Nieprzestrzeganie epidemicznych obostrzeń — teraz jako odrębne wykroczenie

Być może nie poświęciłbym koronawirusowej nowelizacji kodeksu wykroczeń osobnego tekstu, ale w świetle uchylenia (formalnie „nadpisania”) przepisów o karach administracyjnych za naruszenie pandemicznych obostrzeń nie sposób przeoczyć, że od tej samej niedzieli grozi za to także grzywna — ale co ważniejsze nie ma już wątpliwości z którego paragrafu ścigać naruszających obowiązek prewencyjnego noszenia maseczki.


grzywna nieprzestrzeganie epidemicznych obostrzeń
Nieprzestrzeganie epidemicznych obostrzeń: zgodnie z dodanym art. 116 par. 1a kw grozi za to grzywna do 5 tys. złotych — albo mandat do 1 tys. złotych (fot. Olgierd Rudak, CC-BY 2.0)

Krótko i na temat, w punkcikach:

  • przepis dotychczas penalizujący naruszenie zakazów, nakazów i ograniczeń wyłącznie przez osoby zakaźnie chorą, stykającą się z osobą zakażoną, etc., wzbogacił się o dodatkową regulację — od niedzieli karalne jest także nieprzestrzeganie „ogólnych” epidemicznych obostrzeń;
  • obostrzeń „ogólnych”, czyli prewencyjnych — niezwiązanych z nosicielstwem wirusa, zachorowaniem czy kontaktem z osobą chorą — chodzi o te wszystkie zakazy, nakazy, ograniczenia lub obowiązki, które nie są związane z zachorowaniem obywatela, a zostały określone w „przepisach” związanych ze sprawami epidemicznymi (noszenie maseczki, liczenie klientów w sklepach, etc., etc.);

art. 116 § 1a kodeksu wykroczeń (dodany Dz.U. z 2020 r. poz. 2112)
Kto nie przestrzega zakazów, nakazów, ograniczeń lub obowiązków określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,
podlega karze grzywny albo karze nagany.

  • jak widać tym razem władze oszczędziły sobie kazuistyki, ale moim zdaniem mamy tu bolączkę innego rodzaju (to jest moje „ceterum censeo Carthaginem esse delendam”): skoro odpowiedzialność karna dotyczyć może tylko czynu określonego „przez ustawę” (art. 42 ust. 1 Konstytucji RP), to ja żądam literalnego czytania normy konstytucyjnej — norma karna powinna składać się w całości z hipotezy, dyspozycji i sankcji, niedopuszczalna jest sytuacja, w której penalizację układa się z jakichś klocków (opis czynu określony w rozporządzeniu, ale już sankcji poszukamy w kodeksie wykroczeń);
  • kary, kary: za nieprzestrzeganie prewencyjnych epidemicznych obostrzeń grozi grzywna do 5 tys. złotych lub kara nagany, czyli taka sama sankcja jak naruszenie analogicznych obowiązków przez osobę rzeczywiście chorą;
  • czy dodany art. 116 par. 1a kw oznacza jakąś nową jakość? raczej nie, po prostu takie uszczegółowienie pozwala znaleźć odpowiedni paragraf od ręki, bez zastanawiania się czy lepsze będzie zastosowanie art. 54 kw, czy może jednak art. 65a kw;
  • przy okazji znowelizowany art. 116 par. 2 kw rozszerzył odpowiedzialność opiekuna sprawującego pieczę nad dzieckiem lub osobą bezradną — takiego, który „nie dopełnia obowiązku spowodowania”, by podopieczny stosował się do obostrzeń — także do obostrzeń prewencyjnych; na tej właśnie podstawie dziecko odpowiada za bezradnego staruszka-rodzica, który podstępnie wymknął się z domu na nielegalny spacer;
  • grzywna za nieprzestrzeganie epidemicznych obostrzeń może być oczywiście nałożona wyłącznie przez sąd, ale wykroczenia to przecież domena postępowania mandatowego — stąd też wysokość mandatów nakładanych z art. 116 par. 1 kw rośnie do 1 tys. złotych, zaś wpływy z mandatów (ale tylko z mandatów! i tylko z wykroczenia wskazanego w par. 1) będą zasilały NFZ (dodane art. 96 par. 1bd-1be kpsw);
  • i jeszcze ciekawostka: podczas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii mandaty za naruszenie art. 116 kw nakładać mogą wszyscy funkcjonariusze organów, którzy są uprawnieni do nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym (dodany art. 54a ustawy zakaźnej);
  • oznacza to, że być może straż rybacka może wlepić taki mandat za nieprzestrzeganie dystansu społecznego przy moczeniu kija, a straż leśna za brak maseczki w lesie (pod warunkiem, że się pomyli i pomyśli, że maseczki w lesie są obowiązkowe ;-) — być może, bo przecież sprawdzić czy straż leśna i rybacka, etc. to „organ”, zaś ich pracownicy są „funkcjonariuszami”…

Zamiast komentarza: wprowadzenie odrębnego przepisu penalizującego naruszenie prewencyjnych zakazów, nakazów, ograniczeń i obowiązków jest logiczną konsekwencją derogacji (prawnie wątpliwych) przepisów pozwalających na zdublowanie odpowiedzialności (wykroczeniowa + administracyjna). Dzięki temu — po umorzeniu prowadzonych przez Sanepid postępowań, w tym także odpowiednim przyłożeniu zmiany art. 48a ustawy zakaźnej do rozpatrywanych przez WSA/NSA skarg — mamy sprawę jasną: jest jeden, w miarę logiczny (pomijając moje „ceterum censeo Carthaginem esse delendam”) tryb w którym o karze decyduje niezawisły sąd (lub funkcjonariusz w postępowaniu mandatowym), a nie urzędnik Sanepidu.
W sumie to dobra zmiana.

subskrybuj
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

38 komentarzy
Oldest
Newest
Inline Feedbacks
zerknij na wszystkie komentarze
38
0
komentarze są tam :-)x