Krótko i na temat, bo oto jest propozycja, by Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zmienił nazwę i stał się Rzecznikiem Praw Przedsiębiorców… ale to nie wszystko (projekt ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz niektórych innych ustaw).
A mianowicie, w dużym skrócie:
- po pierwsze primo Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców miałby stać się Rzecznikiem Praw Przedsiębiorców, a ustawa odpowiednio zmienić tytuł — na ustawa o Rzeczniku Praw Przedsiębiorców;
- po drugie primo zgodnie z obowiązującymi przepisami Rzecznik „stoi na straży” praw mikro- oraz małych i średnich przedsiębiorców, w tym zasady wolności gospodarczej i uczciwej konkurencji;
- i teraz jest pomysł pomysł, żeby Rzecznik Praw Przedsiębiorców zajmował się sprawami wszystkich przedsiębiorców — definiowanych jako wszystkie osoby fizyczne i prawne wykonujące działalność gospodarczą, wspólników spółek cywilnych, osób wykonujących wolny zawód, wspólników jednoosobowej spółki z o.o. i wspólników spółek osobowych (etc.), jak też rolników;
- po trzecie primo proponowane zmiany sprowadzają się nie tylko do zmiany szyldu: zreformowany Rzecznik Praw Przedsiębiorców zyskałby prawo żądania wszczęcia postępowań cywilnych w zakresie ochrony konkurencji i konsumentów oraz praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, a także regulacji energetyki, komunikacji elektronicznej i poczty, transportu kolejowego i… rynku wodno-kanalizacyjnego (a ja przy okazji dostrzegłem, że w kpc jest cały dział pt. „Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji rynku wodno-kanalizacyjnego”);
- ale to nie wszystko, bo oto Rzecznik Praw Przedsiębiorców miałby także prawo wnoszenia skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym;
art. 398(1) § 1 kodeksu postępowania cywilnego [projekt]
Od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Przedsiębiorców może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
- taka skarga kasacyjna mogłaby być wnoszona tylko w interesie przedsiębiorcy, którego prawa zostały wskutek wydania orzeczenia naruszone, wyraził on pisemną zgodę na udział RPP — „oraz jeżeli Rzecznik brał udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym postępowanie sądowe, w którym wydano orzeczenie” (art. 398(2) par. 3 kpc);
- tu oczywiście będą dylematy: czy to oznacza, że Rzecznik Praw Przedsiębiorców ma być uprawniony do wnoszenia skarg kasacyjnych wyłącznie w postępowaniach, w których procedura cywilna jest przewidziana jako środek odwoławczy od decyzji organu (ZUS, UOKiK, etc.)? czy jednak RPP będzie mógł także interweniować w sprawach ściśle spornych-procesowych?
- to też jest dobre: rząd, ministrowie i inne podmioty będą miały obowiązek „przedstawiania do zaopiniowania” RPP wszystkich projektów aktów normatywnych, programów i innych dokumentów dotyczących interesów przedsiębiorców oraz zasad prowadzenia działalności gospodarczej;
- jakby ktoś pytał: termin do wyrażenia opinii przez Rzecznika powinien wynosić nie mniej niż 14 dni (acz może być skrócony ze względu na „ważny interes publiczny”) — a wszystko to pod żadną sankcją.
Zamiast komentarza: a skoro nie dalej jak wczoraj pisałem, że drobienie w prawie zabija rozsądek w legislacji, to dziś uwypuklę: oto w projekcie mamy garść przepisów w ten deseń:
Art. 10. W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622) w art. 83 w § 2 i w art. 89 w § 2 wyrazy „Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców” zastępuje się wyrazami „Rzecznik Praw Przedsiębiorców”.
Art. 11. W ustawie z dnia z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.) użyte w art. 16 pkt 1 i 2, w art. 33 pkt 1 i 2 oraz w art. 69 pkt 1 i 2, w różnym przypadku, wyrazy „Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców” zastępuje się użytymi w odpowiednim przypadku wyrazami „Rzecznik Praw Przedsiębiorców”.
Art. 12. W ustawie z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320 oraz z 2025 r. poz. 620, 769 i 794) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 505 w ust. 2 wyrazy „Rzecznikowi Małych i Średnich Przedsiębiorców” zastępuje się wyrazami „Rzecznikowi Praw Przedsiębiorców”; […]
i ja się będę upierał, że niepotrzebna jest nie tylko ta litania namiarów na Dz.U., ale też w ogóle takie opisywanie zmian — powinno być to zrobione prosto i konkretnie, np. „We wszystkich aktach prawnych obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy wyrazy „Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców” zastępuje się wyrazami „Rzecznik Praw Przedsiębiorców””. Zresztą tak się robiło kiedyś, a później zaczęto to robić po nowemu i przez takie właśnie podejście (bo przeoczyli, bo zapomnieli) mieliśmy taką sytuację, że „Polska Rzeczpospolita Ludowa” straszyła w prawie prasowym aż do 2017 r.