Czy brak zapewnienia hodowanym gołębiom odpowiednich warunków — przetrzymywanie ich w ciasnych, brudnych klatkach i brak odpowiedniego pokarmu — może być zakwalifikowane jako znęcanie się nad zwierzętami? Czy jednak kiepskie warunki materialne i prawdziwa miłość do zwierząt — oraz subiektywne przekonanie, że wszystko robi się prawidłowo — powinny skutkować uniewinnieniem od zarzutu znęcania się nad gołębiami przez ich hodowcę? (wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 31 października 2023 r., IV Ka 645/23).
Orzeczenie dotyczyło mężczyzny, który nie opiekował się prawidłowo swymi gołębiami: nie zapewnił im prawidłowego pożywienia i wystarczającego dostępu do wody, a także przetrzymywał w ciasnych i brudnych klatkach, co sąd potraktował jako znęcanie się nad zwierzętami.
W apelacji od wyroku skazującego obrońca podkreślił, iż sąd oparł się na zeznaniach skonfliktowanych o pieniądze członków rodziny, a także nie uwzględnił okoliczności, że oskarżony swoje ptaki kocha i nie chciał zrobić im krzywdy — ale po prostu robił tyle, na ile było go stać (por. „Czy fakt, że właściciel psa jest biedny oznacza, że znęca się nad swoim zwierzęciem?”).
Sąd odwoławczy z tą argumentacją się nie zgodził: chociaż każdy gatunek zwierzęcia ma swoje potrzeby i warunki hodowlane, znęcanie się nad zwierzętami jest kategorią obiektywną. Prawodawca literalnie uznał za znęcanie się określone działania, które mają negatywny wpływ na dobrostan zwierząt, w tym niewłaściwe warunki bytowania i brak odpowiedniego pożywienia.
art. 6 ust. 1a i 2 ustawy o ochronie zwierząt
1a. Zabrania się znęcania nad zwierzętami.
2. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności:
10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji;
19) utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.
art. 35 ust. 1a uoz
Tej samej karze [pozbawienia wolności do lat 3] podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem.
Osoba, która świadomie nie zapewnia zwierzętiom odpowiednich warunków, m.in. przetrzymuje w niewielkiej, dusznej i zapuszczonej klatce, nie podaje właściwego pożywienia, przez co taje się ono słabe, osowiałe i kachetyczne, musi liczyć się z odpowiedzialnością za znęcanie się nad zwierzęciem (por. „Czy wegetariańskie karmienie psa jest legalne?”). Oceny tej nie zmienia fakt, że właściciel kupuje pokarm, lekarstwa i różne akcesoria, albowiem o braku przestępstwa nie świadczy subiektywne przekonanie sprawcy, iż jego zachowanie jest prawidłowe — wszakże zamiar bezpośredni w przypadku przestępstwa z art. 35 ust. 1a uoz odnosi się do czynności sprawczej, a nie woli zadania zwierzęciu bólu czy cierpień.
Stwierdzając, iż w tych okolicznościach oskarżonemu hodowcy można zarzucać znęcanie się nad jego gołębiami, sąd oddalił apelację w całości.