Kierowca, który nie radzi sobie na drodze, może być wysłany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji co do kwalifikacji

Czy umiejętności kierowcy, który ma prawo jazdy, ale najwyraźniej nie radzi sobie na drodze, mogą być jeszcze raz zweryfikowane? A na marginesie: czy użycie w ustawie nieostrego (niezdefiniowanego) pojęcia oznacza, że właściwie nie wiadomo jak daną normę stosować?


skierowanie kierowcy kontrolne sprawdzenie kwalifikacji

Skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ze względu na uzasadnione zastrzeżenia — kierowca, który nie radzi sobie na drodze może być wysłany na ponowny egzamin (fot. Olgierd Rudak, CC-BY-SA 3.0)


wyrok NSA z 25 września 2020 r. (I OSK 609/20)
Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiednie kwalifikacje, ale także kontrolował, czy nie utraciły one wymaganych umiejętności. Skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego nie ma charakteru sankcji i nie musi być powiązane z liczbą punktów karnych uzyskanych przez danego kierowcę.

Orzeczenie dotyczyło odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymującej skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów w formie egzaminu państwowego w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy (AM, B1, B).

Sprawa zaczęła się od kolizji na dużym skrzyżowaniu w centrum miasta, w miejscu gdzie było wiele przejść dla pieszych i trakcja tramwajowa. Z policyjnej notatki wynikało, że kierowca stracił kontrolę nad pojazdem i najechał na zaparkowane pojazdy, uszkadzając i znacznie przemieszczając 5 aut (przy czym zachowanie na drodze, a zwłaszcza taktyka i technika prowadzenia pojazdu podczas manewru skrętu w lewo na skrzyżowaniu kierowanym sygnalizacją świetlną wzbudziły uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego kwalifikacji”). Patrol pojawił się na miejscu po 10 minutach, więc warunki drogowe nie mogły się diametralnie zmienić, nawierzchnia nie była śliska — żaden inny kierowca nie miał problemu z wykonaniem skrętu w tym miejscu — nie został też oślepiony słońcem. W ocenie policji przyczyną zdarzenia był brak umiejętności i nadmierna prędkość (wcześniej kierujący był trzykrotnie ukarany za zbyt szybką jazdę).

art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami
Sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega:
2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji

Zdaniem kierowcy wniosek o skierowanie na egzamin kontrolny był tylko i wyłącznie przejawem szykan i wprowadzenia w błąd przez policję, zaś niewątpliwie nie można mu stawiać jakichkolwiek zastrzeżeń co do kwalifikacji. Skarżący posiada wieloletnie uprawnienia do prowadzenia pojazdów o DMC<3,5 t, zaś przyczyną wypadku były ekstremalne warunki — śliska jezdnia i oślepienie słońcem, a także fakt, że prowadził ciężki (2 t) lecz nierozpoznany dostatecznie samochód (skarżący posiadał go zaledwie od kilku dni). Skarżący stwierdził, że jest doświadczonym zawodowym kierowcą, pokonuje kilkadziesiąt tysięcy kilometrów miesięcznie (łącznie ok. pół miliona), nie był zmęczony lub zdekoncentrowany, z pewnością nie przekroczył dozwolonej prędkości i nie wiadomo na jakiej podstawie policjant stwierdził ten fakt (aczkolwiek „nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego mimo podejmowanych manewrów pojazd nie zmieścił się w torze jazdy”, niemniej osobiste umiejętności nie miały na to wpływu). Decyzja o skierowaniu na egzamin może narazić go na utratę zatrudnienia, a z pewnością na uszczerbek majątkowy (koszt egzaminu, utrata zniżek na OC). Gdyby wiedział, że takie będą konsekwencje przyjęcia mandatu, nie zgodziłby się na to i poprosił o skierowanie sprawy do sądu.

art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na:
1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji

Sąd administracyjny przypomniał, że w przypadku uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowca może zostać skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Nie oznacza to cofnięcia uprawnień, nie ma charakteru sankcji i nie musi wynikać z liczby punktów karnych — zarazem nawet prawomocne ukaranie za wykroczenie nie oznacza, że sprawca nie posiada kwalifikacji niezbędnych do prowadzenia pojazdów. Decyzję o skierowaniu na egzamin wydaje starosta z urzędu, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego (policji) lub WORD. Przepisy nie definiują wprawdzie jak należy rozumieć „uzasadnione zastrzeżenia” co do kwalifikacji kierowcy, jednak niezależnie od nieostrości pojęcia, jego interpretacja nie może pomijać, iż istotą regulacji jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy mogą wynikać zarówno z faktu wielokrotnego naruszania przepisów, jak i jedno zdarzenie będące przestępstwem lub wykroczeniem drogowym.

Skierowanie na ponowny egzamin jest sytuacją nadzwyczajną, zatem powinna być stosowana w wyjątkowych sytuacjach — jest nią spowodowany przez skarżącego wypadek, którego przebieg, zakres zniszczeń nie budzi wątpliwości, iż mowa jest o sytuacji wyjątkowej. Na drodze liczą się wszakże nie tyko umiejętność kierowania, ale też bezpieczne zachowanie oraz współdziałanie z innymi uczestnikami ruchu — takie właśnie kryteria stanowią punkt odniesienia dla oceny czy konkretny stan faktyczny można odnieść do takiego zwrotu niedookreślonego jak „uzasadnione zastrzeżenia”.
Na ocenę sprawy nie ma znaczenia, że kierowca będzie musiał ponieść koszt egzaminu, a także być może skończy się to dlań utratą zniżek ubezpieczeniowych.

W ocenie NSA oznacza to, że zastrzeżenia kierowcy okazały się całkowicie nietrafne, zatem skarga na decyzję została prawomocnie oddalona.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze