A skoro dziś taki dzień, że każdy człowiek powinien gadać ludzkim głosem, dziś czas na kilka słów o tym, że jest nowa ustawa o zdrowiu zwierząt, a w niej m.in. nowe przepisy o obowiązkowych szczepieniach psów przeciwko wściekliźnie — i nowe warunki prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt (ustawa z 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt, Dz.U. z 2025 r. poz. 1795).
A mianowicie, w bardzo dużym skrócie:
- to dość niesamowite, ale dopiero teraz obowiązki w zakresie zapewnienia dobrostanu zwierząt przebywających w schroniskach będą określone w ustawie; dotąd (i jeszcze przez kilkanaście tygodni) było to uregulowane w akcie wykonawczym do ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (rozporządzenie w/s szczegółowych wymagań weterynaryjnych dla prowadzenia schronisk dla zwierząt);
- opublikowana kilka dni temu ustawa o zdrowiu zwierząt nie tylko uchyla dotychczasowe regulacje, ale też dopisuje przepisy o schroniskach do ustawy o ochronie zwierząt;
art. 11b ust. 1-2 ustawy o ochronie zwierząt
1. Podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt jest obowiązany do zapewnienia utrzymywanym w nim zwierzętom opieki, w tym opieki weterynaryjnej, i właściwych warunków bytowania.
2. Zwierzętom utrzymywanym w schronisku dla zwierząt w pomieszczeniach, kojcach lub klatkach zapewnia się możliwość swobodnego poruszania się, ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i stały dostęp do wody.
- i tak prowadzący schronisko będzie miał obowiązek zapewnić zwierzętom właściwą opiekę, warunki bytowania i weterynarza, wodę do picia, możliwość swobodnego ruchu i ochronę przed deszczem, mrozem i upałem, przy czym szczegółowe warunki prowadzenia schronisk mają zostać określone w rozporządzeniu;
- w kwestii formalnej: przy okazji zmianie ulega definicja schroniska dla zwierząt — aktualnie jest to miejsce „przeznaczone do opieki nad zwierzętami domowymi”, po zmianach schronisko dla zwierząt to zakład, którym są „utrzymywane zwierzęta bezdomne„ inne niż gospodarskie (na marginesie: ta zmiana troszkę gryzie się z brzmieniem przepisów o czasowym odebraniu zwierzęcia i odebraniu zwierzęcia sprawcy, wobec którego orzeczono zakaz posiadania zwierząt);
- a ponieważ patologie zdarzają się i w schroniskach dla zwierząt: otwarcie schroniska dla zwierząt (literalnie: „wprowadzenie pierwszego zwierzęcia”) będzie wymagało przeprowadzenia wstępnej kontroli przez powiatowego lekarza weterynarii, iż obiekt spełnia wymogi prawne, zaś każda taka placówka będzie podlegała, nie rzadziej niż co rok, dodatkowej kontroli.
A przy okazji, skoro znika ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, to i zmienia się podstawa prawna obowiązku szczepienia psów (i lisów) przeciwko wściekliznie. A mianowicie:
- obowiązkowemu szczepieniu na wściekliznę podlegają wszystkie psy powyżej trzeciego miesiąca życia, które przebywają na terytorium Polski;
- każdy pies musi być szczepiony w ciągu 30 dni od ukończenia trzeciego miesiąca życia, szczepionka musi być ponawiana corocznie;
art. 44 ust. 2 ustawy o zdrowiu zwierząt
Posiadacz psa ma obowiązek zaszczepić go przeciwko wściekliźnie w terminie 30 dni od dnia ukończenia przez psa 3. miesiąca życia, a następnie nie rzadziej niż co 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia ostatniego szczepienia.
- szczepić mogą tylko weterynarze, po szczepieniu wydawane jest zaświadczenie, a jeśli pies ma paszport, odpowiednia adnotacja jest wpisywana do tego dokumentu;
- ponadto lekarz ma obowiązek prowadzić wykaz posiadaczy psów, które zostały zaszczepione (zawierający m.in. dane osobowe posiadacza psa, opis psa włącznie z numerem czipa lub tatuażu, datę i godzinę szczepienia i numer szczepionki), przy czym taki wykaz będzie przechowywany przez 3 lata;
- obowiązkiem weterynarza będzie przekazywać powiatowemu lekarzowi weterynarii szczegółowe dane zgromadzone w wykazie (co miesiąc, do 15 dnia każdego miesiąca), a także informację o liczbie zaszczepionych psów (co miesiąc, do 3 dnia miesiąca).
- (nie będę straszył lekarzy RODO, bo po pierwsze dane osobowe przewodników zwierząt już teraz są przetwarzane przez lecznice — a i przepisy o rejestrze szczepień też chyba nadal obowiązują);
- kary, kary: brak dopełnienia obowiązku zaszczepienia psa stanowi wykroczenie zagrożone karą grzywny w wysokości do 5 tys. zł;
art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy o zdrowiu zwierząt
Kto, będąc:
1) posiadaczem psa, nie wykonuje obowiązku ochronnego szczepienia psa przeciwko wściekliźnie w terminie, o którym mowa w art. 44 ust. 2,
– podlega karze grzywny.
- zwracam uwagę, że wykroczeniem będzie już samo przekroczenie terminu na zaszczepienie psa, więc wychodzi na to, że zaraz po wyjściu z gabinetu lepiej wpisać przypominajkę do kalendarza;
- (na marginesie: w/g projektu brak szczepienia miał podlegać administracyjnej karze pieniężnej, ale z jakichś przyczyn prawodawca nie zdecydował się na taką zmianę);
- natomiast na weterynarza, który nie wydaje zaświadczenia o szczepieniu przeciwko wściekliźnie, nie prowadzi wykazu posiadaczy psów zaszczepionych lub nie wysyła informacji z wykazu do powiatowego lekarza weterynarii, będzie można nałożyć administracyjną karę pieniężną w wysokości od 0,1 do 2-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym.
Od kiedy to wszystko? Nowa ustawa o zdrowiu zwierząt wejdzie w życie po upływie trzech miesięcy od dnia jej promulgacji — i spieszę donieść, że jej publikacja w Dzienniku Ustaw nastąpiła już tydzień temu!