Czy organizator loterii powinien być traktowany jako sprzedawca produktu (w rozumieniu przepisów o efektywności energetycznej produktów) przedstawianego w reklamie jako nagroda do wygrania? Jeśli uczestnik konkursu niczego nie kupuje i za nic nie płaci? Jeśli biorąc udział w loterii zdaje się na los, więc właściwie nie wie czy i co może wygrać? Jeśli przepisy o etykietowaniu energetycznym produktów definiują pojęcie „sprzedawcy” po swojemu — inaczej niż prawo cywilne?
wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 października 2026 r. w/s Payback (C‑120/25)
Osobę, która w ramach swojej działalności handlowej organizuje loterię internetową i wyznacza telewizor jako nagrodę do wygrania, należy uznać za „sprzedawcę” w rozumieniu [rozporządzenia 2017/1369 ustanawiającego ramy etykietowania energetycznego], wobec czego jest ona zobowiązana do przestrzegania wymogów wynikających z przepisów [dot. etykietowania energetycznego wyświetlaczy elektronicznych].
Sprawa zaczęła się od opublikowania przez niemiecki program bonusowy Payback reklamy loterii, w której jedną z nagród był jakiś tam telewizor.
Zdaniem stowarzyszenia ochrony konsumentów Verband Wirtschaft im Wettbewerb reklama powinna wskazywać efektywność energetyczną telewizora, zatem najsamprzód wezwano organizatora loterii do uzupełnienia informacji, a następnie stosowne powództwo trafiło do sądu.
Sąd I instancji podzielił zarzut, iż reklama pozbawiona wymaganych prawem informacji o produkcie może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. Jednakże sąd odwoławczy uznał, że organizator loterii nie jest sprzedawcą w rozumieniu przepisów o etykietowaniu energetycznym wyświetlaczy — bo udział w loterii nie oznacza decyzji o wyborze konkretnego produktu (wszakże uczestnik mógł wygrać inną nagrodę).
z rozporządzenia 2017/1369 ustanawiającego ramy etykietowania energetycznego
art. 2 pkt 13. „Sprzedawca” oznacza sprzedawcę detalicznego lub inną osobę fizyczną lub prawną, która oferuje na sprzedaż, wynajmuje lub oferuje w sprzedaży ratalnej lub wystawia produkty klientom lub instalatorom w ramach działalności handlowej, odpłatnie lub nieodpłatnie;
art. 6 lit. a. Dostawca i sprzedawca:
a) podaje klasę efektywności energetycznej produktu oraz zakres klas efektywności dostępnych na etykiecie w reklamach wizualnych lub technicznym materiale promocyjnym danego modelu zgodnie z odpowiednim aktem delegowanym;
art. 4 lit d rozporządzenia 2019/2013 w/s etykietowania energetycznego wyświetlaczy elektronicznych
Sprzedawcy zapewniają, aby:
d) wszelkie reklamy wizualne konkretnego modelu wyświetlacza elektronicznego, w tym reklamy w internecie, zawierają klasę efektywności energetycznej i zakres klas efektywności energetycznej, widniejące na etykiecie zgodnie z załącznikiem VII;
Co więcej chociaż odnośne przepisy mówią o „nieodpłatnym” oferowaniu produktów, to zawsze chodzi tu o podmiot, który generalnie zajmuje się sprzedażą — tymczasem Payback niczego nie sprzedaje.
Spór trafił do sądu sądu rewizyjnego, który zwracając się w trybie prejudycjalnym do TSUE podkreślił, iż chociaż nie istnieje coś takiego jak „sprzedaż nieodpłatna”, ponieważ elementem umowy sprzedaży zawsze jest cena — a przecież obdarowany nie oferuje świadczenia wzajemnego — ale być może organizatora konkursu można traktować jako dostawcę?
Odnosząc się do przedstawionego zagadnienia TSUE zwrócił uwagę, iż pojęcie sprzedaży w przepisach o etykietowaniu energetycznym — mimo wyraźnych rozbieżności w różnych wersjach językowych — obejmuje także nieodpłatne „oferowanie” i „wystawianie” towarów klientom, zarazem pojęcie „oferowania” nie musi być powiązane ze sprzedażą, które może następować „odpłatnie lub nieodpłatnie”. „Wystawianie” natomiast jest czynnością jednostronną — logika podpowiada, że wyznaczenie nagrody w loterii jest wystawieniem określonego produktu. Nadto klientem jest osoba, która kupuje lub otrzymuje produkt na własny użytek — i chociaż nie wiadomo, czy „otrzymuje” musi dotyczyć nabycia własności rzeczy, to biorąc pod uwagę całokształt regulacji — należy przyjąć, iż klientem jest także osoba, która otrzymała określony produkt nieodpłatnie, także jako nagrodę w loterii.
Sumarycznie można powiedzieć, iż sprzedawcą w rozumieniu przepisów o etykietowaniu energetycznym jest także ten, kto wystawia produkt w ramach działalności handlowej, choćby w celu innym niż uzyskanie świadczenia wzajemnego (zapłaty ceny). Jakby ktoś miał wątpliwości: Payback organizator loterii prowadzi działalność handlową, choćby dlatego, że w jej ramach promuje i reklamuje swoje usługi, a także dokonuje dostaw produktów — zatem jako organizator loterii powinien być traktowany jako ich sprzedawca.