, jako o warunku uchylenia wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a w szczególności:
1) czy oznacza ona konieczność powtórnego przeprowadzenia wszystkich dowodów w sprawie, czy też wystarczająca jest potrzeba powtórzenia najważniejszych dowodów, rozstrzygających o odpowiedzialności karnej oraz
2) czy potrzeba dokonania ponownej oceny wszystkich dowodów, choćby bez ich ponownego przeprowadzania, uzasadnia przyjęcie tej przesłanki?

Zgodnie z art. 437 par. 2 kpk podstawą do wydania orzeczenia kasatoryjnego jest konieczność przeprowadzenia na nowo całego przewodu sądowego — nie zaś „powtórzenia dowodów”. Naruszenie zasad prawidłowego procesu (przewodu sądowego) może polegać na naruszeniu przez sąd różnych przepisów proceduralnych, niekoniecznie tych regulujących zasady przeprowadzenia dowodów.

art. 437 par. 2 kodeksu postępowania karnego
Sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza postępowanie; w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

W konsekwencji sąd odwoławczy może wydać wyrok kasatoryjny jeśli dokonana ocena prowadzi do wniosku, że postępowanie nie spełniało standardów rzetelnego procesu. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości może więc wynikać zarówno z uchybień w przeprowadzeniu postępowania dowodowego jak i innych uchybień.
Jeśli jednak stwierdzone naruszenia procedury nie dotyczą całości przewodu sądowego, sąd odwoławczy nie ma podstaw do uchylenia orzeczenia i zwrotu sprawy do ponownego rozpoznania — w takim przypadku powinien orzekać co do istoty sprawy także w II instancji.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
0
komentarze są tam :-)x