Krótko i na temat, bo przecież wielu może być zainteresowanych: czy zestrzelenie obcego drona, który wleciał w polską przestrzeń powietrzną jest obowiązkiem polskich władz? Zatem wojsko powinno prażyć do wszystkiego, co się rusza, bez względu na wzgląd? I czy w ogóle to zależy od prawa — czy leży w sferze nieokreśloności?
A mianowicie, w ogólnym skrócie:
- polska granica państwowa została zdefiniowana jako „powierzchnia pionowa przechodząca przez linię graniczną, oddzielająca terytorium państwa polskiego od terytoriów innych państw i od morza pełnego. Granica państwowa rozgranicza również przestrzeń powietrzną, wody i wnętrze ziemi”;
- tak rozumiana granica wyznacza terytorium Polski, czyli obszar, nad którym Rzplita sprawuje zwierzchnictwo — „także w przestrzeni powietrznej znajdującej się nad terytorium lądowym, morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym” — które może przyjąć postać ochrony bezpieczeństwa i nienaruszalności granic (art. 26 ust. 1 Konstytucji RP);
- metody obrony granic w przypadku naruszenia granic Polski przez obcy statek powietrzny określa ustawa o ochronie granicy państwowej, i tak: obcy samolot wojskowy może być wezwany do opuszczenia przestrzeni powietrznej RP, zmuszony do lądowania, a nawet przechwycony, ostrzeżony strzałami ostrzegawczymi, a jeśli sytuacja wskazuje, iż mamy do czynienia z atakiem — zniszczony;
- prawo przewiduje także odrębną procedurę na wypadek nielegalnego lotu obcego cywilnego statku powietrznego (por. „Normatywna obrona przeciwrakietowa (i przeciwdronowa)”);
- natomiast z wystrzelonymi w kierunku terytorium RP pociskami rakietowymi się nie negocjuje, lecz od razu niszczy z użyciem wojskowych środków obrony powietrznej, w tym przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, na rozkaz Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych — który ma wszakże obowiązek uwzględnienia „całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych, w tym możliwych ofiar ataku”;
- (co oznacza, że czasem się zestrzeliwuje — a czasem się nie zestrzeliwuje);
- natomiast wraży bezzałogowy statek powietrzny, który wtargnął w polską przestrzeń powietrzną może być zniszczony lub unieruchomiony, ale też możliwe jest przejęcie kontroli nad jego lotem (w domyśle: i skierowanie tam, gdzie trzeba);
art. 18bl ust. 1 ustawy o ochronie granicy państwowej
Bezzałogowy statek powietrzny, który przekroczył granicę państwową i wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie z obowiązującymi przepisami, może zostać zniszczony, unieruchomiony albo nad jego lotem może zostać przejęta kontrola.
- i znów zestrzelenie obcego drona zależy od rozkazu Dowódcy Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych, którego treść znów zależy od całokształtu okoliczności — w szczególności „nadrzędności ochrony życia osób postronnych” — zatem rozkaz musi uwzględniać rodzaj użytego uzbrojenia lub środka pozwalającego na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia niepożądanych szkód;
- (jakby ktoś pytał: tak, w przypadku bezprawnego z prawem działania lub zaniechania, którego skutkiem było wyrządzenie szkody, płaci społeczeństwo (art. 417 kc) — a gdyby doszło do szkody na osobie, zadośćuczynienie może przysługiwać nawet w przypadku działania zgodnego z prawem (art. 417(2) kc);
- i jeszcze ciekawostka: jest też przepis, iż do zniszczenia, unieruchomienia lub przejęcia kontroli takiego bezzałogowca można wykorzystywać środki niebędące na wyposażeniu Sił Zbrojnych RP — co chyba można rozumieć w ten sposób, że jeśli ktoś inny jest lepszy w te klocki, to może zostać poproszony o wsparcie (może i w ramach świadczeń osobistych na rzecz obronności?).
Tytułem komentarza: już dawno temu mówiłem, że Ruskiego trzeba cisnąć jak się da, a jak się nie da, to trzeba cisnąć jeszcze mocniej. I znów wyszło na moje.