Były pracownik zachowuje prawo do premii za okres, kiedy jeszcze pracował — a pozbawienie go premii ze względu na rozwiązanie stosunku pracy stanowi dyskryminację

Czy pracodawca może odmówić wypłaty premii za dobrą pracę ex-pracownikowi? Czy jednak były pracownik ma prawo do premii za okres, kiedy był zatrudniony, o ile spełnił warunki do jej nabycia? Czy pozbawienie premii ze względu na rozwiązanie stosunku pracy stanowi dyskryminację — i czy w ogóle można dyskryminować byłego pracownika? (wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 26 kwietnia 2022 r., IV Pa 9/22).

Orzeczenie dotyczyło powództwa o odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Dyskryminacja polegać miała na tym, że pracodawca przyznał premię wyłącznie osobom, które nadal były zatrudnione, ale nie wypłacił jej osobom, które z pracy musiały odejść (a to „ze względu na poglądy polityczne”) — i nie wykazał obiektywnej przyczyny takiego zróżnicowania.

Pozwany pracodawca zaprzeczył tym zarzutom: raz, że przyczyną rozwiązania stosunków pracy nie była polityka, bo chociaż pracodawca poprzegrywał procesy przed sądem pracy, to ze względu na nadmierną uznaniowość i arbitralność przy dobrze pracowników do zwolnień. Dwa, że ustawową przesłanką nagradzania pracownika nie jest staż pracy lub długość zatrudnienia, a premie dostały osoby wyróżniające się sumiennością. Trzy, że powód nie wykazał żadnego kryterium, według którego miałby być dyskryminowany.

art. 18(3a) § 1 kodeksu pracy
Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.

art. 18(3c) par. 1-2 kodeksu pracy
§ 1. Pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.
§ 2. Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.


Sporna nagroda przyznawana była w oparciu o sparametryzowane i weryfikowalne warunki, a więc nie była premią uznaniową. Chlebodawca ma prawo dokonywać oceny czy konkretny pracownik zasługuje na nagrodę — oznacza to, że świadczenie nie miało charakteru roszczeniowego, przeto odmowa nie może być poczytywana jako dyskryminacja.(Pozostawione w uzasadnieniu okruszki pozwalają przypuszczać, iż sprawa jest dalszym odpryskiem wygasania stosunków pracy w KOWR.)

Sąd ustalił, że regulamin wynagradzania pracodawcy przewidywał możliwość przyznania uznaniowych nagród za osiągnięcia w pracy, wyłączając jednak okresy czasowej niezdolności do pracy. Powód kilka razy przebywał na zwolnieniach lekarskich (łącznie kilkanaście dni, a także przez pełne ostatnie 2 miesiące zatrudnienia), aczkolwiek zadania były poważniejsze niż innych osób (w ramach swych obowiązków dużo wyjeżdżał w teren i bardzo często pracował w nadgodzinach). Jednakże problem w tym, iż nowy szef nieprawidłowo potraktował nagrodę jako uznaniowy element wynagrodzenia, nie patrząc przy tym na wcześniejszą praktykę — iż zawsze dostawali ją wszyscy, ponieważ ową premię traktowano jako pewnego rodzaju wyrównanie (niskich) wynagrodzeń (zaś okresy chorobowego wpływały na proporcjonalne pomniejszenie przyznawanych kwot).

art. 105 kodeksu pracy
Pracownikom, którzy przez wzorowe wypełnianie swoich obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy i podnoszenie jej wydajności oraz jakości przyczyniają się szczególnie do wykonywania zadań zakładu, mogą być przyznawane nagrody i wyróżnienia. Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia składa się do akt osobowych pracownika.

Praktyka (ale i litera regulaminu) decyduje natomiast, iż nie jest to nagroda za wyniki — lecz premia regulaminowa, która należy się także byłym pracownikom (por. „Czym się różni premia od nagrody?”).

Mało tego: nie ma znaczenia czy sporny element wynagrodzenia miał charakter uznaniowy, czy regulaminowy (roszczeniowy) — bo zabroniona jest odmowa przyznania nawet nagrody uznaniowej w oparciu o przesłanki dyskryminacyjne (art. 18(3b) par. 1 pkt 2 kp). Oznacza to, że także były pracownik zachowuje prawo do premii za okres, kiedy był zatrudniony — zaś pozbawienie premii ex-pracownika, przy przyznaniu go osobom o krótszym stażu, stanowi niedopuszczalne zróżnicowanie pracowników w zakresie jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę.
Uznając roszczenia powoda co do zasady, sąd przyznał mu odszkodowanie za dyskryminację w najniższej możliwej wysokości — najniższej, ponieważ zsumowane zwolnienia lekarskie obejmowały aż 16% dni pracy.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

3 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
3
0
komentarze są tam :-)x