Był ciąg na deregulację, aktualnie obserwuje się parcie na regulację: oto w serwisie RCL pojawił się projekt zmian w zakresie obowiązków pośredników w obrocie nieruchomościami, w tym zakaz pobierania przez pośrednika prowizji od sprzedającego i kupującego i zakaz „jumania” ogłoszeń o sprzedaży mieszkań (projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami).
A mianowicie, w pewnym skrócie:
- teza stojąca za propozycją zmian w przepisach brzmi następująco: pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jest uregulowane na tyle szczątkowo, że pośrednicy mogą prawie wszystko, ale właściwie niczego nie muszą, stąd też konieczność doprecyzowania praw i obowiązków pośredników i klientów;
- lista patologicznych praktyk obejmuje m.in. brak dokładnego określenia zakresu usług świadczonych przez pośrednika, przez co firmy potrafią żądać wynagrodzenia za nic; pobieranie wynagrodzenia za tę samą transakcję zarówno od kupującego, jak i sprzedającego (w tym celu zdarza się wymuszanie podpisywania umowy pośrednictwa od drugiej strony); samowolne powielanie opublikowanych w internecie ogłoszeń o sprzedaży nieruchomości, mimo braku zawarcia umowy z właścicielem (co skutkuje wprowadzeniem zainteresowanych w błąd); zatajanie informacji, iż ogłoszenie pochodzi od pośrednika, etc.,etc.;
- stąd też propozycja obejmuje zakaz pobierania przez pośrednika prowizji od sprzedającego i kupującego — pośrednikowi może przysługiwać wynagrodzenie wyłącznie od jednej ze stron umowy;
art. 180 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
[…] Wynagrodzenie [pośrednika w obrocie nieruchomościami] przysługuje wyłącznie od jednej ze stron tej samej transakcji.
- po drugie niezależnie od treści umowy o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami każdy pośrednik będzie miał obowiązek rzetelnie zweryfikować stan prawny i faktyczny oferowanej nieruchomości, zwłaszcza w księgach wieczystych, sprawdzić plany miejscowe i warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, świadectwo charakterystyki energetycznej, etc.,etc;
art. 180 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
Niezależnie od postanowień umowy pośrednictwa pośrednik w obrocie nieruchomościami zobowiązany jest w szczególności do:
1) weryfikacji stanu prawnego i faktycznego nieruchomości;
2) należytego prezentowania na rynku oferty dotyczącej nieruchomości, z uwzględnieniem obowiązków wynikających z odrębnych przepisów;
3) rzetelnego udzielania informacji o nieruchomości;
4) dokumentowania czynności związanych z prezentacją oferowanej nieruchomości.
- ponadto obowiązkiem pośredników będzie udzielanie prawidłowych i prawdziwych informacji o stanie nieruchomości, prezentowanie ofert w sposób należyty — i dokumentowanie wszelkie podejmowanych czynności (kąplająs to lubi);
- istotne: warunkiem opublikowania przez pośrednika ogłoszenia dotyczącego nieruchomości będzie zawarcie stosownej umowy pośrednictwa — z założenia wykluczyć ma to „jumanie” ogłoszeń (czasem wielokrotne, bo przecież nie jeden pośrednik może mieć chrapkę na konkretny deal) w celu zaprezentowania jako swojego, a także przychodzenie do oferenta z „przypadkowo” pozyskanym chętnym;
art. 180 ust. 3d ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
Opublikowanie ogłoszenia dotyczącego nieruchomości może nastąpić wyłącznie po zawarciu umowy pośrednictwa.
- natomiast każde ogłoszenie dotyczące nieruchomości będzie musiało obligatoryjnie zawierać dane identyfikujące pośrednika jako przedsiębiorcę…
- …a wszystko to pod rygorem nałożenia na pośrednika przez Wojewódzką Inspekcję Handlową kary pieniężnej w wysokości dwu- do pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w/g GUS;
- przy czym zamiast kary WIH będzie mógł wydać nakaz zaprzestania sprzecznych z prawem praktyk…
- …zaś niezastosowanie się do nakazu może skutkować wydaniem decyzji o zakazie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
To wszystko już po 6-miesięcznym vacatio legis, licząc od nie wiadomo kiedy — natomiast nowe regulacje nie miałyby zastosowania do umów zawartych wcześniej.