A teraz coś jeszcze innej beczki, czyli kilka słów o tym, że już wkrótce organ ochrony konsumentów może zyskać uprawnienie do wydawania wobec firm nakazów usunięcia antykonsumenckich treści — a jeśli przedsiębiorca nakaz taki zignoruje, jego dostawca usług domenowych może otrzymać odrębny nakaz przerejestrowania tej domeny na UOKiK (projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw).
Globalizacja, cyfryzacja, nowe modele biznesowe… wzrost znaczenia handlu internetowego oznacza też większą liczbę działań naruszających prawa konsumentów. UE nie jest tym wyzwaniom obojętna, więc rozporządzenie 2017/2394 w/s współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów nakazuje podjęcie szczególnych kroków przeciwko antykonsumenckim praktykom występującym w środowisku cyfrowym: krótkotrwałym, błyskawicznie rozprzestrzeniającym się, transgranicznym.
Polskim organem właściwym w rozumieniu rozporządzenia CPC jest UOKiK, który zdaniem autorów projektu powinien zostać wyposażony w dalsze kompetencje, w tym uprawnienie do nakazania, w decyzji uznającej praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, usunięcia z interfejsu internetowego przedsiębiorcy określonych treści, ograniczenia do nich dostępu lub umieszczenie na stronie wyraźnego ostrzeżenia (dodany art. 26 ust. 2a uokik). Analogiczne środki mają przysługiwać UOKiK w toku swoistej decyzji „zapobiegającej”: jeśli w toku postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone UOKiK dojdzie do przekonania, iż dalsze stosowanie klauzuli może powodować znaczne straty lub niekorzystne skutki dla „szerokiego kręgu” konsumentów, organ będzie mógł tymczasowo (nie dłużej niż do czasu wydania decyzji końcowej) zastosowanie odpowiedniego środka (dodany art. 99ca uokik; analogiczne rozwiązanie ma pojawić się w odniesieniu do postępowania w/s praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, art. 101b uokik).
Ale to nie wszystko, bo jeśli przedsiębiorca nie zastosuje się do wobec niego nakazu usunięcia, ograniczenia dostępu do treści bądź opublikowania ostrzeżenia, UOKiK będzie mógł wystąpić z analogicznym nakazem — włącznie z usunięciem lub wyłączeniem interfejsu internetowego! — do jego dostawcy usług pośrednich w rozumienu rozporządzenia DSA (art. 105t uokik). Istotne: nakaz taki może być podyktowany wyłącznie celem w postaci „zapobieżenia znacznym stratom lub niekorzystnym skutkom dla szerokiego kręgu konsumentów”, co oczywiście stanowi przesłankę hamującą, tj. organ będzie musiał nie tylko zacytować przepis, ale też wykazać, w uzasadnieniu decyzji, jej zajście.
Mało? Jeśli komuś mało: w przypadku zignorowania przez przedsiębiorcę nakazu UOKiK będzie miał także prawo wydać nakaz przerejestrowania używanej domeny internetowej na siebie oraz „wyłączyć” ją z możliwości ponownej rejestracji przez rok.
art. 105u ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów [projekt]
Jeżeli przedsiębiorca nie wykonał nakazu, o którym mowa w art. 23b ust. 2a, art. 26 ust. 2a, art. 99ca ust. 1 lub art. 101b ust. 1, Prezes Urzędu, w celu zapobieżenia znacznym stratom lub niekorzystnym skutkom dla szerokiego kręgu konsumentów, może nakazać, w drodze decyzji, podmiotowi rejestrującemu domeny internetowe oraz podmiotowi prowadzącemu rejestr domen internetowych usunięcie pełnej nazwy domeny używanej przez tego przedsiębiorcę i zarejestrowanie jej na Prezesa Urzędu oraz zakazać ponownego udostępniania nazwy domeny do rejestracji na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od dnia jej usunięcia
Tylko na marginesie nadmienić należy, iż urząd będzie mógł także zwrócić się o wpisanie domeny do rejestru domen służących do oferowania gier hazardowych — i wszystko wskazuje na to, że uprawnienie to nie będzie dotyczyło wyłącznie domen, pod którymi prowadzona była nielegalna działalność w zakresie gier losowych.
(Ciekawe, czy przy pewnej kombinacji zdarzeń w rejestrze można będzie zobaczyć nazwę UOKiK? ;-)
Jeśli ktoś chciałby zapytać: a kto zmusi dostawców usług domenowych do podkładania nogi swoim klientom? Zmusi ich ten sam UOKiK: jeśli dostawca usług pośrednich lub podmiot rejestrujący domeny internetowe oraz podmiot prowadzący rejestr domen internetowych nie wykona w terminie nakazu, organ będzie mógł nałożyć nań karę pieniężną w wysokości do 1 miliona złotych. Touché!
Dla porządku wspomnieć należy, iż Urząd ma także zyskać prawo do zakupu kontrolowanego towarów lub usług przez internet, przy wykorzystaniu fałszywej tożsamości, przy czym urząd będzie prowadził bazę imion, nazwisk, adresów i listeli wykorzystywanych do działań operacyjnych (a jeśli niezbędne będzie zachowanie w sekretności nawet tego wyimaginowanego klienta, odpowiednie działania będzie podejmowała… policja).
Tytułem komentarza: grubo, acz być może skutecznie. Ja jednak nadal, jak ten Kato Starszy, bardzo bym chciał zwiększenia normatywnych uprawnień organu w zakresie ochrony konkurencji… a może po prostu czas na podział urzędu, w celu ochrony konkurencji — i powołanie odrębnego Urzędu Ochrony Konkurencji?